Më mirë një zemër që lufton për Perëndinë, sesa një zemër e qetë që jeton larg Tij!
Nga: Çenkuela Selenica
Në përvojën e Etërve të Kishës, jeta shpirtërore nuk matet me qetësinë e jashtme, por me drejtimin e zemrës. Një qetësi e jashtme mund të jetë mashtruese: ajo mund të fshehë një shpirt që ka pushuar së kërkuari, që është pajtuar me gjendjen e vet dhe nuk ndjen më etjen për Perëndinë. Kjo është ajo që Etërit e quajnë një lloj “mpirjeje shpirtërore”, ku njeriu nuk lufton më, jo sepse ka fituar, por sepse është dorëzuar pa e kuptuar. Në këtë kuptim, një zemër e qetë nuk është gjithmonë një zemër në paqe.
Ndërsa një zemër që lufton, edhe kur është e trazuar, edhe kur kalon periudha errësire, është një zemër që jeton. Ajo nuk është pajtuar me largimin nga Perëndia, por vazhdon të kërkojë, të pendohet, të ngrihet përsëri. Kjo lëvizje e brendshme është shenjë jete, sepse aty ku ka luftë për të mirën, aty ka ende dëshirë për Perëndinë.
Shën Isak Siriani e përshkruan këtë rrugë si një mister të thellë: njeriu shpesh përparon pikërisht përmes vështirësive. Ai mëson se Perëndia lejon sprovat jo për të rrëzuar njeriun, por për t’a formuar. Në momentet e luftës, kur mendimet trazohen dhe zemra rëndohet, njeriu fillon të njohë kufijtë e vet dhe të mbështetet më shumë tek hiri hyjnor. Dhimbja e kësaj përpjekjeje bëhet një mësuese e heshtur, që e çon shpirtin drejt përulësisë së vërtetë.
Në të njëjtën frymë, Shën Maksim Rrëfimtari shpjegon se thelbi i luftës shpirtërore është vendosja e dashurisë në rendin e duhur. Kur njeriu e vendos veten në qendër, lind çrregullimi i brendshëm, edhe nëse jashtë duket çdo gjë e qetë. Por kur ai lufton për të vendosur Perëndinë në qendër të jetës së tij, fillon një proces pastrimi, shpesh i dhimbshëm, por çlirues. Kjo luftë është një kthim i vazhdueshëm i zemrës drejt burimit të saj.
Edhe Shën Andoni i Madh e përforcon këtë përvojë kur thotë se pa tundime askush nuk mund të shpëtohet. Ai nuk e glorifikon vuajtjen, por tregon realitetin: pa përballje me veten, pa rezistencë ndaj mëkatit, nuk ka rritje të vërtetë. Një jetë pa luftë shpirtërore shpesh është një jetë sipërfaqësore, ku njeriu nuk e njeh as thellësinë e plagëve të tij, as madhështinë e mëshirës së Perëndisë.
Prandaj, një zemër që lufton është një zemër që nuk është pajtuar me errësirën. Ajo mund të rrëzohet, por nuk qëndron e rrëzuar. Mund të lodhet, por nuk heq dorë. Mund të ndjejë mungesën e paqes, por nuk ndalon së kërkuari atë paqe që vjen nga Perëndia dhe jo nga kompromisi. Në këtë qëndrueshmëri, në këtë përpjekje të vazhdueshme, lind një paqe më e thellë, që nuk është thjesht ndjenjë, por prani.
Kjo është paqja që Etërit e përshkruajnë si dhuratë të hirit: një paqe që nuk e shmang luftën, por e shndërron atë në rrugë bashkimi me Perëndinë. Nuk është mungesë vështirësish, por një siguri e brendshme se, edhe në mes të stuhisë, njeriu nuk është vetëm.
Në fund, nuk është qetësia ajo që shpëton njeriun, por besnikëria në këtë luftë të fshehtë dhe të përditshme. Sepse një zemër që lufton për Perëndinë, edhe kur është e plagosur, është më afër jetës së përjetshme sesa një zemër që ka zgjedhur rehatinë duke u larguar prej Tij. Dhe pikërisht kjo zemër, që nuk dorëzohet, bëhet vendi ku Perëndia pushon dhe vepron në heshtje.