Lufta jonë nuk është kundër mishit dhe gjakut, por kundër forcave të errësirës!
Letra drejtuar Efesianëve 6:12
“Sepse lufta jonë nuk është kundër mishit dhe gjakut, por kundër principatave, kundër pushteteve, kundër sunduesve të errësirës së kësaj bote, kundër frymërave të liga në vendet qiellore.”
Ky varg i Apostullit Pavël zbulon një të vërtetë shumë të thellë të jetës shpirtërore:
Armiku më i madh i njeriut nuk është njeriu tjetër, por errësira shpirtërore që lufton kundër shpirtit të tij.
Sipas mësimit të shenjtorëve dhe etërve të shkretëtirës, bota që shohim me sy nuk është e vetmja botë që ekziston. Ekziston edhe një luftë e padukshme, një betejë shpirtërore që zhvillohet vazhdimisht në mendjen dhe zemrën e njeriut.
Lufta e vërtetë fillon në mendje dhe në zemër
Shën Andoni i Madh, ati i madh i shkretëtirës, kaloi dekada të tëra në lutje dhe asketizëm. Ai mësoi se demonët nuk kanë pushtet absolut mbi njeriun.
Ata veprojnë kryesisht përmes mendimeve, tundimeve dhe pasioneve.
Sipas etërve:
· një mendim krenarie,
· një mendim papastërtie,
· një zemërim i ushqyer,
· një dëshpërim i pranuar,
mund të bëhen porta për errësirën shpirtërore.
Prandaj etërit e quanin mendjen “fusha e betejës”.
Shën Paisi i Malit Athos thoshte:
“Djalli nuk na shtyn menjëherë në humnerë. Ai fillon me një mendim të vogël.”
Në fillim tundimi duket i pafajshëm. Pastaj mendja fillon të merret me të, zemra fillon t’a dëshirojë dhe më në fund njeriu bie në mëkat.
Kjo është arsyeja pse etërit kishin aq shumë kujdes me mendimet e tyre.
Pse etërit u larguan në shkretëtirë?
Shumë njerëz mendojnë se etërit e shkretëtirës ikën nga bota sepse urrenin njerëzit. Por kjo nuk është e vërtetë.
Ata u larguan sepse donin:
· heshtje,
· kthjelltësi shpirtërore,
· luftë të sinqertë me vetveten,
· dhe afrim me Perëndinë.
Në zhurmën e botës, njeriu shpesh nuk arrin të kuptojë gjendjen e shpirtit të vet. Por në heshtje dalin në sipërfaqe:
1. Krenaria,
2. Egoizmi,
3. Pasionet,
4. Frikërat,
5. Papastërtia e zemrës.
Shën Makari i Madh thoshte:
“Zemra është një varr dhe një tempull në të njëjtën kohë.”
Kjo do të thotë se brenda njeriut mund të jetojë edhe errësira, edhe hiri i Perëndisë.
Lufta shpirtërore është pikërisht beteja për atë që do të mbretërojë brenda zemrës.
Djalli nuk e sulmon gjithmonë njeriun me mëkate të mëdha.
Etërit e shkretëtirës shpjegonin se armiku shpirtëror është shumë dinak. Ai nuk fillon gjithmonë me mëkate të rënda.
Ndonjëherë ai fillon me:
a. shpërqendrim,
b. ftohtësi shpirtërore,
c. dembelizëm,
d. krenari të fshehur,
e. vetëjustifikim,
f. gjykim të të tjerëve.
Shën Joan Klimaku shkruante se:
“Një pasion i vogël i ushqyer bëhet zinxhir i madh.”
Prandaj shenjtorët nuk luftonin vetëm kundër mëkateve të dukshme, por edhe kundër rrënjëve të tyre.
Sepse:
1. krenaria lind rrëzimin,
2. lakmia lind ftohtësinë,
3. kurioziteti i papastër lind mëkatin,
4. dëshpërimi largon shpresën,
5. dhe vetëdashuria largon hirin.
Lufta më e madhe është kundër krenarisë
Sipas etërve, mëkati më i rrezikshëm nuk është vetëm shthurja apo lakmia, por krenaria.
Pse?
Sepse krenaria:
1. nuk e lë njeriun të pendohet,
2. nuk e lë të pranojë errësirën e vet,
3. dhe e bind se është mirë edhe kur është larg Perëndisë.
Shën Isak Siriani thoshte:
“Ai që pa mëkatet e veta është më i madh se ai që ngjall të vdekur.”
Kjo sepse momenti kur njeriu sheh realisht gjendjen e shpirtit të vet është fillimi i shpëtimit.
Djalli nuk trembet aq shumë nga forca njerëzore, sa trembet nga përulësia e vërtetë.
Një zemër e përulur:
· lutet,
· qan për mëkatet,
· nuk justifikon errësirën,
· dhe kërkon ndihmën e Perëndisë.
Pse disa njerëz nuk e ndiejnë errësirën shpirtërore?
Etërit japin një përgjigje shumë të fortë: Sepse zemra mund të mësohet me errësirën.
Ashtu si syri mësohet me natën, edhe shpirti mund të mësohet me mëkatin kur jeton gjatë në të pa pendim.
Në fillim ndërgjegjja proteston. Njeriu ndien:
· shqetësim,
· boshllëk,
· faj,
· trazim.
Por nëse vazhdon të jetojë në mëkat pa luftuar kundër tij, ndërgjegjja fillon të mpihet.
Shën Theofani i Mbyllur shkruante se:
“Mëkati i përsëritur errëson mendjen.”
Kjo është arsyeja pse disa njerëz arrijnë të justifikojnë edhe gjëra shumë të errëta.
Jo sepse errësira nuk ekziston, por sepse shpirti është mësuar me të.
Armët e të krishterit në këtë luftë
Kisha Ortodokse nuk e lë njeriun të pambrojtur. Shenjtorët flasin për armët shpirtërore që sjellin dritë në zemër:
1. Lutja
Lutja pastron mendjen dhe afron hirin e Perëndisë.
2. Rrëfimi
Rrëfimi thyen krenarinë dhe nxjerr errësirën në dritë.
3. Kreshmimi
Kreshmimi dobëson pasionet dhe forcon shpirtin.
4. Vigjilenca mbi mendimet
Etërit mësonin që mendimi i keq duhet prerë që në fillim.
5. Përulësia
Përulësia mbron shpirtin më shumë se çdo gjë tjetër.
6. Emri i Krishtit
Shën Porfiri thoshte se:
“Krishti është drita. Kur hyn Krishti, errësira largohet vetë.”
Shpresa e të krishterit
Mesazhi i shenjtorëve nuk është frikë, por shpresë.
Po, ekziston lufta shpirtërore.
Po, ekziston errësira.
Po, ekzistojnë tundimet dhe rëniet.
Por: Asnjë mëkat nuk është më i madh se mëshira e Perëndisë.
Shenjtorët ranë, luftuan, qanë dhe u ngritën përsëri. Shenjtëri nuk do të thotë të mos biesh kurrë, por:
1. të mos pajtohesh me errësirën,
2. të mos humbasësh pendimin,
3. të mos ndalosh së kërkuari Krishtin.
Sipas etërve të shkretëtirës, njeriu që lufton me sinqeritet, edhe kur bie shumë herë, është më afër Perëndisë sesa ai që jeton në krenari dhe mendon se nuk ka nevojë për pendim.
Prandaj lufta jonë nuk është kundër njerëzve.
Lufta është për zemrën, për mendjen dhe për shpirtin.
Dhe fitorja nuk vjen nga forca njerëzore, por nga bashkimi me Krishtin!