MOS U GËNJENI SHOQËRITË E KEQIJA PRISHIN ZAKONET E MIRA !

January 19, 2026 at 3:41 pm, No comments

Nga Katekisti: Miron Çako

Në këndvështrimin e krishterë orthodhoks, shoqëria shihet si bashkësi personash të krijuar nga Zoti, sipas modelit të Perëndisë, të thirrur për dashuri, përgjegjësi dhe shpëtim të përbashkët.

Në doktrinën e krishterë e mbështetur në Shkrimin e Shenjtë Perëndia është një qënie hyjnore por në shoqëri personash hyjnor ,e cilësuar edhe “Trina e Shenjtë” , ose "Shumësi hyjnorë" , si :" Ati, Biri dhe Shpirti Shenjtë ", ashtu si Krishti mësonte: “Unë dhe Ati jemi një.” (Gjoni 10:30)“Kush më ka parë mua, ka parë Atin.” (Gjoni 14:9) dhe urdhëron apostujt :“Shkoni, pra, dhe bëni dishepuj nga të gjithë popujt, duke i pagëzuar ata në emrin e Atit e të Birit e të Shpirtit të Shenjtë.” (Mateu 28:19) dhe apostull Pavli na shkruan për Trininë: “Me anë të Fjalës së Tij dhe Shpirtit të Tij të Shenjtë, Perëndia “i mbush të gjitha në të gjitha” (Efesianët 1:10,23); “që të arrijmë ta njohim Atë për veten tonë, në bashkimin tonë të gjallë me Atë: “Atin nëpërmjet Birit në Shpirtin e Shenjtë” (Efesianët 2:18-22).

Pra edhe njeriu i krijuar sipas ikonës së Perëndisë ( Zbulesa 1-26) është një qenie shoqërore edhe nuk mund të rri vetëm .

Ky fakt na jepet që në zanafillë, ku Zoti mbasi krijoji njeriun në Adamin:” Pastaj Zoti Perëndi tha: "Nuk është mirë që njeriu të jetë vetëm; unë do t'i bëj një ndihmë që i leverdis". ( Zanafilla 2 18 ) dhe i krijiojë gruan : “ Dhe njeriu tha: "Kjo së fundi është kocka e kockave të mia dhe mishi i mishit tim. Ajo do të quhet grua sepse është nxjerrë nga burri".Për këtë arsye njeriu do të braktisë babanë dhe nënën e tij dhe do të bashkohet me gruan e tij, dhe do të jenë një mish i vetëm.” ( Zanafilla 2 ;23-24)

Prandaj sipas Orthodhoksisë, njeriu nuk është krijuar për të jetuar i vetëm por në shoqëri , si familjare, sociale, fetare.

Thamë që shoqëria është vendi ku ushtrohet dashuria, sakrifica dhe shërbimi ndaj tjetrit, prandaj edhe njeriu u bë një qënie shoqërore që ai të ushtronte virtytin më të lartë që e bën të ngjashëm me Perëndinë ,virtytin e dashurisë , jo vetëm ndaj Perëndisë por edhe ndaj të afërmit.

Prandaj edhe gjithë ligji dhe praktikat fetare përmblidhen nga Krishti në këtë dy dashuri që janë një : “Dhe Jisui i tha: ''"Duaje Zotin, Perëndinë tënde me gjithë zemrën tënde, me gjithë shpirtin tënd dhe me gjithë mendjen tënde". Ky është urdhërimi i parë dhe i madhi. Dhe i dyti, i ngjashëm me këtë, është: "Duaje të afërmin tënd porsi vetveten". Nga këto dy urdhërime varet i tërë ligji dhe profetët''. (Mateu 22:37-40)

Kështu shoqëria e njeriut duhet të ndërtohet, jo mbi instikt, interesa, egoizëm por mbi dashurinë e vërtetë, ashtu si edhe Zoti Jisu Krisht na mëson : “Po ju jap një urdhërim të ri: duajeni njëri-tjetrin sikurse ju kam dashur unë. Të gjithë do t'ju njohin që jeni dishepujt e mi nëse keni dashuri për njëri-tjetrin”. (Joani 13:34-35)

Pra shoqëria është me dashuri të vertetë , vetëm atje ku ka themel dashurinë për Zotin , sepse: " Zoti është dashuri" (1 Joani 4), një dashuri pa interes dhe aty mbi këtë themel hyjnor ndërtohet dashuri të vertetë për të afërmin, si prind , fëmijë, familje , bashkëshortë, miq shokë njerëz.

Kjo është arsyeja që shoqëritë njerëzore që nuk kanë themel besimin dhe dashurinë për Zotin , janë shoqëri të dështuara edhe brenda shoqërisë, bilogjike, familjare .

Katekizmi i Kishës Orthodoks i mbështetur ne mësimet apostolike thekson se shoqëria mund të ndikojë edhe ndimojë në dy mënyra, sepse kur ajo nuk është neutrale :

1. Ndihmon në shenjtërim dhe rritje shpirtërore me virtyte .

2. Ose do të çojë në mëkat dhe largim nga Zoti dhe i afërmi.

Prandaj kërkohet dallim shpirtëror në zgjedhjen e shoqërisë, ashtu si apostulli tërheq vëmëndje : “ Mos u gënjeni shoqëritë e kqija prishin zakonet e mira “(1 Korintasve 15:33)

Kisha që në shekujt e parë e ka parë shoqërinë në Krishtin jo personale , egoiste , por si një shoqëri personash që kanë të njëjtin besim, shprese edhe dashuri per Zotin , Triadik, prandaj edhe Shën Agustin thoshte :“ një i krishter nuk është i krishter”.

Kisha nuk është vetëm institucion njerëzor , organizatë partie, apo një OJQ, Kisha ëshë trupi i Krishtit ( Efesianëve 1:23) një shoqëri besimtarësh që jetojnë në bashkësi, lutje dhe dashuri me Krishtin edhe me njëri tjetrin.

Brenda kësaj shoqërie mbeshteten dhe ushtrohen virtytet e Shpirtit të Shenjtë : “Dashuri, gëzim, paqe , zemergjersi , ëmbëlsi ,mirësi, besim, butësi , vetëpërmbajtje”.( Galatasve 5-22)

Orthodhoksia nuk pranon individualizmin ekstrem, prandaj edhe pse Kisha e respekton dhe motivon asketizmin eremit( i vetmuar), përsëri duke parë rrezikun e izolimit me veten dhe pamundësinë për të ushtruar virtyte e krishtera në shoqeri me të afërmin, këshillon qinovin (shoqërinë) asketike siç janë manastiret qinovike (të përbashkëta).

Por sipas etërve oshënar edhe ai që ri i vetmuar nuk është se e urren shoqërinë njerëzore , por kërkon të shërohet nga pasionet me pendim dhe asketizëm personal, dhe pastaj pa pasion të hyj në shoqërinë njerëzore i shëruar dhe për shërim për të tjerët si një instrument i Zotit, sepse gjendja dhe çdo veprim personal ndikon te shoqëria dhe anasjelltas shoqëria tek personi.

Në këndvështrimin e krishterë orthodhoks, shoqëria është mjet shpëtimi, por edhe rrezik shpirtëror, varësisht nga vlerat që mbart një shoqëri .

I krishteri nuk është thirrur të jetë i izoluar vetëm me një shoqëri të krishterë, sepse pastaj shoqëria e krishterë do të ishtë si një geto e izoluar në botë , por duke qënë se i krishteri është një qenie shoqërore në botë ai është i detyruar të ketë shoqëri me njerëzit e botës ,ashtu si Apostull Pavli këshillon : “ Ju kam shkruar në letër, të mos përziheni me kurvarë, dhe aspak me kurvarët e kësaj bote, ose me lakmuesit ose me cubat, ose me idhujtarët, sepse atëherë duhet të dilni nga bota. Por tani ju shkrova të mos përziheni me atë, të ashtuquajturin vëlla, që është kurvar, ose lakmues ose idhujtar, o shpi-fës, o pijanec ose cub; me një të tillë bile as të mos hani bashkë.Sepse a më takon mua të gjykoj edhe ata që janë jashtë? A nuk i gjykoni ju të brendshmit?” ( 1 Korintasve 5 10 11)

Pra apostulli i kombeve sqaron një problem që kishin komunitet e para të krishtere paleokristiane , komunitete që vinin dhe themeloheshin mes një bote pagane dhe mëkatare. Si duhet të vepronin ata ? Të ishin të mbyllur apo të hapur me botë ? Pavli i hyjshëm thotë që të krishterët nuk duhet të izolohen plotësisht nga njerëzit e botës që jetojnë në mëkat (imoralë, lakmitarë, mashtrues, idhujtarë), sepse një ndarje e tillë do të ishte e pamundur, sepse të krishterët jetojnë dhe veprojnë në shoqëri, madje ai duhet të hyjë në shoqërinë e botës për ta ndriçuar botën e erët të mëkatit me besën dhe veprat ne Zotin, sipas urdhërit të Krishtit ; ''Dilni në mbarë botën dhe i predikoni ungjillin çdo krijese”( Marku 16-15)

Për apostullin problemi në këtë këshillë nuk është marrëdhënia me jobesimtarët, si ateist, pagan,apo antikrisht, por me ata që quhen vëllezër( i krishter), pretendojnë se janë besimtarë me emër dhe pjesë e një komuniteti të krishterë, por jetojnë si paganët në mëkat edhe vese , dmth me të krisherët hipokrit.

Me një person të tillë, nuk duhet pasur shoqëri madje sipas apostulli; “as të hani bashkë”, dmth as një shoqëri në drekat agape që i bënin të krishterët , sepse këta janë një infeksion shpirtëror edhe moral brenda kumunitetit, sepse : "Rruga e hipokrizisë të çon në humnerën e vdekjes shpirtërore". ( Shën Nifoni i Kostandinopojës)

Ata janë edhe një skandal për ata që janë jashtë ashtu si edhe Zoti thotë : ''Për shkakun tuaj, emri i Perëndisë blasfemohet ndër pagan .''(Roamakëve 2- 24)

Besimtari është thirrur të jetojë në shoqëri edhe në botë sipas rethaneave te kushtëzuara, si ato sociale, profesionale, ekonomike por pa u bërë rob i mëkatit të botës.

Ai duhet të këtë kujdes nga ndikimi i shoqërisë së botës, jo vetëm nuk duhet të njësohet me botën e mëkatit por përkundrazi të kundërshtojë kur bota ndikon në lirinë e të qënit edhe të jeturit si i krishter me besim edhe moral, ashtu si apostujt na shkruajnë :“Mos u përshtatni me këtë botë, por transformohuni me ripërtëritjen e mendjes suaj.”(Romakëve 12:2): “Mos e doni botën, as gjërat që janë në botë. Në qoftë se ndokush do botën, dashuria e Atit nuk është në të, sepse gjithçka që është në botë, lakmia e mishit, lakmia e syve dhe krenaria e jetës, nuk vjen nga Ati, por nga bota. Dhe bota kalon me lakminë e saj; por ai që bën vullnetin e Perëndisë mbetet përjetë”. (1 Joani 2:15-17)

Shkrimi i Shenjtë tek fjalët e urta tërheqë vemëndje për zgjedhjen e kujdesshme të shoqërisë në botë

“Mos hyr në shtegun e të pabesëve dhe mos ec në rrugën e njerëzve të këqij;evitoje atë, mos kalo nëpër të; largoju prej saj dhe shko tutje. Sepse ata nuk mund të flenë, po të mos kenë bërë të keqen; gjumi i tyre zhduket po të jetë se nuk kanë rrëzuar dikë;ata hanë bukën e paudhësisë dhe pinë verën e dhunës. Por shtegu i të drejtëve është si drita e agimit, që shkëlqen gjithnjë e më mirë deri sa të bëhet ditë e plotë.Rruga e të pabesëve është si terri; ata nuk shohin atë që do t'i rrëzojë. Biri im, trego kujdes për fjalët e mia, dëgjo thëniet e mia” ( Fjalët e Urta 4; 14-20)

“Ai që shoqërohet me të urtët bëhet i urtë, por shoku i budallenjve do të dëmtohet.”(Fjalët e Urta 13:20)

“Lum njeriu që nuk ecën sipas këshillës së të pabesëve.” (Psalmi 1:1)

Thamë se Bibla na mëson se shoqëria ndikon fuqishëm te njeriu dhe besimtari duhet të jetë i kujdesshëm në shoqërim ,sepse nuk ka neutralitet në shoqëri.

Ky është edhe mësimi i Eterve të Shenjte të krishterë. Ata e kanë trajtuar këtë çështje aktuale për çdo kohë .

Për Etërit orthodhoks shoqëria ka qenë gjithmonë një element thelbësor i jetës njerëzore dhe një temë e rëndësishme në teologjinë orthodokse.

Sipas mësimit të etërve të kishës që bazohen në Shkrimin e Shenjtë , njeriu është krijuar si qenie shoqërore me njerëzit dhe krijimin , por njëkohësisht i thirrur të jetojë në shenjtëri me Zotin , të afërmin dhe krijimin.

Kjo krijon një tension të vazhdueshëm mes jetesës në botë dhe ruajtjes së pastërtisë shpirtërore, prandaj shoqëria dhe shoqërimi kanë ndikim të drejtpërdrejtë në jetën shpirtërore të njeriut.

Ata e shohin shoqërinë si fushë lufte shpirtërore, ku njeriu ose përparon drejt Zotit, ose largohet prej Tij.

Etërit orthodhoksë theksojnë se shoqëria nuk është neutrale. Ajo ushtron ndikim të drejtpërdrejtë mbi mendimet, zakonet dhe gjendjen shpirtërore të njeriut.

Shën Vasili i Madh e krahason shoqërinë e keqe me një sëmundje ngjitëse, duke treguar se zakonet e këqija përhapen lehtësisht përmes shoqërimit pa kujdes edhe dallim.

Në këtë kuptim, shoqëria bëhet ose mjet shenjtërimi, ose shkak rënieje. Ai na shkruan konkretisht : “ Ashtu si sëmundjet ngjitëse, edhe zakonet e këqija përhapen nga shoqëria e keqe “. (Shën Vasili i Madh)

Shën Joan Gojëarti na thotë, se : “Nuk ka asgjë më të rrezikshme se shoqëria e keqe; ajo shkatërron edhe shpirtin më të fortë.”

Kështu mësuesi ekumenik shkon edhe më tej, duke paralajmëruar se asnjë këshillë e mirë nuk ka fuqi, nëse njeriu jeton vazhdimisht në rreth shoqëror të prishur.

Ai vëren se shembulli i përditshëm ka ndikim më të madh sesa fjalët, prandaj shoqëria e keqe mund të rrënojë edhe një shpirt të fortë.

Ky është mendimi edhe i të gjithë Etërve në çdo kohë :

“Shoqëria e njerëzve të shkujdesur është si era e keqe: edhe po të mos e duash, të ngjitet.” (Shën Nikodhim Agjioriti)

Shën Isaku Siriani ati oshënar na thotë :“Ik nga ai që të ftoh nga zelli për Zotin, edhe nëse fjalët e tij duken të mençura.”

“Mos kërko paqe me ata që e duan mëkatin, sepse paqja e tyre është luftë për shpirtin tënd “ (Shën Marku Asketi)

“Ashtu si një qymyr i ndezur ndez tjetrin, po ashtu shpirti i keq e ndez të keqen te tjetri.” (Shën Dorotheu i Gazës)

“Nga shoku njihet lufta e murgut.” na thotë Shën Antoni i Madh, që do të na thotë se shoqëria ndikon edhe një murg edhe pse murgu ka shumë shoqëri me Zotin me lutjen në vetmi , përsëri shoqëria me njerizit sado e kushtëzuar ka ndikim për mirë ose për keq , sepse:“Shpirti merr formën e atyre që do dhe me të cilët rri.” (Shën Siluani i Athosit)

Shën Paisi i Malit Athosit përmbledh qartë mësimin patristik kur thotë se shoqëria ose të ndërton, ose të shkatërron. pra sipas tij nuk ka neutralitet dhe nuk ekziston në jetën shpirtërore, por ndikim për mirë apo për keq, ai thotë: “Shoqëria ose të shenjtëron, ose të shkatërron” ( Shën Paisi i Malit Athos )

Kjo është edhe përvoja njerëzore :” Më thuaj me ke ri, të them se cili je “.

Sipas mësimit patristik bën dallim mes dashurisë ndaj personit dhe shmangies së ndikimit të tij shpirtëror, sepse i krishteri vërtetë është i thirrur të dojë të gjithë njerëzit edhe ti shikojë si ikona të Zotit, por duhet të largohet nga ajo shoqëri që e ftoh nga zelli për Zotin dhe e çon drejt mëkatit, dmth, : “I krishteri thirret të dojë të gjithë, por të mos imitojë mëkatin.” (Shën Isaku Siriani)

Etërit Orthodhoksë mësojnë se si të krishterë nuk shpëtohemi vetëm, por as nuk shpëtohemi me çdo shoqëri.

“Lum ai që gjen shoqëri që e çon drejt pendimit; i mjerë ai që gjen shoqëri që e qesh mëkatin.” (Shën Efrem Siriani)

Prandaj Etërit këmbëngulin t’i japim rëndësi shoqërisë kishtare se asaj të botës , sepse si thamë më sipër kisha nuk është thjesht institucion, por Trupi i Krishtit.

Brenda kësaj shoqërie shpirtërore, që është vëllazëri , jo sipas gjakut por sipas Perëndisë , besimtari gjen mbështetje, udhëzim dhe shembull të jetës së shenjtë për të cilën është thiruar nga Zoti: “Shenjtërohuni e bëhuni të shenjtë, se edhe unë jam i shenjtë”. (Levitiku 11:44) dhe apostulli ju drejtohet besimtarëve ;”të shenjtëruarve në Krishtin Jisu, të thirrur për të qenë shenjtër, bashkë me të gjithë ata që thërresin në çdo vend emrin e Zotit tonë Jezus Krisht, Zot i tyre dhe yni .Paçi hir dhe paqe nga Perëndia Ati ynë dhe Zoti Jezus Krisht.” ( 1 Korintasve 1;2-3)

Në përfundim, sipas Etërve orthodhoksë, shoqëria është një dhuratë, por edhe një përgjegjësi.

Besimtari thirret të jetojë në botë, por jo sipas frymës së saj, duke zgjedhur shoqëri që e afron me Zotin dhe duke u bërë vetë dritë për të tjerët ashtu Zoti tha ju jeni drita e botës dhe kripa e njrëzimit.

Vetëm në këtë mënyrë shoqëria shndërrohet nga rrezik shpirtëror në mjet shpëtimi.

Le ta përfundojmë me një histori që na i tregon Shën Paisi Agjoriti.

"Një ditë, një nënë shkoi te Shën Paisi shumë e shqetësuar dhe i tha:“O At, djali im ishte i qetë, shkonte në kishë, nuk pinte, nuk shante.Tani është ndryshuar krejt. Ka shoqëri të keqe.”

Shën Paisi e dëgjoi me kujdes dhe i tha:“Nuk u prish sepse ishte i keq.U prish sepse u bashkua me njerëz që nuk kishin frikë nga Zoti.”

Prandaj : “Mos u gënjeni: shoqëritë e këqija prishin zakonet e mira.”(1 Korintasve 15:33)

MOS U GËNJENI SHOQËRITË E KEQIJA PRISHIN ZAKONET E MIRA !

No comments

Leave a reply