Nga Katekisti: Miron Çako

Kishën Orthodhokse, Misteri i Pagëzimit është një nga shtatë Misteret e Shenjta dhe quhet misteri hyrës në Kishë, që është Trupi i Krishtit dhe Krishti kreu i saj (Kolosianëve 1:18).

Po, ashtu kur Zoti i urdhëroi Apostujt: “Shkoni pra e mësoni gjithë kombet, edhe i pagëzoni në emrin e Atit e të Birit dhe të Frymës së Shenjtë” (Mattheu 28:19). “Kush të besojë dhe të pagëzohet, do të shpëtojë; po kush të mos besojë, do të dënohet (Marku16:16).

Zhytja e gjithë personit në ujë paraqet vdekjen dhe varrimin e Krishtit, dalja prej ujit simbolizon ngjalljen në bashkim me të.

Pagëzimi është edhe një Dhjatë, një Besëlidhje ndërmjet Zoti dhe të pagëzuarit, ashtu si Perëndia ka bërë besëlidhje me personalitete të spikatura të historisë njerëzore për shpëtimin e botës, me të Drejtët e Dhjatës së Vjetër, Noeun, Abrahamin, Moisiun, Davidin, etj. Prandaj pagëzimi kërkon një përgjigjësi personale.

Pagëzimi i foshnjave ishte çështje e rëndësishme, që shkaktoi polemikë në shekujt e parë të krishterimit me mendime të ndryshme, pro edhe kundra pagëzimit të foshnjave, por mbizotëroi mendimi i Etërve të Shenjtë, si p.sh i Shën Qipriani (shek. III), i cili ishte i mendimit se “të gjitha mëkatet eliminohen nga pagëzimi”, prandaj besonte se foshnjat duhet të pagëzohen, pa përjashtim. Por meqënëse foshnjat nuk janë të vetëdijshme për atë çfarë po bëjnë, Kanunet e Shenjta ndalojnë pagëzimin e foshnjave nëse nuk janë fëmijë të prindërve të krishterë.

Etërit e Shejntë, edhe pse disa prej tyre u pagëzuan në moshë të madhe, përsëri këmbëngulnin për pagëzimin e foshnjave dhe fëmijëve.

Vetë Zoti i urdhëroi prindërit e fëmijëve: “I lini fëmijët e vegjël të vijnë tek unë dhe mos i pengoni, sepse e tyre është mbretëria e Perëndisë” (Llukai 18:16). Vajtja tek Zoti bëhet vetëm nëpërmjet Pagëzimit që është kusht shpëtimi për të gjitha moshat, sepse kur Nikodemi e pyeti Zotin se si mund të shpëtojë njeriu, Krishti i tha: “Në të vërtetë, në të vërtetë po të them se kush nuk ka lindur nga uji dhe nga Fryma, nuk mund të hyjë në mbretërinë e Perëndisë. Ç'ka lindur nga mishi është mish; por ç'ka lindur nga Fryma është frymë. Mos u mrrekullo që të thashë: Duhet të lindni përsëri” (Joani 3:5-7).

Edhe apostull Pavli na thotë për rëndësinë e madhe të pagëzimin për shpëtim: “Të shpëtuar jo prej veprash drejtësie që kryem ne, po sipas përdëllimit të tij na shpëtoi, me anë të larjes së rilindjes, edhe me anë të përtëritjes së Frymës së Shenjtë” (Titos 3:5).

Pagëzimi kanonik përmban normalisht tre zhytje të plota në emër të Atit të Birit dhe të Shpirtit të Shenjtë, ose në raste të pamundura, me ekonomi, spërkatje me ujë sipër kokës, ose në mungesë të ujit, rërë në shkretëtirë, ose ngritje në ajër tri herë, në emër të Atit, të Birit dhe Shpirtit të Shenjtë.

Misterin e Pagëzimit e kryen prifti, por në mungesë, në raste të veçanta, kur rrezikohet të vdesë personi që dëshiron të pagëzohet, ose kur është fëmijë, mund ta kryejë pagëzimin edhe një laik i pagëzuar që ndodhet pranë, duke i hedhur ujë në kokë të rriturit, ose duke e ngritur në ajër fëmijën e duke thënë: “Pagëzohet shërbëtori i Perëndisë (aksh), në Emër të Atit të Birit dhe të Shpirtit të Shejntë. Amin”.

Në Kishën Orthodhokse, në një shërbesë kryen dy mistere, njëri pas tjetrit, Pagëzimi dhe Mirosja. Pagëzimi është për pastrim, ndriçim dhe shejntërim. Mirosja është zbritja e Shpirtit të Shenjtë tek i pagëzuari ashtu si zbriti si pëllumb mbi kryet e Krishtit mbasi u pagëzua nga Joani. (Mattheu 3:16) ose që zbriti si gjuhë të zjarrta, në ditën e Pendikostisë mbi kokat e apostujve. (Veprat e Apostujve 2:3). Mirosja është dhuratë e hireve të Shpirtit të Shenjtë, që i jepet të sapopagëzuarit si përsoje, vulosje dhe birësim.

Pagëzimi dhe Mirosja kërkojnë vetëdije dhe përgjegjësi nga katikumeni që shkon për t’u pagëzuar, por fëmija është i pavetëdijshëm për atë po bën, prandaj Kisha Apostolike, nën urtësinë e Shpirtit të Shenjtë, vendosi që në emër të fëmijës të përgjigjet një i rritur, nuni.

Pra, edhe fëmija pranohet nga Perëndia për hir të besimit të nunit. Zoti vetë bëri mrekulli tek fëmijët nga besimi i prindërve ose i të rriturve, si p.sh. në rastin e shërimit të vajzës së demonizuar për shkak të besimit të gruas kananease (Matttheu 15:21). Shërimi i djalit epilektik nga besimi i babait (Mattheu 17:14), ngjallja e bijës së Jairit (Mattheu 15:21).

Nuni duhet të jetë i pagëzuar, njohës i besimit dhe i vetëdijshëm për rolin që po ndërmerr, sepse do të përgjigjet në emër të foshnjes para Zotit. Nuni, i cili merr të gjithë përgjegjësinë dhe garancinë para Zotit dhe Kishës për kujdesin shpirtëror të këtij fëmije, domethënë që të lutet për fëmijën, t’i mësojë besimin orthodhoks dhe që ta drejtojë në rrugën e krishërimit, derisa fëmija të rritet dhe të bëhet i vetëdijshëm për atë që ka marë kur u pagëzua foshnje.

Për përgjegjësinë e madhe të nunit, na tregon edhe Shën Pais Agjoriti nga pervoja e jetës së tij:

Disa heretikë thonë se fëmijët janë të shenjtë dhe nuk kanë nevojë të pagëzohen, dhe për këtë përmendin fragmentin nga letra e apostull Pavlit që thotë: “Sepse burri jobesimtar është shenjtëruar me anë të gruas, dhe gruaja jobesimtare është shenjtëruar me anë të burrit, sepse përndryshe fëmijët do të ishin të papastër; kurse kështu janë të shenjtë” (1 Korinthianëve 7:14).

Këto raste që na flet apostulli ishin përjashtime vetëm për ato martesat mikse civile, kur një nga bashkëshortët besonte në Krishtin dhe tjetri qëndronte në paganizëm dhe për të mos u prishur martesa ashtu si ishte edhe në ligjin e Moisiut, që nëna edhe fëmija pagan duhet larguar nga familja dhe populli Jude, apostulli thotë se në kohën e hirit Perëndia e lejoi bashhkëjetesën edhe lindjen e fëmijëve në martesa mikse, sespe ata kanë mundësi nga prindërit e bërë të krishterë të shenjtërohen në bashkim me Zotin. Kjo situatë nuk pranohet kur personi është i krishterë përpara dhe pastaj kërkon të martohet me paganë, ateistë, sepse në këtë situatë kemi një rënje në besim dhe bashkjetesa pa kurorë quhet kurvëri dhe fëmijët janë pjella të mëkatit.

Fëmijët sa më shumë të rriten, aq më shumë mëkatojnë personalisht, prandaj kanë nevojë emergjente për Pagëzimin pastrues dhe ndriçues, pasi “nuk ka asnjeri të drejtë, as edhe një” (Romakëve 3:10). Gjithashtu, edhe Apostulli dhe Ungjillori i shenjtë Joan na thotë: "Po të themi se jemi pa mëkat, gënjej-më vetveten dhe e vërteta nuk është në ne” (1 Joani 1:8).

Mos pagëzimi i fëmijës është një dëm i madh shpirtëror për fëmijën, sepse nëse ai nuk pagëzohet dhe vdes i papagëzuar, i vështirësohet hyrja në Mbretërinë e Perëndisë, ashtu si na i shpjegojnë shejntorët orthodhoksë.

Shën Gabrieli, i marrë më Krishtin, për këtë çështje na thotë: "Fëmija duhet të pagëzohet tetë ditë pas lindjes. Nëse jeta e tij është në rrezik, atëherë ai mund të pagëzohet edhe para tetë ditëve. Nëse kalojnë dyzet ditë dhe fëmija vuan nga diçka, atëherë prindërit janë përgjegjës para Zotit. Nëse ai vdes i papagëzuar brenda dyzet ditëve, do të zbatohen ligjet e vjetra. Por nëse kalojnë dyzet ditë, atëherë ai shkon përkohësisht në Had, por nuk torturohet. Ai bie në baltë por nuk dënohet, sepse ai është shpirt engjëllor.

Jo vetëm fëmija rrezikon të hyjë në mbretërinë e Zotit nëse vdes i papagëzuar por edhe nëse ai jeton i papagëzuar, përsëri është i rrezikuar nga shumë nga demonët, nga syligjtë, magjistarët, nga kafshët, aksidentet, sëmundjet, sepse ai është pa mbrojtje, është njësoj si një qingj i vogël i braktisur, që nuk është me kopenë (besimtarët) brenda në vathë (Kisha ), sëbashku me Bariut të Madh të dhënve (Krishtin).

Nëse prindërit nuk e duan shpëtimin dhe pjesëmarrjen e tyre në Mbretërinë e Zotit, le të mos i`a privojnë edhe fëmijëve këtë dhuratë nga Zoti, sepse :“e tyre është mbretëria e Perëndisë" (18-16).Amin!