Besimi i Krishterë Orthodhokse - Zyra e Katekizmit Kryepiskopata e Tiranës - SHKRIMET E VITIT 2026

“VOX POPULI, VOX DEI .” (Zëri i popullit, zëri i Zotit).

Fri, 05 Jun 2026 12:23:00 +0000

Nga Katekisti: Miron Çako

Në Bibël na thuhet se :“I Zotit është dheu dhe sa janë në të, bota dhe banorët e saj” (Psalmi 24-1)

Kjo fjali është sa e vërtetë hyjnore, aq edhe përgjegjësi njerëzore. Toka, duam apo s’duam ne, me të gjitha bukuritë dhe të mirat e saj, është dhuratë e Zotit, Krijuesit; është një dhuratë falas, “shtëpia” jonë e përbashkët si qenie humane dhe natyrore.

Globi është ndarë nga providenca hyjnore për çdo popull, komb dhe shtet, ashtu si na thuhet në Bibël: “Perëndia që bëri botën dhe të gjitha gjërat që janë në të, duke qenë Zot i qiellit dhe i tokës… Ai ka bërë nga një gjak i vetëm të gjitha racat e njerëzve, që të banojnë në mbarë faqen e dheut, dhe caktoi kohërat me radhë dhe caqet e banimit të tyre” (Veprat 17:24–26).

Kështu, çdo individi dhe çdo populli i është dhënë si dhuratë një copë territori që ta përdorë, ta gëzojë në breza, por edhe ta ruajë si të shenjtë nga abuzimi, shkatërrimi apo grabitja prej të tjerëve që e lakmojnë tokën dhe natyrën që Zoti ua dha për përdorim dhe jetesë ndër breza çdo populli në faqe të dheut.

Kjo përkujdesje, sakrificë ndaj tokës ku ke lindur dhe jeton quhet atdhedashuri, dhe kjo atdhedashuri të çon në mirënjohje ndaj Zotit që e krijoi dhe e dhuroi atë.

Prandaj, besimi në Zot dhe dashuria për atdheun janë një bashkim vlerash që frymëzojnë njeriun të jetojë me përgjegjësi, dinjitet dhe përkushtim ndaj të mirës së vendit të tij.

Kjo është arsyeja që në vendet më të bukura të botës, edhe në Shqipëri, njerëzit e logjikshëm i kanë kushtuar një vend adhurimi (tempull) Zotit, duke shprehur kështu në breza mirënjohjen ndaj Krijuesit, por edhe duke e bërë atë tokë të shenjtë për ta dashur, trashëguar dhe ruajtur deri në flijim të jetës.

Kjo është arsyeja që krishterimi ortodoks nderon ata që ranë (martirët) për fe dhe për atdhe, sepse dashuria për Zotin dhe dashuria për atdheun janë si një dashuri, ashtu si Krishti na mësoj : “Duaje Zotin, Perëndinë tënd, me gjithë zemrën tënde, me gjithë shpirtin tënd dhe me gjithë mendjen tënde.”Ky është urdhërimi i parë dhe më i madhi.Dhe i dyti, i ngjashëm me të, është: “Duaje të afërmin ( vendin) tënd si veten tënde.”Nga këto dy urdhërime varet i gjithë ligji dhe profetët.” (Mateu 22:36–40)

Shqipëria si vend gjeografik mund të quhet si qendra e Europës, me një bukuri natyrore të rrallë, të larmishme dhe të pasur me peizazhe të ndryshme, duke përfshirë male, fusha, lumenj, liqene dhe brigje detare të gërshetuara në mënyrë harmonike dhe shumë të veçantë nga Krijuesi.

Kjo pozitë gjeografike dhe bukuria natyrore e veçantë kanë bërë që Shqipëria gjithmonë të jetë e lakmuar nga të huajt, dhe historia shekullore na tregon fatkeqësisht sa shumë është grabitur, copëtuar dhe zvogëluar ky vend i bekuar nga lakmia e të huajve.

Patjetër për këtë faji nuk është i Zotit, por i vendasve, që shpesh ndoshta nuk ditën ta vlerësonin dhe ta mbronin vendin e tyre, tokën dhe pasuritë e saj natyrore; madje disa herë e tradhtuan, e shitën për interesa të çastit dhe egoiste, apo u morën pjesë toke nga fuqitë e mëdha, sepse shqiptarët nuk ishim të bashkuar, por të përçarë në përkatësi etnike, feje apo në atdhedashuri.

Globalizmi i botës sot ka të mirat e tij, sepse bashkon shoqërinë njerëzore që është prej një gjaku; por kujdes: kjo nuk duhet të njësojë as territoret, as kufijtë, as kulturën, as gjuhën.

Çdo vend që përfaqësohet nga një qeveri duhet t’i ruajë këto vlera, sepse kështu i ka caktuar providenca hyjnore për një mbarëvajtje normale, që secili të ketë vendin e tij, kulturën dhe gjuhën e vet, dhe patjetër të respektojë dhe të mikpresë mikun e huaj, ashtu si themi ne shqiptarët: “Shtëpia është e Zotit dhe e mikut”.

Por kjo nuk do të thotë që t’ua shesim vendin të huajve apo ta lejojmë që të huajt ta përdorin duke privuar vendasit, me pretekstin e “investimit strategjik”, sepse nuk ka investim strategjik që mund të blejë apo shesë as edhe një copë nga toka që Zoti na ka ndarë dhe që paraardhësit e kanë mbrojtur dhe me gjak e na e kanë besuar që ne ta ruajmë, ta trashëgojmë dhe t’ua lëmë të begatë brezave pasardhës.

Çdo gabim i tillë ka kosto të pariparueshme, dhe humbja e territorit që na është dhënë si dhuratë është përgjegjësia jonë për të mos e lejuar. Le të kujtojmë këtu edhe Manastirin e Shën Naumit, i cili kaloi në kufirin jugosllav në vitin 1920, në kohën e Mbretit Zog.

Kundërshtarët politikë të Zogut e kanë përshkruar këtë si “shitje” të Shën Naumit, ndërsa historianë të tjerë argumentojnë se ishte rezultat i negociatave kufitare dhe vendimeve ndërkombëtare, ku Shqipëria mori kompensime territoriale në zona të tjera. Por sido që të jetë, ne nuk e kemi më atë vend të shenjtë dhe me një bukuri të rrallë.

Gjatë kulmit të krizës financiare (rreth viteve 2010–2015), disa politikanë dhe analistë të huaj (veçanërisht në Gjermani) propozuan që Greqia të shiste ose jepte me qira ishuj të pabanuar për të shlyer një pjesë të borxheve të saj BE.

Megjithatë, ky propozim nuk u pranua kurrë nga qeveria greke edhe pse ka me mijëra ishuj në tokën greke dhe nuk u bë kurrë pjesë e marrëveshjeve zyrtare të shpëtimit, por grekët shtrëguan ripin dhe paguan borxhin me dinjitet , kurse ne në Shqipëri një ishull që kemi e dhamë ivestitorit strategjik dhe sot na shfaqen në media përtej kontinentit si pronarë të rinj dhe që mburen me bukuritë e tokës tonë që na i dha Zoti dhe të parët tanë e mbrojtën me gjak gjatë shekujve .

Por edhe diçka tjetër: shprehja biblike “I Zotit është dheu dhe sa janë në të” na kujton se toka, deti, pyjet dhe çdo krijesë që jeton në to nuk janë vetëm pasuri ekonomike, por vlera natyrore që duhet të ruhen me përgjegjësi.

Patjetër që njeriu ka të drejtë të zhvillojë ekonominë dhe turizmin dhe të përfitojë, por jo në mënyrë që të dëmtojë mjedisin dhe trashëgiminë natyrore, dhe ta përdorë atë vetëm për kënaqësinë e tij, kushdo qoftë, çfarë statusi të ketë, pa u menduar se ai nuk është pronar, por menaxher i përgjegjshëm i natyrës që nuk është e tij.

Besoj se kjo është arsyeja që këto ditë po kemi një zgjim energjitik ndryshe nga herët e tjera, një demonstrim shumë qytetar të ndjenjës kombëtare dhe ambientaliste, një kundërshtim popullor shembullor, jo partiak, kundër projektit të një investitori strategjik në zonën e mbrojtur natyrore bregdetare dhe kënetore të fshatit piktoresk të Zvërnecit.

Ai vend i bukur, por edhe i shenjtëruar, sepse aty në ishullin e Lagunës së Nartës ndodhet edhe manastiri i “Fjetjes së Hyjlindëses Mari” (shekulli XIII), që feston më 15 gusht në të gjithë zonën, ka një faunë të rrallë mesdhetare dhe mund të konsiderohet një kryevlerë natyrore dhe shpirtërore që na është dhënë në kujdestari ne shqiptarëve, dhe shumë vende të tjera të bukura e të shenjta që duhet t’i ruajmë deri në fund të kohës.

Fatkeqësisht lakmia ka bërë që njerëz oligarkë, nga brenda dhe jashtë vendit, ta keqpërdorin natyrën tonë dhe po e betonizojnë përditë. Këtë fakt tragjik po e shohim me trishtim dhe jemi të shqetësuar se jo vetëm qyteti, por edhe e gjithë vija bregdetare është cenuar nga betonizimi barbar. Të paktën të lihen disa oaze natyrore si Laguna e Zvërnecit, ashtu siç i ka krijuar dora e Krijuesit në territorin e Shqipërisë, sepse kjo është e mirë për ne dhe për fëmijët e fëmijëve tanë, por edhe një përgjegjësi para dhuruesit, Zotit.

Kështu shprehja biblike :“I Zotit është dheu dhe sa janë në të, bota dhe banorët e saj” (Psalmi 24) na mëson se njeriu është kujdestar i natyrës, jo zotërues absolut i saj. Vetëm duke ruajtur natyrën mund të ndërtojmë një të ardhme të qëndrueshme, ku zhvillimi ekonomik dhe mbrojtja e mjedisit ecin së bashku.

Për këtë arsye, mbrojtja e Zvërnecit dhe e çdo zone të ndjeshme mjedisore në vend është një detyrim moral, qytetar dhe kombëtar, që fatmirësisht po shprehet qytetarisht këto ditë dhe nuk duhet të ndalet derisa ata që marrin vendime në këtë vend apo investitorët të kuptojnë se nuk janë pronarë apo zotërues, por duhet të tërhiqen me përulësi dhe të dëgjojnë zërin e popullit, sepse: “Vox populi, vox Dei.” (Zëri i popullit, zëri i Zotit).

TRAJTIMI MJEKSOR PËR NDRYSHIMIN E GJINISË ËSHTË ANTI-ZOT DHE AXHENDË ANTIKRISHTE

Mon, 01 Jun 2026 11:20:00 +0000

Nga Katekisti: Miron Çako

Sipas Shkrimit të Shenjtë, që përbën themelin e besimit të krishterë, njeriu është krijesa më e veçantë e Perëndisë Trinitare (Ati, Biri dhe Shpirti i Shenjtë) dhe është krijuar sipas ikonës së Perëndisë dhe në ngjashmëri me Atë.

“Pastaj Perëndia tha: ‘Ta bëjmë njeriun sipas shëmbëlltyrës sonë dhe në ngjasim me ne, dhe të ushtrojë sundimin e tij mbi peshqit e detit, mbi zogjtë e qiellit, mbi kafshët e mbi gjithë tokën, mbi rrëshqanorët që zvarriten mbi dhe"Zanafilla 1:26-28).

Kështu Perëndia krijoi njeriun sipas shëmbëlltyrës së vet, sipas shëmbëlltyrës së Perëndisë; Ai krijoi mashkullin dhe femrën.” (Zanafilla 1:26-27)

Krishti, Biri dhe Fjala e Perëndisë i bërë njeri, e konfirmon këtë kur thotë për njerëzimin: “Që nga fillimi i krijimit, Perëndia ‘i bëri ata mashkull dhe femër’” (Marku 10:6).

Doktrina kishtare, e mbështetur në Shkrimin e Shenjtë, është përcaktuese: “Njeriu është krijimi i veçantë i Perëndisë. Ai është i vetmi ‘i krijuar sipas shëmbëlltyrës dhe ngjashmërisë së Perëndisë’ (Zanafilla 1:26).

Njeriu u krijua binar, me dy sekse: ‘mashkull e femër Ai i bëri ata’ (Zanafilla 1:27; 2:21), dhe që të ‘shtohej dhe shumohej’ (Zanafilla 1:28). Kështu, sipas doktrinës orthodhokse, seksualiteti i përket krijimit që Perëndia e quajti ‘shumë mirë’ (Zanafilla 1:31) dhe në vetvete nuk është mëkatar.

Ai i përket natyrës së njerëzimit dhe abuzimi me të sjell mëkatin. Burri dhe gruaja, mashkulli dhe femra, janë krijuar nga Perëndia të jetojnë së bashku në një bashkim jete, dashurie dhe të qenuri. Burri është udhëheqësi në aktivitetet njerëzore; ai pasqyron Krishtin si Adamin e Ri dhe të përsosur. Gruaja duhet të jetë ‘ndihmësja’ e burrit dhe ‘nëna e të gjithë të gjallëve’. Në lidhje me marrëdhënien me burrin, ajo simbolizohet me marrëdhënien e Marisë dhe Kishës, Evës së Re, me Krishtin, Adamin e Ri.

Ndryshimet ndërmjet burrit dhe gruas janë reale dhe të pandryshueshme. Ato nuk kufizohen vetëm në ndryshimet biologjike apo fizike. Ato janë më tepër “mënyra ekzistence” brenda së njëjtës njerëzishmëri, ashtu si mund të themi që Biri dhe Shpirti i Shenjtë janë “mënyra ekzistence” të ndryshme brenda së njëjtës hyjnishmëri, së bashku me Perëndinë Atë.

(Besimi Orthodhoks, Vëllimi I – Doktrina)

Kanonet kishtare, që nga koha apostolike, ndalojnë armiqësinë apo mospëlqimin ndaj gjinisë së dhënë nga Zoti sipas seksualitetit përkatës dhe çdo ndërhyrje për ndryshim në çdo formë, si kirurgjikale apo terapi hormonale, madje edhe në paraqitjen e jashtme si veshja apo sjellja që nuk i përkasin gjinisë së natyrshme të dhënë nga Zoti Krijues.

E gjithë kjo përqasje ndaj këtyre individëve, që gjen përkrahje nga shteti me ndërhyrje kirurgjikale ose hormonale për të ndryshuar gjininë e përcaktuar nga seksualiteti i lindur, është një rebelim blasfemues ndaj Krijuesit dhe vetë krijimit njerëzor si një dhuratë e Perëndisë, që nuk duhet tjetërësuar apo shëmtuar.

Kisha lejon ndërhyrjen kirurgjikale apo trajtimin mjekësor hormonal jo për të ndryshuar gjininë përkatëse, por për të nxjerrë në pah dhe korrigjuar atë gjini seksuale apo hormonale që është primare tek një i lindur me probleme interseksuale (DSD).

Kisha një person me probleme DSD e pranon dhe e pagëzon me gjininë përkatëse që i është përcaktuar nga konsulta mjekësore. Madje, edhe nëse ka bërë ndërhyrje për të ndryshuar gjininë, por është penduar, ai përsëri mund të pagëzohet duke u sjellë në komunitet sipas gjinisë me të cilën ka lindur. Por nuk lejohet të martohet, sepse ka paaftësi për martesë të lindur ose ka tjetërësuar organet gjenitale me ndërhyrje.

Pra, në thelb, Orthodhoksia respekton trupin dhe gjininë si dhuratë hyjnore, ndërsa teoritë moderne për “gender” shpesh e mohojnë këtë dhe çojnë në përçarje dhe dëm të jetës familjare e riprodhuese. Ato konsiderohen pasione dhe mëkate kundër Krijuesit dhe krijesës, që dëmtojnë jo vetëm individin, por edhe shoqërinë njerëzore, sepse fusin konfuzion, keqorientim, dëmtim të natyrales dhe promovim të denatyrales e perverses, duke humbur identitetin gjinor dhe kontributin individual e shoqëror.

Kisha Orthodhokse në përgjithësi thekson se ndarja midis identitetit personal dhe seksit biologjik konsiderohet problem shpirtëror dhe antropologjik.

E gjithë kjo përqasje edhe ligjore që po na paraqitet si kujdes i shtuar shëndetësor për këta individë, madje edhe minorenë (14–16 vjeç), që “duan” të ndryshojnë gjininë me terapi hormonale ose kirurgjikale, nuk është as rastësi dhe as empati sociale, por një axhendë e mirë menduar antihumane, që synon ta tjetërsojë njeriun e krijuar sipas ikonës së Perëndisë (Zanafilla 1:26) në një gjini ndjesore apo asnjanëse, jo reale dhe jo produktive sipas përzgjedhjes hyjnore dhe natyrore.

Kjo axhendë e LGBTQ+, që po gjen ligjërim edhe tek ne në Shqipëri, me arrogancën e shtetit dhe pa dëshirën e shumicës së shoqërisë, kërkon që njeriu i sotëm të rebelohet kundër Krijuesit, natyrës dhe rendit shoqëror humanoid mashkull-femër.

Ky fenomen rebelues, që disa sot e pranojnë ose nuk e kundërshtojnë sepse e shohin si problem periferik apo si tekë të individëve transgjinorë pa ndikim negativ në shoqëri, është shumë më serioz, sepse kur këto veprime blasfemuese bëhen ligj shtetëror, atëherë e gjithë shoqëria anatemizohet ose si thotë populli " digjet i njomi me të thatin", po ashtu nesër ky fenomen pervers mund të bëhet normë dhe trend i shoqërisë, duke çuar drejt një shkatërrimi biologjik dhe etik pa kthim pas.

Të lejosh një adoleshent 14–16 vjeç, moshë kur ai nuk konsiderohet ende i përgjegjshëm për drejtimin e një automjeti apo për të votuar ata që do drejtojnë shtetin, por të ketë mundësi “të monitoruar” që të marrë vendime për ndryshimin e gjinisë së dhuruar nga Krijuesi, prindërit dhe natyra, është sa papërgjegjshmëri e të rriturve, aq edhe kriminale.

Mosha adoleshente është një periudhë formimi të trurit, ndjenjave, seksualitetit dhe personalitetit, prandaj nuk mund të lejohen vendime me pasoja të pakthyeshme psikologjike, fizike dhe sociale.

Por pse lejohet kjo në këtë moshë?

Përkujdesje shëndetësore apo psikologjike nga shteti? Jo.

Kjo lejohet sepse dihet që kjo është mosha më e manipulueshme, ku individi mund të rekrutohet dhe tjetërësohet më shpejt nga një axhendë antihumane dhe antikrisht, për të bërë veprime të tilla ndaj vetes dhe më pas të bëhet promotor i ndryshimit të njerëzimit në çnjerëzim.

Sepse kur ai ose ajo sot manipulohet të ndryshojë gjininë e lindur, nesër mund të përdoret për të ndryshuar rendin shoqëror, kulturor dhe natyror në një shoqëri kaosi, ku nuk dallohet më natyrorja nga perversja, morali nga imoraliteti, hyjnorja nga djallëzorja.

Këta që sot trajtohen si pacientë, nesër mund të bëhen ushtria e antikrishtit, i cili do të kërkojë të sundojë popuj që nuk kanë më Zot, as gjini, as familje, as vend, as ideale. Madje nuk do të kenë më as interes për riprodhim, por do të shndërrohen në “robotë mishi”të matrikuar , të kontrolluar nga elita antikrishte, që do të dëshirojnë të sundojnë botën.

Ashtu siç është profetizuar në Bibël:

“Misteri i paudhësisë në fakt është tashmë në veprim, duke pritur vetëm që të hiqet nga mesi ai që e ndalon tashti. Atëherë do të shfaqet ky i paudhë, të cilin Zoti do ta shkatërrojë me hukatjen e gojës së tij dhe do ta asgjësojë me të dukurit e ardhjes së tij. Ardhja e atij të paudhi do të bëhet me anë të veprimit të Satanit, bashkë me çudira, shenja dhe mrekulli të rreme, dhe nga çdo mashtrim ligësie për ata që humbin, sepse nuk pranuan ta duan të vërtetën për të qenë të shpëtuar. E prandaj Perëndia do t’u dërgojë atyre një gënjim që do t’i bëjë të gabojnë, që t’i besojnë gënjeshtrës, që të dënohen të gjithë ata që nuk i besuan së vërtetës, por përqafuan ligësinë!” (2 Selanikasve 2:7-12)

Nëse ne, si një popull i vogël, na kërkohet të hyjmë në Evropën e madhe me këto kushte dhe ligje anti-Zot, antihumane dhe perverse, dhe nëse do t’i pranojmë me bindje kolektive, ose si kavje laburatorike ku çdo kush mund të bëj eksperimente si të doj me fëmijët tanë , apo të zbatoj axhendën e tij antihumane ,ne nuk do t’i bëjmë mirë as vetes, as fëmijëve të fëmijve tanë.

Nqs nuk do kundërshtojmë me forcë qytetare koha do ta vërtetojë shpejt se kjo nuk është rruga drejt Evropës, por drejt gropës , ose dënimit kolektiv të këtij brezi rebel (“New Age”) në të gjithë botën , sepse Krijuesi i jetës, i gjinisë mashkull femër, Zoti i dashurisë dhe drejtësisë, thotë qartë:

“Jam një Perëndi xheloz që dënon padrejtësinë e etërve mbi fëmijët e tyre deri në brezin e tretë dhe të katërt të atyre që më urrejnë.” (Eksodi 20:5)

Ne Shqiptarët e kemi një pëvojë të hidhur që ti rish kundra Zotit dhe urdhëresave hyjnore .

PUNA DHE PUSHIMI , SIPAS KËNDVËSHTRIMIT TË KRISHTERE !

Mon, 04 May 2026 12:20:00 +0000

Nga Katekisti: Miron Çako

Puna dhe pushimi, pavarësisht se duken diametralisht të kundërta, ato kanë lidhje dhe plotësojnë njëra-tjetrën, sepse pa punë nuk ka pushim dhe pa pushim njeriu nuk punon dot përsëri. Puna përfshin aftësinë mendore dhe fizike të njerëzve për të siguruar të mira materiale, vlera shpirtërore për interesin e tij përgjatë kohës dhe hapësirës në botën ku jeton.

Sipas konceptit ateist-materialist, të mbështetur në teorinë e “Evolucionit” të natyralistit anglez, Çarls Darvinit (1809-1882) në esenë e tij të papërfunduar “Roli i punës dhe i shndërrimit të majmunit në njeri”, filozofi komunist gjerman Frederik Engels (1820 – 1895) përpiqet të tregojë sipas fantazisë së tij rolin e punës në evolucionin njerëzor: “Puna është burim i gjithë pasurisë… Por ajo nuk është vetëm kaq, është diçka pakrahasueshmërisht më tepër. Ajo është kushti i parë themelor i gjithë jetës njerëzore, në atë masë saqë, me një kuptim të konsiderueshëm, detyrohemi të themi: Puna e krijoi vetë njeriun…Darvini na e ka dhënë një përfytyrim të përafërt të atyre paraardhësve tanë. “Ata kanë qenë plotësisht të mbuluar me qime, kishin mjekër dhe veshë të mprehtë, dhe jetonin turma-turma nëpër drurë. Besohet se ata majmunë, para së gjithash, nën ndikimin e mënyrës së vet të të jetuarit, e cila kërkonte që duart, me rastin e kacavarjeve, të kryenin tjetër funksion nga këmbët, filluan që, me rastin e ecjes nëpër tokë, të çmësohen, të ndihmohen me duar dhe të mësohen gjithnjë e më shumë, në ecje vertikale. Kjo gjë qe hapi vendimtar i kalimit nga majmuni te njeriu”… E shqisa e të prekurit, e cila te majmuni mezi ekziston, në fillim u zhvillua vetëm me zhvillimin e duarve të njeriut dhe kjo falë punës… Zhvillimi i trurit dhe i shqisave të nënshtruara atij, vetëdija, e cila bëhej gjithnjë e më e qartë, aftësia për abstraksione dhe konkluzione, ndikoi në punë dhe në të folur për zhvillimin e mëtejshëm si të punës, ashtu edhe të të folurit. Ky zhvillim i mëtejshëm, pas ndarjes përfundimtare të njeriut nga majmuni, asnjëherë nuk pushoi, por, duke e parë në tërësi, përparoi shpejt edhe pse te popujt e ndryshëm ndryshon me shkallën dhe drejtimin e vet. Cila është pra karakteristika dalluese e shoqërisë njerëzore që e dallon nga lukunia e majmunëve? PUNA”.

Po të vazhdojmë të mendojmë në këtë mënyrë evolucioniste utopike si Engelsi, se puna ishte kushti themelor i të bërit njeri, atëherë del pyetja pse ka në racën njerëzore dembelë që nuk e duan punën? Mos do të thotë që kjo gjë se ai ka dështuar së evoluari dhe ka mbetur majmun? Por mund të themi se puna e tepërt dhe e detyruar e kthen njeriun në një kafshë pune ashtu si edhe Karl Marksi (1818 – 1883), një tjetër filozof ateist materialist dhe ekonomist politik, thotë diçka që duket sikur bie ndesh me Engelsin: “Fakti që puna është e huaj për punëtorin, nuk i përket natyrës së tij instiktive. Në punën e tij, ai nuk e afirmon veten, por e mohon atë, nuk ndihet i kënaqur, nuk zhvillon lirisht energjinë e tij mendore dhe fizike, por sakrifikon trupin dhe mendjen. Punëtori e ndien veten jashtë punës, në punë ndihet jashtë vetes”. (Dorëshkrimet ekonomike dhe filozofike të vitit 1844 Karl Marks, Puna e rëndë)

Por, pavarësisht nga konceptet ateiste, materialiste dhe komuniste në lidhje me njeriun edhe punën, të cilat sot përvoja, me gabimet njerëzore, të shoqëruara me vuajtje, varfëri dhe fatkeqësi tragjike të shekullit të kaluar, të përziera me mashtrim dhe dhunë, i hodhën si të pavlera në koshin e historisë, mund të themi se puna është ajo që e dallon njeriun nga kafsha, se njeriu mendon prandaj punon, kurse kafsha thjesht vepron. Këtë e vërteton vetë puna e njeriut, e cila nuk është vetëm punë ekzistenciale monotone, por ajo është edhe krijuese, edhe artistike, edhe kulturore dhe, kur është e ndershme dhe e moralshme, është nder dhe shpërblim për ata që e kryejnë. Pra, puna është një virtyt shpirtëror.

Mendimi ateist na tregon se puna, si aspekt i vullnetit dhe vullneti atribut i shpirtit mendor, e tregon njeriun ikonë të Perëndisë, sepse ashtu si Zoti si qenie intelektuale mendon, punon dhe krijon, edhe njeriu si një miniaturë e Zotit, si qenie psiko-somatike, mendon, punon dhe krijon ndryshe nga çdo krijesë tjetër, madje edhe nga ato engjëllore. Njeriu u pajis me këtë virtyt dhe atribut hyjnor që kur u krijua; në Bibël lexojmë: “Zoti e krijoi njeriun dhe e vendosi në kopshtin e Edenit që ta ruante dhe ta kultivonte (punonte)” (Zanafilla 2:15). Puna ishte kënaqësi dhe dinjitet për njeriun, e lartësonte përmbi krijimin. Por, mbasi njeriu mëkatoi dhe u rebelua kundër Zotit, ajo u kthye në një angari, mundim dhe në një nevojë ekzistenciale, siç na thuhet në librin e Zanafillës: “Meqenëse dëgjove zërin e gruas sate dhe hëngre nga pema për të cilën të kisha urdhëruar të mos haje, toka do të jetë e mallkuar për shkakun tënd. Ti do të hash frytin e saj me mund, gjithë ditët e jetës sate”(Zanafilla 3:1-7).

Sado që njeriu mëkatoi, puna si atribut nuk u kthye në një mallkim, si vetë toka, por ajo mbeti një bekim; thjesht ndryshoi pozicioni i njeriut kundrejt natyrës. Ajo (natyra), mbas mëkatit të njeriut, nuk i bindet më atij dhe nuk ia jep me lehtësi të mirat e saj. Dhe kështu mundimi, djersitja, rraskapitja, madje edhe dështimet nga puna e detyruar për mbijetesë, bëjnë që ajo të duket si një mundim dhe mallkim. Ja si e paraqet psalmisti njeriun e punës: “Del njeriu në punën dhe në mundimin e tij gjer në mbrëmje” (Psalmi 103).

Pavarësisht nga ndryshimi i llojit të saj, puna mbetet përsëri një ligj i pandryshuar dhe detyrim për çdo njeri të aftë për punë, ashtu si Zoti urdhëroi: “Puno gjashtë ditë dhe në ato bëje çdo punë tënden” (Eksodi 20:9).Prandaj, sipas Biblës, dembelizmi është i pajustifikuar dhe i dënuar si një ves mëkatar dhe, gjithashtu, është shkak i një rënieje morale, me shumë pasoja jo vetëm për individin dhe familjen ku ai jeton, por edhe për mbarë shoqërinë. Sepse, nëse dikush ka mundësi të punojë dhe nuk punon, ai, i nxitur nga uria, do të kërkojë të përvetësojë punën e të tjerëve, ose të tjerët do të punojnë për të. Sipas Biblës, një njeri i tillë nuk është më njeri, por një parazit i neveritshëm: “Me gur të përbaltur (të ndotur) krahasohet përtaci; gjithkush i fishkëllen në shenjë përbuzjeje. Me pleh lopësh krahasohet përtaci; kushdo që e prek, e shkund dorën e vet” (Sirakidi 22:1-2).

Fatkeqësisht, sot të tillë njerëz dembelë edhe pa ndonjë vlerë janë shtuar shumë; këta jetojnë si parazitë, dhe thithin si shushunja mundin dhe djersën e të tjerëve. Shohim të rinj dembelë që jetojnë në kurrizin e prindërve, argëtohen, kalojnë dhe vrasin kohën nëpër kafene apo gjoja merren me studime, kurse prindërit e tyre punojnë pavarësisht nga mosha dhe fuqia që kanë, duke paguar orekset e fëmijëve të tyre përtacë. Po ashtu, gjithnjë e më shumë, një shtresë oligarkësh, një pakicë, rron me të gjitha kënaqësitë e kësaj jete dhe përtej limiteve, me punën e shumë të tjerëve, të cilët punojnë gjithë ditën, madje edhe në ditët e pushimit, dhe nuk e marrin atë që u takon si vlerë reale të punës ose aq më keq nuk u jepet paga mujore. Të tillë njerëz dembelë, shfrytëzues dhe çnjerëzorë që jetojnë me shfrytëzimin e punëtorëve, akuzohen rëndë në Shkrimin e Shenjtë: “Ejani tani ju, o pasanikë: qani edhe vajtoni për mjerimin që do të vijë mbi ju! Ja paga që ua keni ngrënë punëtorëve që ju korrën arat, po këlthet dhe klithma e atyre që korrën, arriti në veshët e Zotit të ushtrive”(Jakovi 4:4).

Puna ushtrohet në profesione të ndryshme, sipas aftësisë që dikush e fiton dhe e trashëgon. Prandaj një shoqëri nuk mund të jetojë vetëm me një lloj pune, p.sh. vetëm atë mendore, drejtuese apo elitare, ajo duhet ta shpërndajë forcën e punës në të gjitha aftësitë prodhuese; madje, pa punët që sot duken si të rëndomta, si bujqësi, zanate, asnjë qytet nuk mund të ndërtohet, si e thotë Libri i Sirakidit: “Të gjithë këta shpresën e kanë në duar, e secili është mësuar në zanatin e tij. Pa këta, nuk do të ishte e mundur të ndërtohej asnjë qytet; njerëzit nuk do të kishin ku të banonin as ku të shëtisnin”(Sirakidi 38:36-37).

Ajo që vihet re në shoqërinë e sotme, sidomos te brezi i ri, është se këto punë përbuzen dhe të gjithë preferojnë një punë zyre, si p.sh avokat, ekonomist, punonjës social, psikolog etj., duke iu shmangur punës fizike dhe prodhuese, apo zanateve; por kjo gjë është e pamundur, sepse nuk kanë të gjithë të njëjtat aftësi intelektuale apo talente, dhe një shoqëri nuk mund të funksionojë në këtë mënyrë, sepse rrezikohet të kthehet në një shoqëri parazitare ku punët e rëndomta presin të na i bëjnë të tjerët që janë në një nivel të ulët shoqëror dhe emigrantë, ashtu si vihet re në vendet e zhvilluara. Ky fenomen, për t’iu shmangur punës prodhuese sipas zanateve, është një ndër faktorët që rrit artificialisht papunësinë dhe sjell varfërinë e vetë shtresës parazitare, e cila vetë nuk prodhon.

Për ilustrimin e këtij fenomeni më kujtohen fjalë e kryepiskopit Anastas, i cili në një intervistë në TV ERT i pyetur për krizën greke, ndër të tjera tha: “grekët pinin kafe, kur shqiptarët ju mblidhnin ullinjtë.”

Prandaj është një detyrë e shtetit që, si një rregullator dhe menaxhues i të gjitha aftësive intelektuale dhe fizike të shtetasve, të bëjë një shpërndarje sa më të rregullt sipas aftësive dhe meritës. Vetëm në këtë mënyrë do të kemi aftësi prodhuese produktive, që do të na shërbejë të gjithëve duke ngritur nivelin e jetesës dhe do të ulë papunësinë edhe parazitizmin, këto plagë të shoqërisë, që sjellin pasoja negative edhe në vende të zhvilluara.

Shembulli i punëtorit të palodhur është vetë Zoti Perëndi, i cili jo vetëm kur paraqitet si krijues i gjithçkaje: “Qiejt u bënë me anën e Fjalës së Zotit dhe tërë ushtria e tij me anën e Frymës së gojës së tij… Sepse ai foli dhe gjëja u bë; Ai urdhëroi dhe gjëja u shfaq” (Psalmi 33:6-9), por, edhe kur Fjala e Zotit u bë njeri në personin e Jesu Krishtit për shpëtimin e njerëzve, na la shembullin e tij unikal në lidhje me punën. Krishti, deri në moshën 30-vjeçare, punoi në zanatin e lodhshëm të marangozit, një mënyrë e ndershme për të siguruar jetesën për veten, nënën e tij dhe për familjen ku banonte. Vetë Krishti thotë: “Ati im punon deri tani dhe Unë punoj”(Joani 5:17).

Por Krishti kërkon t’i japi punës një dimension tjetër, atë që njerëzit të mos skllavërohen vetëm nga një punë që ka lidhje me mbijetesën dhe përfitimin e të mirave të kësaj jete kalimtare, por ata duhet të bëjnë edhe një punë tjetër, një punë shpirtërore që i lidh me Perëndinë. Ai u thotë atyre që kanë veshë për të dëgjuar: “Mos punoni për ushqimin që prishet, por për ushqimin që mbetet në Jetën e Përjetshme, të cilin do t’ua japë Biri i njeriut, sepse kështu e vulosi Ati Perëndi”(Joani 6:27) ose “Mos u shqetësoni, pra duke thënë: Çfarë do të hamë ose çfarë do të pimë, ose me çfarë do të vishemi? Sepse janë paganët ata që i kërkojnë të gjitha këto gjëra; Ati juaj qiellor, pra, e di mirë se ju keni nevojë për të gjitha këto gjëra. Por, para së gjithash, kërkoni mbretërinë e Perëndisë dhe drejtësinë e tij dhe të gjitha këto gjëra do t’iu shtohen. Mos u brengosni, pra, për të nesërmen, sepse e nesërmja do të kujdeset vetë për veten. Secilës ditë i mjafton pikëllimi i vet”(Mateu 3:31-34).

Puna shpirtërore nuk e përjashton punën e përditshme që bëjmë për të mbijetuar, as nuk e justifikon dembelizmin, sepse “kush nuk punon, as të mos hajë”(2 Selanikasve 3-10), qorton apostulli i kombeve, Pavli, nxënës i Krishtit; por puna shpirtërore është puna më e lartë që mund të bëjë krijesa njerëzore, madje quhet “shkenca e shkencave”. Ajo është një punë që bëhet me shqisën e gjashtë, atë të besimit, e cila e lartëson njeriun në marrëdhënie me Zotin deri aty sa ai bëhet i ngjashëm me Të, sepse çlirohet nga lakmia dhe mëkati që e bëjnë skllav të materies së përkohshme, dhe fiton sundimin dhe kontrollin mbi krijesën, ashtu siç ishte në fillim para se të binte mëkat.

Ata që merren me këtë punë shpirtërore, e cila përfshin lutjen, studimin, meditimin, pendimin, rrëfimin, kungimin dhe çdo vepër të mirë për Zotin si edhe për të afërmin, do të gjejnë prehje në shpirtrat e tyre, sepse vetë Zoti do t’i çlodhë, do të qetësohen nga ndjenja e frikës, e agonisë për të nesërmen dhe nga çdo gjë që trazon jetën e njerëzve madje dhe puna fizike do t’u lehtësohet, sepse Zoti do të bashkëpunojë me ta dhe do t’i përgjigjet lutjes “Bukën tonë të përditshme na jep sot” (Lutja Zotërore). Që njeriu të merret me këtë lloj pune shpirtërore, duhet të gjejë kohën e nevojshme, prandaj porosia e Zotit është e qartë: “Puno gjashtë ditë, dhe në to bëj gjithë punën tënde; por dita e shtatë është sabat, e shenjtë për Zotin, Perëndinë tënd; mos bëj asnjë punë atë ditë, as ti, as biri yt, as shërbëtori yt, as shërbëtorja jote, as kafshët e tua, as i huaji që ndodhet brenda portave të tua” (Eksodi 20:9-10).

Dita e pushimit, që iu dha në fillim popullit besimtar judaik në vitin 1446 para Krishtit, në të vërtetë nuk ishte një ditë pasive, një lloj përgjumje, përkundrazi, ajo ishte një ditë me aktivitete shpirtërore, e cila bënte që njeriu ta ngrinte kokën e tij nga poshtë-lart, nga toka në qiell, të komunikonte me Perëndinë, Krijuesin e tij. Duke bërë pushim, ndryshe nga kafshët që nuk kanë ditë pushimi, njeriu besimtar imiton Zotin, i Cili, mbasi krijoi qiellin dhe tokën, pushoi: “Sepse në gjashtë ditë Zoti krijoj qiejt dhe tokën, detin dhe gjithçka është në to, dhe në ditën e shtatë ai pushoi; prandaj Zoti e ka bekuar ditën e sabatit dhe e ka shenjtëruar atë” (Eksodi 20:11).

Në këtë ditë, njeriu mund të thërriste me gjithë shpirt në tempullin e Zotit: “Qoftë i bekuar Zoti që i ka falur pushim popullit të vet sipas premtimeve të veta!”(1 Mbretërve 8:56).Pushimi në ditën e shtatë (sabatin) ishte një ligj për judenjtë, që do të thotë pushim me meritë; por, prapëseprapë, ata aq më shumë paganët, nuk mund të hynin vetë në pushimin e vërtetë të Zotit, sepse është e pamundur që njeriu të shpëtojë me meritë nga puna e tij, sepse gjithë veprat e tij janë me interesa, dinakëri dhe egoizëm, të cilat, përpara drejtësisë së Zotit, nuk meritojnë shpërblim me pushim. “Kështu u betova në zemërimin tim: Nuk do të hyjnë në prehjen time. Askush nuk do hyjë në pushimin tim” (Psalmi 95:11).

Këtë ditë pushimi, të vërtetë dhe të përjetshme me Perëndinë, e arriti Krishti, me punën e Tij për shpëtimin e të gjithë njerëzve judej dhe pagan, ashtu siç vetë Ai thotë: “Unë të kam përlëvduar mbi tokë. Unë e kam kryer punën që më ke dhënë të bëj”(Joani 4). Puna që ai përfundoi për shpëtimin e njerëzimit sipas vullnetit të Perëndisë, ishte çlirimi i tyre nga barra e mëkatit me flijimin e Vet triumfues në Kryq të premten dhe ringjallja nga vdekja (që e kishte fuqinë te mëkati), që i dha njerëzve me ngjalljen e Tij të lavdëruar ditën e diel. Këtë ditë, pavarësisht që është dita e parë e javës, ne përsëri pushojmë, edhe pse nuk kemi punuar me meritë për shpëtimin tonë, dhe parashijojmë pushimin e përjetshëm nga merita e punës së Krishtit.

Prandaj Krishti i fton njerëzit që besojnë tek Ai: “Ejani tek unë, gjithë ju që jeni të munduar dhe të rënduar, dhe unë do t’ju çlodh. Merrni mbi vete zgjedhën time dhe mësoni nga unë, sepse jam zemërbutë dhe i përulur nga zemra; dhe do të gjeni çlodhje për shpirtrat tuaj”(Mateu 11:28-29).

Kjo ditë pushimi është një ditë që na mbledh për të adhuruar dhe falënderuar Zotin, i Cili na dha pushimin nëpërmjet punës së Birit të Tij. Kjo ditë na kujton të parashijojmë vërtet atë ditë kur do të pushojmë nga punët fizike dhe do të prehemi në Zotin, atje ku nuk ka më as punë, as mundim ashtu siç thuhet te Zbulesa: “Lum të vdekurit që këtej e tutje vdesin në Zotin: po thotë Fryma, që prehen (pushojnë) nga mundimet e tyre; dhe veprat e tyre i shoqërojnë” (Zbulesa 14:13). Ose siç thuhet në Shërbesën e Varrimit në Kishë Orthodhokse: “Bashkë me shenjtorët prehe, o Krisht, shpirtin e shërbëtorit tënd, atje ku nuk ka as dhembje, as heleme, as psherëtima, por vetëm jetë të pambaruar…”

Dita e diel, si një ditë pushimi nga tradita e krishterë, u vendos si ditë zyrtare pushimi në Perandorinë Romake nga perandori Kostandini i Madh në v. 321 dhe vazhdon të jetë e tillë deri më sot në të gjithë botën. Pavarësisht se ka njerëz që nuk e dinë këtë fakt dhe domethënien e së dielës, ata përsëri të dielave ndjejnë një nevojë për pushim, një qetësi dhe paqe sepse asgjë nuk është rastësi, por ka një rregull dhe ligj nga Zoti që tha: “Gjashtë ditë puno dhe të shtatën pusho”.

Prandaj është gabim të mos punosh gjashtë ditët e javës, nga e hëna deri të shtunën, por po ashtu është gabim të mos pushosh të dielën, sepse puna edhe pushimi e tregojnë dhe e bëjnë njeriun-njeri dhe të ngjashëm me Zotin, i Cili, mbasi krijoi qiellin dhe tokën, pushoi dhe na rivendosi në pushimin e tij të dielën, ditën kur u ngjall Krishti. Prandaj e diela është dita më e lumtur e javës, siç thuhet “Kjo është dita që ka bërë Zoti, le të ngazëllohemi në të”(Psalmi 118).

A ËSHTË KORREKT URIMI PËR DITËLINDJE: “U BËFSH 100 VJEÇ?”

Mon, 04 May 2026 12:15:00 +0000

Nga Katekisti: Miron Çako

Njerëzit e kanë zakon që të urojnë për ditëlindjen me sa më shumë përzemërsi me fjalë sa më të bukura dhe frymëzuese dhe një ndër urimet më të zakonshme dhe të shpejta për ditëlindje është: “U bëfsh 100 vjeç”, ose :" Edhe 100”.

Pavarësisht se është një urim frymëzues dhe shumica e ka si urimin e parë edhe më të shpejtë , por të vëmë re me kujdes, në vetvete duket se nuk është korrekt.

Pse?

Duhet të dimë se jeta jonë në këtë tokë dhe kohë të përkohshme realisht matet me frymëmarrje, deri në frymën e fundit dhe për faktin se ne nuk mund t’i masim dot frymëmarrje tona , sepse janë vështirë të numërueshme për ne njerëzit, atëherë ne masim jetën tonë me vite sipas kalendarit të kohës që i kemi shpikur vetë.

Jeta jonë nuk është një rastësi por është një dhuratë e Krijuesit, ashtu si na thuhet në Bibël :“Atëherë Zoti Perëndi formoi njeriun nga pluhuri i tokës, i fryu në vrimat e hundës një frymë jete, dhe njeriu u bë një qenie e gjallë.” (Zanafilla 2-7)

Perëndia duke qenë krijuesi i jetës dhe kohës, vetëm Ai e di kur do t’a përfundojmë jetën dhe kur ne do të nxjerrim frymën e fundit, d m th kur do të lejohet misteri i vdekjes që të bëjë ndarjen e dhimbshme të shpirtit nga trupi, sipas urdhërit hyjnor që iu dha njerëzve si qortim pas mëkatit:“Deri sa të rikthehesh në dhé sepse nga ai ke dalë; sepse ti je pluhur dhe në pluhur do të rikthehesh.” (Zanafilla 3-19)

Sipas Biblës njeriu u krijua nga Perëndia i pavdekshëm:“Pastaj Perëndia tha: T’a bëjmë njeriun sipas shëmbëlltyrës sonë dhe në ngjasim me ne” (Zanafilla 1-26).

Kështu atij iu dha mundësia si krijesë për të qenë i pavdekshëm si Perëndia, por vdekja erdhi si pasojë e mëkatit stërgjyshor (Zanafilla 3-18); “Sepse paga e mëkatit është vdekja.” (Romakëve 6-3)

Tek njerëzit e parë, meqënëse ishin krijuar me potencialin që të ishin të pavdekshëm në trup, përsëri edhe pse; “ vdekja hyri në botë nga zilia e djallit” (Urtësia e Solomonit 2: 23-24), përsëri ata jetonin shumë gjatë fizikisht.

Sipas Biblës, njeriu i parë Adami :“Jetoi 930 vjet pastaj vdiq” (Zanafilla 5-5). Edhe pasardhësit e Adamit jetonin mbi 900 vjet, por asnjëherë duke kaluar 1000 vjetët. Njeriu që ka jetuar më shumë në botë sipas Biblës ka qenë Jaredi, ai jetoi 962 vjeç dhe pastaj vdiq (Zanafilla 5-20).

Jetëgjatësia e njerëzimit favorizohej në atë periudhë edhe nga kushtet atmosferike të tokës, që përshkak të një mbulese ajrore kishte e gjitha një klimë tropikale në të gjithë sipërfaqen me bimësi dhe ushqim frutor shumë të pasur dhe energjetik për trupat e njerëzve.

Gjithashtu jetëgjatësia favorizohej edhe nga një atmosferë shumë e pastër dhe e oksigjenuar, madje mendohet të ishte katër herë më shumë e oksigjenuar se e kemi ne sot.

Ulja drastike e jetës së njerëzimit u bë nga Perëndia, mbas përmbytjes globale në kohën Noes (viti 1656-1657 mbas Adamit)

Zoti në indinjatën e tij vendosi që njerëzit të mos jetonin më shumë se 120 vjeç, sepse njerëzimi e konsumonte jetën trupore vetëm për mëkat, prandaj: “Dhe Zoti tha: Fryma ime nuk do të hahet gjithnjë me njeriun, sepse në shthurjen e tij ai nuk është veçse mish; ditët e tij do të jenë, pra, njëqind e njëzet vjet.” (Zanafilla 6-3)

Ky ishte kufiri maksimal që qeniet njerëzore mund të jetojnë me kushtet tokësore dhe atmosferike mbas katastrofës së përmbytjes globale, ku filluan stinët ; “të ftohtit, të nxehtit, vera, dimri” (Zanafilla 8-22), po ashtu edhe oksigjeni në ajër ra në mënyrë drastike, sepse përmbytja zhduku shumë nga bimësia e arlisur para përmbytjes.

Sipas Biblës, këtë kufi të moshës 120 vjeç e kanë kaluar vetëm disa njerëz të veçantë me bekimin e Perëndisë, si Abrahami; ai jetoi gjithsej njëqind e shtatëdhjetë e pesë vjet.” (Zanafilla 25: 7-8)

Gjithashtu dhe Isaku: “Isaku jetoi njëqind e tetëdhjetë vjet. (Zanafilla 35: 28-29)

Po ashtu Jobi që jetoi shumë gjatë dhe iu dyfishua mosha mbas provës që i lejoi Perëndia:“Mbas kësaj Jobi jetoi njëqind e dyzetë vjet dhe i pa bijtë e tij dhe bijtë e bijve të tij për katër breza. Pastaj Jobi vdiq plak dhe i ngopur me ditë.” (Jobi 42: 16-17).

Një traditë na thotë edhe për Shën Simeon plakun (Hyjmbajtësin) që priti Krishtin në Tempull, ai ishte shumë i vjetër, sa për atë thuhej se vdekja e kishte harruar dhe mendohej se ishte mbi 300 vjeç. Ai kur takoi dhe bekoi Krishtin foshnjë në Tempull, pastaj vdiq menjëherë (Luka 2: 25-32).

Ndoshta ka edhe të tjerë njerëz që kanë jetuar gjatë nëpër botë, por shumë të rallë. P.sh. kinezi Li Ching Yuen. Ai njihet si njeriu që jetoi më gjatë në historinë e njerëzimit. Thuhet se lindi në vitin 1677, dhe i dha lamtumirën kësaj bote në vitin 1933, duke jetuar plotë 256 vite.

Këto jetëgjatësi përtej kufirit që i shikojmë nga faktet biblike dhe analet e historisë janë përjashtime shumë të rralla në miliarda jetë njerëzish, sepse jetëgjatësia e njerëzimit nuk i kalon më shumë se 120 vjeç, sipas kriterit që vendosi Perëndia pas përmbytjes globale. (Zanafilla 7 ;10-24)

Madje, për shkak të mëkateve dhe prishjes së natyrës, jeta e njerëzimit përsëri ka pësuar një ulje drastike. Ky faktë na dëshmohet tek Psalmi 90, që është formuluar 1000 vjet para Krishtit.

Aty na thuhet: “Sepse tërë ditët tona zhduken në zemërimin tënd; ne po i mbarojmë vitet tona si një psherëtimë. Ditët e viteve tona shkojnë deri në shtatëdhjetë vjet dhe për më të fortët në tetëdhjetë, por ajo që përbën krenarinë e tyre nuk është veçse mundim dhe dëshirë për t'u dukur, sepse kalon me të shpejtë dhe ne fluturojmë tutje. Kush e njeh forcën e zemërimit tënd dhe mërinë tënde sipas frikës që duhet pasur prej Teje? Na mëso, pra, të numërojmë ditët tona për të pasur një zemër të urtë.” (Psalmi 90: 9-12)

Në ditët e sotme edhe pse disa vende të botës kanë një mirëqenie ekonomike dhe kujdes shëndetësor të zhvilluar, që ka ndikuar që jetëgjatësisë mesatare të jetë rritur disi mbi 80 vjeç, përsëri qëndron aktuale kjo që thotë psalmisti, se jeta mesatare nuk është më shumë se 70 vjeç dhe deri në 80 vjeç me mundim.

Kështu ne vërtet urojmë që dikush të bëhet 100 vjeç , por zorë dhe shumë pak mund ta arijnë këtë kufi shekullor me gjëndjen e mëkatit dhe prishjen e ushqimit dhe natyrës ku është katandisur bota sot.

Kur e urova dikur për ditëlindje një mikun tim u bëfshë 100 vjeç, ai mu përgjigj me buzën në gaz; “ miku im po pse po më mallkon”.

Unë nuk e kuptova në fillim por kur lexova psalmin 90 ; “ajo që përbën krenarinë e tyre nuk është veçse mundim” (Psalmi 90-10), atëherë i dhashë të drejtë , sepse jeta nuk varet me numër vitesh por me cilësi jete.

Njeriu është mirë të jetojë këtë jetë fizike të përkohshme sa të jetë me këmbë dhe me dorë, të jetë aktiv dhe produktiv, sepse kur jeta degradon dhe trupi shkon drejt plakjes ekstreme dhe nuk është produktiv, atëherë jeta kthehet në një vegjetim pa qëllim.

Vetë jeta fizike duket si pa kuptim, madje kthehet në barrë për veten dhe për të tjerët, prandaj edhe pse jeta në tokë është e dashur dhe e vlefshme në çdo minutë të saj, përsëri është mirë të mbarojë në kohën e duhur, ashtu si është dhe shprehja popullore ; “vdekja kapak floriri” ose ;“tre ditë në kokë e në gropë”.

Por, përsëri duhet të dimë se fundi i jetës trupore nuk është në dorën tonë, por në dorën e Perëndisë që ka krijuar jetën dhe kohën, prandaj ne duhet të presim me durim deri në ditën e fundit në frymën e fundit, sepse ashtu si fruti quhet i pjekur maksimalisht kur këputet vetë nga pema dhe bie në tokë , kështu është edhe jetën tonë trupore .

Njerëzit ngjajnë si “pemët” të ndryshme frutore të mbjellë në të gjithë tokën dhe që secili piqet në kohën e vetë pastaj këputet nga bahçevani ( Zoti) në kohën e vetë , prandaj edhe njerëzit nuk vdesin në një moshë të gjithë njësoj.

Prandaj Ai që na ka mbjellë e di se kur do na këputi nga jeta tokësore dhe ne nuk kemi asnjë të drejtë ti marrim jetën vetes apo të tjerëve para kohe duke bërë rolin e Zotit, sepse kjo është e dënueshme nga drejtësia hyjnore që e dënon këto veprime si krime kundër jetës, si vetëvrasjen ( autanazia), apo dhe vrasjen për të shpëtuar të tjerët nga mundimet e jetës.

Perëndia është Ai që e krijon jetën, Ai e dhuron, e menaxhon dhe vendos për fundin e saj, kështu ne njerëzit, edhe pse kemi dëshirë për të jetuar sa më gjatë për vete dhe për të tjerët, nuk mund të vendosim afate sipas dëshirës sonë, si p.sh. “Të rrosh 100 vjeç”, por duhet të themi me një mëndje ty përulur edhe kur urojmë për ditëlindje : Të roni sa do Zoti”!

Do thotë dikush se edhe po thamë “ edhe 100 vjeç” fjalë urimi është, nuk ka ndonjë gabim , nuk vjen e keqja nga fjalët .

Jo.

Sepse njeriu është krijuar sipas ikonës së Perëndisë dhe ai do përgjigjet për fjalët e tij.

Zoti Jisu Krisht na thotë: “Njeriu do të japë llogari për çdo fjalë të kotë që del nga goja e tij.”(Mateu 12-36)

“Çdo fjalë që del nga goja duhet t’a lëvdojë Atë” (Psalmi 34:1; 51:15; 71:8; 145:21).

Kur ne urojmë pa u menduar “U bëfsh 100 vjeç”, ne jemi duke gabuar pa kuptuar, madje bëjmë sakrilegj sepse ne po marrim atributin e Zotit si dhurues i jetës , vetëm Ai është sovrani i kohës dhe i jetës sonë, i Cili me gjithë diturinë dhe providencën e Tij hyjnore na përcakton se sa vite duhet të jetojmë në tokë.

Në Bibël na thuhet:“Nuk është për ju të dini kohët ose stinët që Ati i ka caktuar me autoritetin e vet” (Veprat e Apostujve 1-7).

Në këto fjalë të Krishtit tek nxënësit, që kanë të bëjnë me fundin e kohës së botës, ne marrim një mësim edhe për vitet e jetës sonë tokësore.

Ne si njerëz nuk jemi të aftë, as nuk na është lejuar që t’i njohim apo t’i përcaktojmë ditët e jetës as për veten aq edhe për të tjerët, sepse përsëri na thuhet në Bibël: “Ai i ndryshon kohët dhe stinët” (Danieli 2:21).

Prandaj duhet të kemi një mëndje të përulur dhe kujdes me fjalët që nxjerrim nga goja shpesh edhe kur urojmë me eufori, egoizëm dhe aroganc.

Shikoni si mëson Apostull Jakov për egoizmin dhe arogancën tonë që vendosim vetë për jetën tonë për nesër duke marë rolin e providencës hyjnore:” Dhe tani, ju që thoni: “Sot ose nesër do të shkojmë në atë qytet, dhe do të rrijmë atje një vit, do të tregtojmë dhe do të fitojmë,”ndërsa nuk dini për të nesërmen. Sepse ç’është jeta? Éshtë avull që duket për pak, dhe pastaj humbet.Në vend që të thoni: “Në dashtë Zoti dhe në paçim jetë, ne do të bëjmë këtë ose atë gjë.” Ju, përkundrazi, mburreni në arrogancën tuaj; çdo mburrje e tillë është e keqe.” ( Jakovi 4;13-16)

Tregohet edhe një histori e vërteëtë mes dy miqve. Ata vendosën se të nesërmen do shkonin në pazar, njëri tha shëndosh deri nesër , por tjetri me egoizëm u përgjigj; “ shëndosh pa shëndosh do shkojmë pa tjetër” . Por gjatë natës këtij edhe i vdiq nëna dhe i ngordhi pela . Kështu kur u takuan në mëngjes i tha shoku; “ mik hajde të ikim “, por ai i hidhëruar dhe i çoroditur nga halli që i kishtë rënë tha ; “nuk vij dotë se natën më ngordhi nëna dhe më vdiq pela “.

Kur urojmë fjalët tona duhen të jenë të përulura dhe të vërteta në Perëndinë , sepse jashtë Perëndisë ato janë arogancë edhe të gënjeshtra.

Një ditë do të gjykohemi nga Perëndia për ato që nxjerim nga goja si të gënjeshtra, sepse : “Larg qoftë! Perëndia është i vërtetë në çdo gjë, megjithëse të gjithë njerëzit janë gënjeshtarë! Sikurse është shkruar: që ti të dalësh i drejtë në fjalët e tua e të triumfosh kur të gjykohesh” (Romakëve 3:4).

Kështu që të jemi korrektë me Zotin, me veten edhe me tjetrin, mund të urojmë për ditëlindje: “Të rroni sa do Zoti”.

Por edhe diçka tjetër që jeta të jetë e vërtetë, duhet të jetë produktive, d.m.th. të bësh të mirën në jetë, sepse vetëm e mira ekziston, apo të gëzon dhe mbetet si një kujtim, por edhe që ka vlerë dhe vepron edhe mbas vdekjes.

E mira absolute është vetëm Zoti; ashtu na mëson Krishti: “Askush nuk është i mirë përveç njërit, dhe ai është Zoti” (Mateu 19:17), por edhe ato punë që bëhen në emër dhe me Zotin, sipas porosisë së Zotit, janë të mira dhe mbeten kurse të tjerat humbasin në hiç.

Krishti na thotë: “Ai që bën të vërtetën vjen në dritë, që të duken veprat e tij, se janë bërë në Zotin” (Joani 3:21).

Kuptimi është që veprat që bëhen në Zotin, me besim, sinqeritet dhe drejtësi, kanë vlerë të qëndrueshme. Ato nuk janë thjesht veprime të jashtme, por burojnë nga një lidhje me Zotin; prandaj “mbeten” për jetë, sepse: “Të lumtur janë të vdekurit që vdesin në Zotin… veprat e tyre i ndjekin pas” (Zbulesa 14:13).

Madje, pa Zotin, ne nuk mund të bëjmë asgjë të mirë, sepse Zoti Jisu Krishti na thotë: “Pa mua nuk mund të bëni asgjë” (Joani 15:5).

Prandaj urimi më i mirë për ditëlindje, për çdo kënd, edhe për veten, është: “Ta gëzoni ditëlindjen dhe të jetoni sa do Zoti, si do Zoti, me Zotin”, ose shkurt : “ Vite të bekuara “

Ky urim mendoj se është më korrekti dhe i lejon vetes dhe tjetrin shumë të mira që na vijnë nga Perëndia, sepse: “Çdo gjë e mirë që na jepet dhe çdo dhuratë e përsosur vjen prej së larti dhe zbret nga Ati i dritave, pranë së cilit nuk ka ndërrim dhe as hije ndryshimi” (Jakovi 1:17).

Ky urim na përgatit si për veten dhe të tjerë njerëz të dashur që i urojmë, që kur të mbarojë koha e jetës mirë është të mos jemi vetëm përballë vdekjes por me Zotin që e mundi vdekjen dhe me ngjalljen e Tij të lavdëruar, ashtu si këndojmë për Pashkën: “Krishti u ngjall së vdekurish, me vdekje vdekjen shkeli edhe të varrosurve jetën u fali”.

Kjo është arsyeja që ne të krishterët dëshirojmë të jetojmë me vite të bekuara sa do Zoti , përgatitemi gjithë jetën që të kemi një fund të krishterë si do Zoti, me emrin e Zotit në gojë, me Misterin e Pendim Rrëfimit dhe me Kungimin, që pas frymës së fundit në paqe të fillojmë jetën e përjetshme bashkë me Zotin, engjëjt dhe shenjtorët, një jetë e lumtur që nuk do të ketë kurrë mbarim, prandaj tek Zbulesa na thuhet : “Dhe dëgjova një zë të madh nga qielli që thoshte: “Ja tabernakulli i Perëndisë me njerëzit! Dhe ai do të banojë me ta; edhe ata do të jenë populli i tij dhe vetë Perëndia do të jetë bashkë me ta, Perëndi e tyre. Dhe Perëndia do të thajë çdo lot nga sytë e tyre; dhe vdekja nuk do të jetë më; as brengë, as klithma, as mundim, sepse gjërat e mëparshme shkuan”. Dhe ai që rrinte mbi fron tha: “Ja, unë i bëj të gjitha gjërat të reja”. Dhe më tha: “Shkruaj, sepse këto fjalë janë të vërteta dhe besnike” (Zbulesa 21:3–5).Amin.

PSE KRISHTI HIPI MBI NJË GOMAR?

Sun, 05 Apr 2026 16:53:00 +0000

Nga Katekisti: Miron Çako

Çdo detaj në Shkrimin e Shenjtë , ka një domethënIe mistike që duhet ta gjurmësojmë që të mësojmë mesazhin që na jep.

Krishti gjatë gjithë veprimtarisë së tij tre vjeçare si apostull i Atit eci në këmbë zbathuar në të gjithë tokën e Izraelit kjo mënyrë ishte shenjë e varfërisë vullnetare ose të vetëzbrazies së Krishtit , ashtu si dhe apostull Pavli na mëson për këtë mister kristologjik : “Sepse ju e njihni hirin e Zotit tonë Jezu Krisht, i cili, duke qenë i pasur, u bë i varfër për ju, që ju të bëheni të pasur me anë të varfërisë së tij.” ( 2 e Korintasve 8:9)

Krishti nuk hypi asnjëherë në ndonjë kafshë sepse kishte marrë trajtë shërbëtori : “ Sepse edhe Biri i njeriut nuk erdhi që t'i shërbejnë, por për të shërbyer dhe për të dhënë jetën e tij si çmim për shpengimin e shumë vetëve” (Mateu 20-8).

Por mbasi ai ngjalli Lazarin mikun e tij që shënon edhe fundin e veprimtarisë së tij mesianike urdhëron nxënësit:

"Kur iu afruan Jeruzalemit dhe arritën në Betfage, afër Malit të Ullinjve, Jezusi dërgoi dy dishepuj,duke u thënë atyre: ''Shkoni në fshatin që ndodhet përballë jush; aty do të gjeni menjëherë një gomare të lidhur dhe një pulishtë me të; zgjidhini dhe m'i sillni!Dhe nëse dikush ju thotë gjë, i thoni se Zoti ka nevojë për to, por do t'i kthejë shpejt''.Tani kjo ndodhi për të përmbushur ç'ishte thënë nga profeti, që thotë:''I thoni bijës së Sionit: Ja po të vjen mbreti yt, zemërbutë, hipur mbi një gomare, madje një pulishtë, pjellë e një kafshe barrë''.Dishepujt shkuan dhe vepruan ashtu si i kishte urdhëruar Jisui.Sollën gomaren dhe pulishtin, shtruan mbi to mantelet e tyre, dhe ai u hipi.Dhe një turmë shumë e madhe shtronte mantelet e veta gjatë rrugës, ndërsa të tjerë thyenin degë nga pemët dhe i shtronin mbi rrugë.Turmat që vinin përpara dhe ato që e ndiqnin brohoritnin, duke thënë: ''Hosana Birit të Davidit! Bekuar qoftë ai që vjen në emër të Zotit! Hosana në vendet shumë të larta!''.Dhe kur hyri Jisui në Jeruzalem, gjithë qyteti u ngrit në këmbë dhe tha: ''Kush është ky?''.Dhe turmat thoshin: ''Ky është Jisui , profeti nga Nazareti i Galilesë.( Mateu 21 ;1-11)

Zotit Jisu Krisht hipi mbi një këriç gomareje dhe hyrja e tij triunfale në qytetin e shenjtë Jeruzalem hipur mbi një gomar të ri , ashtu si e kujtojmë në të “Dielën e Dafinave" ka patjetër një domethënje simbolike , historike ,teologjike dhe eskatologjike .

E para historike Jisui ishte duke përfunduar të gjithë misionin e tij që Ati Perëndi i kishte caktuar për popullin jude , për : “tek delet e humbura të Izraelit” ( Mateu 15-24).

Ai duhej ta përmbushte pritjen shekullore të popullit për Mesian dhe duhej të hynte në Jeruzalem ( qyteti i paqes ) si Mbreti paqësor i shumëpritur sipas profetësive si profeti Zaharia që thoshte se Mesia, Mbreti do të vinte i përulur, duke hipur mbi një gomar : “Gëzohu shumë, bijë e Sionit! Bërtit nga gëzimi, bijë e Jerusalemit! Ja, mbreti yt po vjen te ti; ai është i drejtë dhe shpëtimtar, i përulur dhe i hipur mbi një gomar, mbi një këlysh gomari.” (Zakaria 9:9)

Kjo profetësi më në fund u realizua kur Krishti hyri mbi një gomar në Jeruazalem dhe populli e priti me thirje “ hozana” ( të falemi ) dhe me palma ose dafina .

Sipas kohës kjo ishte një pritje e denjë për një mbret dhe fitimtar mbi armikun, aq më shumë Jisui mundi armikun më të madh të njerëzimit që është vdekja, sepse Krishti ngjalli Llazarin ( Joani 11-43) dhe kjo mrekulli bindi popullin të besoj për një kohë të shkurtër se ai është vërtet Mbreti, Mesia i shumëprituri, prandaj : “ Shumë nga judenjtë që kishin ardhur te Maria, kur panë ato që bëri Jezui, besuan në të, por disa prej tyre shkuan te farisenjtë e u treguan çfarë kishte bërë Jisui “ ( Joani 11 -47)

E dyta është teologjike, sepse hyrja e pa zakontë e Krishtit mbi një pulisht gomare , një kafshë e përulur , ka një domëthenie.

E para kjo ka të bëjë me vetë njerëzimin e tij . Ai ishte nga përjetësia si Biri dhe Fjala e Atit : " dhe Fjala ishte pranë Perëndisë, dhe Fjala ishte Perëndi” ( Jaoni 1-1 ) por : “Fjala u bë mish dhe banoi ndër ne; dhe ne soditëm lavdinë e tij, si lavdia e të vetëmlindurit prej Atit, plot hir e të vërtetë.” ( Joani 1-14).

Ai është një person me dy natyra hyjnore dhe njerëzore , dhe tek natyra e tij njerëzore qëndron e plotë Perëndia :“Sepse në Të banon trupërisht gjithë plotësia e Hyjnisë.” (Kolosianëve 2:9), kështu natyra njerëzore e Krishtit që mbajti natyrën hyjnore të Fjalës është e ngjashme me shfaqen e Krishtit i cili hypi në një kafshë barre si konsiderohej gomari.

Shumë Etër si Shën Andrea i Kretës, Shën Joan Gojarti në mënyrë të tërthortë e interpretojnë gomarin si natyra jonë e thjeshtë, e rënduar, “e papërpunuar”, dmth njerëzimi që ka nevojë të drejtohet, që Fjala e merr nën vete dhe udhëheq natyrën tonë njerëzore drejtë shpëtimit me anën e bindjes e përulur në trupin e tij , ashtu si na thotë apostulli : “ i cili, edhe pse ishte në trajtë Perëndie, nuk e çmoi si një gjë ku të mbahej fort për të qenë barabar me Perëndinë, por e zbrazi veten e tij, duke marrë trajtë shërbëtori, e u bë i ngjashëm me njerëzit; dhe duke u gjetur nga pamja e jashtme porsi njeri, e përuli vetveten duke u bërë i bindur deri në vdekje, deri në vdekje të kryqit.” (Filipianëve 2:6-8)

Prandaj mund të themi si analogji se ashtu si Krishti hipi mbi gomar, po ashtu hyjnorja udhëheq dhe mbart njerëzoren në Perendi- njeriun , Jisu Krisht :“Sepse Atit i pëlqeu që në Të të banojë gjithë plotësia.”( Kolosianëve 1:19).

Në mishërim, Zoti merr natyrën njerëzore pa e shkatërruar atë, Ai nuk e zhduk njerëzoren (gomarin), por e përdor dhe e nderon, nuk e shtyp, por e çon drejt qëllimit drejt Jerusalemit qiellor, pavdeksisë dhe hyjnizimit me vdekjen dhe ngjalljen e tij trupore që u krye në Jeruzalemin tokësor.

Krishti në trupin e tij si një kafshë bare mbajti barrën e mëkateve tona : “Ai vetë i mbarti mëkatet tona në trupin e tij mbi drurin e kryqit, që ne, të vdekur për mëkatet, të jetojmë për drejtësi.” (1 Pjetri 2:24)

Duhet të dimë se në traditën judaike kur mbretërit dhe luftëtarët hipnin mbi kuaj dhe hynin në qytete ata vinin për luftë, sepse kali ishte simbol fuqie dhe lufte, kurse kur vinin hipur mbi një gomar ata vinin për paqen , sepse gomari ishte simbol i paqes, thjeshtësisë dhe përulësisë.

Kështu hyrja e Krishtit mbi gomarë kërkon të na thotë teologjikisht se Ai, Biri dhe Fjala e Perëndisë i bërë Biri i njeriut, prej Shpirtit të Shejntë dhe Virgjëreshës Mari , nuk erdhi për të gjykuar , sepse duke zgjedhur gomarin, Krishti tregoi se nuk vinte si mbret luftëtar, por si Mbret paqësor si “ Princi i Paqes “ ( Isaia 9-6 ) për të paqtuar popullin mëkatar me Perëndinë, nëpërmjet vetes së Tij :” Sepse Perëndia nuk e dërgoi Birin e vet në botë që ta dënojë botën, por që bota të shpëtohet prej tij”. (Joani 3:17)

Krishti përdori simbolikën e gomarit duke thënë se pushteti i tij mbretëror nuk do ishte i dhunshëm por paqësor dhe i përulur , ashtu si i nxiste turmat ; “mësoni nga unë, sepse kam zemër të butë e të përulur." ( Mateu 11 ;18-29)

Po ashtu Krishti zgjodhi këtë kafshë të përulur , sepse ai nuk deshi ti bënte qejfin elitës që kërkonte të mburrej me Mesian e tyre si një triumfator ushtarak kundra romakëve, por të tregonte afërsi me njerëzit e thjeshtë të përulur që mbanin barat e padrejtësive të mbretërve arrogant, por edhe të krerëve fetar egoist dhe hipokrit.

Biri dhe fjala e Perëndisë që në qiejt lëviz përmbi keruvime, ashtu si na i interpreton psalmisti : “Ai i uli qiejt dhe zbriti me një mjegull të dendur poshtë këmbëve të tij;i kishte hipur një kerubini dhe fluturonte; fluturonte shpejt mbi krahët e erës.” ( psalmi 18;9-10), kurse kur : “ Fjala u bë mish dhe banoi ndër ne;” ( Joani 1 -14), Ai u shfaq në tokë mbi një gomar, sepse gomari simbolizon edhe kombet që kishin humbur arsyen edhe ishin në pasione shtazore , Ai këto kombe i bën popullin e Tij, Izraelin e ri, ashtu si Apostull Petro shkruan për kombet :" Por ju jeni fis i zgjedhur, priftëri mbretërore, një komb i shenjtë, një popull i fituar, që të shpallni mrekullitë e atij që ju thirri nga terri në dritën e tij të mrekullueshme;ju, që dikur nuk ishit një popull, kurse tani jeni populli i Perëndisë; ju, dikur të pamëshiruar, por tani të mëshiruar. ( 1Petros 2;9-10_)

Tashmë besimtari i krishtere është si gommari i Krishtit që mban mbi vete edhe zgjellën e lehtë të Krishtit , ashtu si mësonte Zoti : “ Merrni mbi vete zgjedhën time …dhe ju do të gjeni freskim për shpirtin, sepse zgjedha ime është e këndshme dhe ngarkesa ime është e lehtë."Mateu 11:28-30 )

Pra në mënyrë simbolike, si gomari që mbarti Krishtin drejt Jerusalemit edhe besimtari i krishter thirret të “mbajë” në jetën e vet në rrugën për në Jeruzalemin qiellor mësimet dhe praninë e Krishti, sipas hirit që trasmetohen nga misteret e Kishës Apostolike , pra të jetojë sipas besimit dhe porosive në Krishtin .

Prandaj ashtu si gomari është një kafshë e thjeshtë dhe pa krenari, edhe mban barra pa u ankuar edhe besimtari thirret të jetë i përulur, i thjeshtë dhe të të jetë i gatshëm të bajë barrën e dashurisë me vepra për Zotin edhe të afërmit , dmth të ndihmojë të tjerët dhe të mbajë përgjegjësi me durim derisa ato janë për lavdinë e Zotit të mirën e shpëtimit të tij dhe të afërmit në Krishtin.

Gomari një kafshë e butë tregon simbolikisht se kur e mbajmë Krishtin në zemër edhe ne duhet të jemi të butë , jo të dhunmshëm , dominues dhe arrogant ndaj të tjerëve dhe botës , sespe Zoti thotë : “Lum të butët, sepse ata do të trashëgojnë dheun.”(Mateu 5:5)

Hypja e përulur e Krishtit mbi gomar kur erdhi në Jeruzalem si shenjë përulësie dhe paqe me njerëzit është edhe eskatoligjike , sepse kur Ai të vij për herë të dytë nga qielli, do të vijë për luftë që ti mundë përfundimisht kundërshtarët e tij në botë, si djallin , demonët , ateistët, mbretërit e ligj, antikrishtët, mëkatarët e papenduar, por atëhere do vijë me fuqi hipur mbi një kal qiellor të bardhë bashkë me ushtrinë qiellore si "Zot i Zotërve dhe Mbret i Mbretërve",dhe besnikët e përulur do ta presin me palma në Jeruazalemin qiellor që do zbresë nga qielli, ( Zbulesa 21-10),ashtu siç thuhet tek Zbulesa:

"Dhe pashë qiellin e hapur, dhe ja, një kalë i bardhë, dhe ai që e kalëronte quhet Besniku dhe i Vërteti; dhe ai gjykon dhe lufton me drejtësi.Dhe sytë e tij ishin si flakë zjarri dhe mbi kryet e tij ishin shumë kurora; edhe kishte një emër të shkruar, që askush nuk e di përveç atij;Dhe ishte i veshur me një rrobe të ngjyer në gjak; dhe emri i tij quhet: "Fjala e Perëndisë".Dhe ushtritë që janë në qiell e ndiqnin mbi kuaj të bardhë, të veshur me rroba liri të hollë, të bardhë dhe të pastër….. Dhe mbi rroben e vet dhe mbi kofshën ishte shkruar një emër: MBRETI I MBRETËRVE dhe ZOTI I ZOTËRVE.

Pas këtyre gjërave, pashë një turmë të madhe, të cilën askush nuk mund ta numëronte, prej të gjitha kombeve, fiseve, popujve dhe gjuhëve; këta qëndronin në këmbë përpara fronit dhe përpara Qengjit, të veshur me rroba të bardha dhe me palma në duart e tyre.Dhe thërrisnin me zë të madh, duke thënë: ``Shpëtimi është i Perëndisë tonë që është ulur mbi fron dhe i Qengjit``( Zbulesa;19 11 16, 7 9 10)

Është edhe një faktë që nuk duhet injoruar.

E vetmja kafshë në krijim që ka një kryq të dallueshëm në trupin e tij është gomari.

Sipas legjendës, gomari që Jisui i hipi në Jerusalem kur bëri hyrjen e tij triumfale ,që e festojmë si të “Dielën e Dafinave” gomarit nuk i hipi askush më pas , gomari më vonë kur e pa Krishtin të munduar dhe ngarkuar me barën e kruqit nëpër Kalvar, e ndoqi Krishtin e munduar deri në vendin e quajtur Golgotha , një kodër pranë Jerusalemit, ku e kryqëzuan Krishtin bashkë dy hajdutë .

Goamari u bë bartësi i parë i shenjës dalluese të kryqit, sepse i pikëlluar nga pamja e Jisuit në kryq atë ditë që tani njihet si “E Premtja e Madhe” gomari nuk mundi të largohej dhe hija e Kryqit të Krishtit ra mbi supet dhe shpinën e gomarit dhe qëndroi aty e stamposur si një shenjë deri më sot .

Ky gomar i përulur i nderoj gjithë gomarët, sepse në shpinën e tyre kanë një kryq , që njihet si kryqi i Jisuit në shpinë e gomarit.

Kjo tregon se edhe pse gomarin shumë e përçmojnë ose keq përdorin si kafshë bare, përkundrazi Zoti e nderoj si kafshë e butë dhe sakrifikuese dhe e përdori për lavdinë e Tij në tokë , që të përuli të fortët dhe të turpëroj të diturit : “Por Perëndia zgjodhi gjërat e marra të botës për të turpëruar të urtat; dhe Perëndia zgjodhi gjërat e dobëta të botës për të turpëruar të fortat; dhe gjërat e pavlera të botës dhe të përbuzurat zgjodhi Perëndia… që asnjë mish të mos mburret përpara Tij.”(1 Korintasve 1:27–29)

Madje gomari ka zgjuarsi më të madhe se kali, se atje ku ecën gomari nuk ka rezik dhe përdorej për të gjetur shtigje të sigurta në male , kurse kali mund të bjeri edhe në humnera.

Gomari me kryq , kjo kafshë e përulur është vënë para nesh njerëzve që të mendojmë në këtë ditë si ( E Diela e Dafinave ) dhe të zgjedhim para Zotit do të jemi egoist, arogantë , rebel si kali apo mushka dhe Krishti nuk do na pranojë dhe përdori për punët e Perëndisë , ashtu si na thotë psalmisti :” Mos u bëni si kali dhe si mushka që nuk kanë mend, goja e të cilëve duhet të mbahet me fre dhe me kapistër, përndryshe nuk të afrohen.” ( Psalmi 32-9) ,apo do të jemi të përulur të bindur, sakrifikues si gomari i Krishtit që Jisui siç qëndroj me butësi tek gomari të qëndrojnë në ne me hirin e shejntë dhe të na shënoj me shenjën e kryqit , që të quhemi Kristofor ( Krishtë mbajtës), ashtu si dhe Apostull Pavli thoshte :"Unë u kryqëzova bashkë me Krishtin dhe nuk rroj më unë, po Krishti rron në mua; dhe ajo jetë që tani jetoj në mish, e jetoj në besimin e Birit të Perëndisë, që më deshi dhe dha veten për mua.” ( Galatasve 2:20) Amin.

A' U ZHDUKËN DINOZAURËT ME METEOR SIPAS EVOLUCIONISTËVE, APO ME PËRMBYTJE SIPAS BIBLËS?

Thu, 12 Mar 2026 20:43:00 +0000

Nga Katekisti: Miron Çako

Sipas shkencës së Paleontologjisë Dinozaurët “ Gjigandët e Tokës” kanë qënë zvarranikë, shpendë dhe kafshë me përmasa të mëdha që kanë jetuar në tokë miliona vjet më parë. Arsyeja pse dinosaurët mendohet se kanë ekzistuar janë fosilet e eshtrave të tyre gjigante nëpër gjithë botën. Fosilet e para janë gjetur në vitin 1677 nga Dr Robert Plot dhe u mendua se ato i përkisnin një elefanti gjigant. Në vitin 1841 Sr Richard Owen, një paleontolog i famshëm, krijoi fjalën "dinozaur"që do të thotë "hardhucë e tmerrshme".

Sipas ateistëve këndvështrimi për dinozaurët është i lidhur ngushtazi me "Teorinë e Evolucionin" të biologut Charles Robert Darvin (1809–1882) që e shpjegon lindjen e specjeve si mikro dhe makro dhe evoluimin e tyre nga “përzgjedhja natyrore” të shkaktuar prej mutacionit gjenetik përgjatë miliona viteve dhe që shkakton specifikimin brenda një lloji kafshe dhe evolucionin e një lloji kafshe në një lloj tjetër. Sipas kësaj teoria edhe dinozaurët janë produkt i evolucionit i përzgjedhjes dhe mutacionit natyror të rastësishëm në miliona vite.

Po sipas "Teorisë së Evolucionit" dinozaurët jetuan në tokë gjatë Erës Mesozoike ose epokës së dinozaurëve. Në bazë të shkallës matëse të kohës sipas mënyrës evolucioniste kjo mendohet të ketë ndodhur rreth 230 milionë dhe 65 milionë vjetësh të shkuar. Pastaj në fund të Periudhës Kretaket të Erës Mesozike ata u zhdukën përfundimisht nga një meteor i quajtur "Galafurious" që goditi tokën me një shpejtësi të madhe afërsisht 2.000.000.000 km/h që zhduku në çast lëkurën dhe mishin e tyre duke na lënë nga pas vetëm fosilet.

Kjo teori “shkencore” sot është bërë dogmatike dhe imponuese në rrethe shkencore evoalucioniste, si në muzet zoologjikë nëpër botë po edhe në kurrikulën e mësimet shkollore për nxënësit, veçanërisht në librin edhe orën e Zoologjisë.

Por si kanë qenë pamjet e dinosaurve në të vërtetë para zhdukjes askush nuk mund ta thotë me saktësi, sepse edhe ata që merren sot me fosilet, rikostruksionin e skeletëve deri tek pamja e jashtme e dinozaurve e bëjnë atë me hamendësi, sepse fosilet e eshtrave shpesh nuk janë të gjendura të plota në një vend që i përkasin një specie të plotë por të përziera të fosilizuara nëpër xhepa shkëmbor.

Kushdo ka dëgjuar ose ka parë pikturat e Brontozaurit me qafën e tij të gjatë, por jo çdokush e di se në fakt ai është një gabim! Shkenctarët David Berman dhe John McIntosh në vitin 1979, i shfaqën shtypit faktin se i ashtëquajturi përshkrim i autoritetshëm i Brontozaurit i dhënë nga paleontologu i njohur Dr.O.C. Marsh i UniversitetiT “Yale” ishte bazuar në një skelet pa kokë të vërtetë duke vendosur kokën e një fosili tjetër në trupin e një fosili tjetër dinazauri, duke bërë një spekullim të ulët shkencor. Kjo do të thotë se Brontozauri nuk ka ekzistuar kurrë ashtu si e paraqisin muzet apo revistat dhe librat shkollorë! Për këtë arsye Brontozauri thjesht nuk përmendet fare në Fjalorin e Ri të Dinozaurëve të përgatitur nga Donald F. Glut (Citadel Press, Secaucus, Nju Xhersi, 1982).

Dr.Alan Charig i Muzeut Britanik të Historisë Natyrale në Londër dhe Dr. Beverly Halstead i Fakultetit të Gjeologjisë, në Universitetin Reading por edhe të tjerë kanë sfiduar seriozisht të gjitha teoritë e evolucionit të cilat kërkojnë të shpjegojnë rrethanat dhe mënyrat e zhdukjes së dinozaurve nëpër botë, sepse këto teori janë thjesht hamendësi shkenctarësh ateistë dhe jo fakte të dokumentuara shkencore. Vërtetë fosilet na tregojnë provat në të tashmen për ekzistencën e këtyre gjigandëve por asnjëherë faktin e "meteorit" që sipas tyre ka rënë dhe shkatërroi përfundimisht dinozaurët në të shkuarën.

Kjo teori utopike e zhdukjes së dinozaurve nga meteori nxitur nga "Teoria e Evolucionit” ose ajo e “Big-Bengut” u ngritën apriori nga rrethe shkencore ateistësh që të rrëzonin dëshmitë e Biblës mbi krijimin teistë (Zotit) të jetës në të gjithë format e saj në ujë, ajër edhe tokë, me një harmoni, bukuri dhe funksion të veçantë në rendin e kijimit, ashtu si na thuhet tek Bibla. (Zanafilla 1,20-24)

Ky krijim harmonik shumë i mirë i Perëndisë degradoi në kontradita konfliktuale armiqësore mes specjeve të pastra dhe të papastra nga ndërhyrja e djallit që mori të drejta mbi krijimin për shkak të mëkatit fillestar të çiftit të parë njerëzor (Adami dhe Eva) (Zanafilla 3,1-7) dhe po ashtu nga mëkatet e racës njerëzore të cilët më pas kapërcyen çdo limit moral mes tyre duke qenë përgjegjësit e prishjes pa shpresë të ekuilibrit natyror si mes tyre dhe krijesës së krijuar sipas regullit të Krijuesit, që doli nga kontrolli i përmasave në gjigand dhe fuksioni nga barëngrënëse si psh Brontosaur në mishëngrënëse Tiranoreksi duke e mbushur tokën me dhunë mes njerëzve dhe specjeve.

Ky kaos armiqësor nxiti zemërimin e Perëndisë që u "pendua" që krijoi njeriun dhe krijimin për atë, i Cili vendosi të ndërhyjë me drejtësi dhe urtësi me përmbytjen për balancimin e forcave të të mirës dhe të keqes tek njeriu dhe mes specjeve, ashtu siç na i tregon përsëri Bibla.

“Kur njerëzit filluan të shumohen mbi faqen e dheut dhe u lindën atyre vajza… Dhe Zoti tha: "Fryma im nuk do të hahet gjithnjë me njeriun, sepse në shthurjen e tij ai nuk është veçse mish; ditët e tij do të jenë, pra, njëqind e njëzet vjet"...Kishte gjigantë mbi tokë në ato kohë, madje edhe më vonë.. Dhe tani Zoti pa që ligësia e njerëzve ishte e madhe mbi tokë dhe që tërë synimet e mendimeve të zemrës së tyre nuk ishin gjë tjetër veçse e keqja në çdo kohë. Dhe Zoti u pendua që kishte krijuar njeriun mbi tokë dhe u brengos për këtë në zemër të vet. Kështu Zoti tha: “Unë do të shfaros nga faqja e dheut njeriun që kam krijuar, duke filluar nga njeriu deri te kafshët, te rrëshqanorët, te zogjtë e qiellit, sepse pendohem që i kam krijuar.

Por Noeu gjeti hir në sytë e Zotit…Dhe Perëndia i tha Noeut: “Kam vendosur t'i jap fund çdo mishi, sepse toka për shkak të njerëzve është plot me dhunë; ja, unë do t'i zhduk bashkë me tokën…Dhe Noeu bëri pikërisht ashtu siç i kishte urdhëruar Zoti. Noeu ishte gjashtëqind vjeç kur mbi tokë ndodhi përmbytja e ujërave. Kështu Noeu u fut në arkë bashkë me bijtë e tij, me të shoqen dhe me gratë e bijve të tij, për shkak të ujërave të përmbytjes. Nga kafshët e pastra dhe nga kafshët jo të pastra, nga zogjtë e nga të gjitha llojet që zvarriten mbi tokë, erdhën dy nga dy para Noeut, në arkë, një mashkull e një femër, ashtu si e kishte porositur Perëndia atë…Dhe përmbytja ra mbi tokë për dyzet ditë me radhë; dhe ujërat u rritën dhe e ngritën arkën lart mbi tokë…Ujërat u ngritën pesëmbëdhjetë kubitë mbi to; dhe malet u mbuluan prej tyre.Kështu u shuan të gjitha llojet e mishit që lëviznin mbi tokë: zogjtë, bagëtia, bishat, rrëshqanorët e çdo lloji që zvarriteshin mbi tokë dhe tërë njerëzit.Vdiq çdo gjë që ishte mbi tokën e thatë dhe që kishte frymë jete në vrimat e hundës. Dhe të gjitha gjallesat që ishin mbi faqen e dheut u shfarosën: duke filluar nga njeriu deri te bagëtia, te gjarpërinjtë dhe zogjtë e qiellit; ato u shfarosën nga toka dhe shpëtoi vetëm Noeu bashkë me ata që ishin me të në arkë.” (Zanafilla 6: 1-8; 7 -5-17-23)

Ky fakt Biblik vërtetohet sot edhe nga gjetja e eshtrave, fosileve të përziera në xhepa tokësor, pasojë e një përmbytje katastrofike globale në kohën e Nohes në 1656 vjet mbas Adamit.

Çdo dinozaur apo specje që nuk ndodhej brenda Arkës është mbytur dhe varrosur në mënyrë të shpejtë dhe të dhunshme në llumet e përmbytjes prandaj ato u mundësuan të ruheshin deri më sot.

Këto kafshë gjigante nuk mund të merreshin në arkën e Nohes, jo vetëm për arsye të përmasave të tyre shumë të mëdha dhe sasisë së madhe të ushqimit të tyre, por këto kafshë gjigande nuk mund të jetonin më në tokën dhe në atmosferën e re mbas katastrofës që do ndodhte, sepse bota me të cilën ata do të përballeshin mbas përmbyjtjes ishte krejt ndryshe me botën dhe klimën në të cilën ata kishin jetuar para përmbytjes.

Toka para përmbytjes kishte një mbulesë uji dhe avulli (Zanafilla 1-6) që i jepte asaj efektin serë me një klimë tropikale të njëjtë, me një bimësi të harlisur kudo si një ushqim bazë për kafshët e mëdha barëngrënëse.

Po ashtu dendësia e ajrit dhe e oksigjenit ishte katër herë më e lartë se pas përmbytjes dhe kjo e bënte të mundur rritjen shumë të madhe trupore të specjeve që jetoni shumë gjatë, por me hapjen e kataraktëve të qiellit dhe të humnerave të tokës (Zanafilla 7-11) gjatë përmbyjtjen për 40 ditë (Zanafilla 7-24), Toka kishte ndryshuar, mbulesa ishte shkatërruar dhe klima ishte tjetërsuar, filluan stinët (Zanafilla 8-22) dhe polet ngrinë menjëherë, këtë e fakton edhe gjetja e mamuthëve gjigand të ngrirë me barë në gojë në shtresat e akullit nëpër pole.

Rënia e dendësisë së ajrit në katër herë më pak e bënte të pamundur fluturimin e dinozaurve shpend (Arkeopetariksi), prandaj Noehja nuk mori në arkë dinosaurët ose më mirë ishte vetë Zoti që i seleksionoi kafshët dhe përjashtoi njerëzit që nuk do vazhdonin të jetonin më në tokë, ashtu si lexojmë në Bibël: “Nga kafshët e pastra dhe nga kafshët jo të pastra, nga zogjtë e nga të gjitha llojet që zvarriten mbi tokë, erdhën dy nga dy para Noeut, në arkë, një mashkull e një femër, ashtu si e kishte porositur Perëndia atë.” (Zanafilla 7;8-9)

Prandaj nuk duhet shumë shkollë apo edhe fakte shkencore që të kuptohet se si u zhdukën dinozaurët, por me pak llogjikë një njeri normal i jep të drejtë Biblës për mënyrën që na paraqet faktin historik se si u zhdukën dinasaorët. Kjo hedh poshtë si fakt jollogjikë atë që thonë shkencëtarët ateistë evolucionistë se dinosaurët u shkatërruan nga një meteor gjigand që u hoqi lëkurën dhe mishin dhe ju la vetëm eshtrat të shpërndara në të gjthë botën si i shikojmë sot.

Por kjo hipotezë e rënies së një meteori që shkatërroi vetëm dinozaurët dhe jo të gjithë specjet mbi tokë është i pa logjikshëm kur dihet se një meteor është i ngjashëm me një shpërthim mijëra here më të madh dhe shkatërues të një bombe bërthamore që i bënë të gjitha hi dhe nuk lë nga pas asnjë shenjë jete, as fosile, ashtu si ato janë ruajtur të varrosura deri më sot në të gjthë botën.

Prandaj del pyetja logjike: Nqs ky meteor ka pasur impakt shkatërrues në të gjthë botën pse atëherë u zhdukën vetëm dinosaurët gjigand dhe nuk u zhdukën por jetuan specje më të vogla edhe të brishta se ato?

Që dinosaurët kanë ekzistuar ne nuk duhet të dyshojmë por duhet ta pranojmë që ato janë të krijuara drejtpërdrejt nga Perëndia në ditën e pestë edhe të gjashtë (Zanafilla 1,14-25), ose këto kafshë gjigantë mund të ishin produkt i një mutacioni të pakontrolluar nga ndikimi i djallit në krijim mbas mëkatit fillestar (Zanafilla 3,1-7) ashtu siç na thotë edhe apostull Pavli: “sepse krijesa iu nënshtrua kotësisë, jo me vullnetin e vet, po për shkak të atij që e nënshtroi, me shpresë që vetë krijesa të çlirohet nga skllavëria e prishjes për të hyrë në lirinë e lavdisë së bijve të Perëndisë. Sepse e dimë se deri tani mbarë bota e krijuar rënkon dhe është në mundim”.(Romakët 8:18–22)

Por një gjë është e sigurtë sipas Biblës, kafshët të gjitha u krijuan barëngrënëse edhe vetë njeriu në fillim (Zanafilla 1,29-30). Prandaj dinozaurët mishngrënës nuk janë krijesa të krijuara ashtu nga Perëndia, por derfomime gjenetike pa dëshirën e Krijuesit.

Kemi shumë raste kur këto kafshë të mëdha të frikshme dhe të rrezikshme për njerëzit kanë ekzistuar edhe mbas përmbytjes si mutacione dhe devijime nga rregulli natyror nën ndikimin e demonëve.

Këto bisha njerëzit pagan i kanë adhuruar si të mbinatyrshme me flijime. Kështu nga përmasat dhe agresiviteti kanë pasur ndikim në psikologjinë dhe fetë pagane të njerëzve primitiv. Psh kur Aleksandri i Madh bashkë me ushtarët e tij marshuan për në Indi ata zbuluan se indianët adhuronin zvarranikë të mëdhenj që fishkëllenin të cilët ata i mbanin të mbyllur në shpella.

Legjendat me dragoj shfaqen po ashtu në Kinë, Japoni, Australi, Amerikën e Jugut, Indi, Evropë, Angli ,etj. Shumë nga këto kafshë, zvarranik, apo dragonj u vranë nga shenjtorët e krishterë të cilët me besimin dhe forcën e Zotit i vranë, ashtu si Shën Gjergji Trofeprurësi 23 Prill vrau një dragua, Shën Premtja 26 Korrik vrau me lutjen e saj dhe shenjën e kryqit një gjarpër të madh, ose Shën Mironi Episkopi i Kretës 8 Gusht vrau një dragua, etj.

Të pranosh se dinozaurët u zhdukën vetëm nga një meteor dhe të hedhësh poshtë çdo mundësi tjetër si ajo që e thotë Bibla se u zhdukën me një përmbytje globale ku shenjat e kësaj përmbytje duken bindshëm në të gjithë rruzullin nuk është logjike, sespe në botë shumë specje vazhdojnë dhe zhduken deri më sot, jo nga meteorët por nga ndryshimi i kushteve atmosferike klimaterike ekstreme.

Ekspertët mjedisorë kanë paralajmëruar prej kohësh se toka po hyn në “eventin e gjashtë të zhdukjes së specieve” dhe ky realitet po bëhet më i qartë në 2020, teksa kafshë të panumërta tashmë konsiderohen të zhdukura.

Unioni Ndërkombëtar i Konservimit të Natyrës (IUCN) thotë në raportin e tij të fundit se ka në “listën e kuqe” të kafshëve të kërcënuara me zhdukje rreth 35,765 nga 128,918 specie të listuara.

Edhe grupimi World Wildlife Fund (WWF) se popullata e kafshëve po reduktohet me ritme të shpejta prej shkatërrimit të ekosistemeve dhe dështimit të tyre në përshtatjen me ndryshimet klimaterike.

Dinozaur ose krijesa, bisha që do dëmtojnë njerëzit edhe natyrën mund të shfaqen përsëri si ndëshkim për brezin e fundit mëkatar i cili do demonizohet si ata vetë edhe natyra, ashtu si ishte dhe në kohës Nohes.

Tek Zbulesa na thuhet për shfaqje e këtyre bishave të frikshme që do t’i tmerrojnë edhe do t’i torturojnë njerëzit mëkatar të kohës së fundit: “Dhe kishin bishtra që u ngjanin akrepave dhe me thumb në bishtat e tyre në të cilat qëndronte fuqia të dëmtonin njerëzit për pesë muaj.”…“Sepse pushteti i tyre në fakt ishte në gojën e tyre dhe në bishtrat e tyre; sepse bishtat e tyre ishin të ngjashëm me gjarpërinj, që kanë koka dhe me anë të tyre dëmtonin”(Zbulesa 9- 10).

Mos të çuditemi për këto shfaqje të këtyre bishave, sepse Zotit e tha: “Dhe, ashtu siç ndodhi në kohën e Noes, ashtu do të ndodhë edhe në ditët e Birit të njeriut. Njerëzit hanin, pinin, martonin dhe martoheshin, deri ditën kur Noeu hyri në arkë; dhe erdhi përmbytja dhe i zhduku të gjithë.” ( Luka 17,27)

A NUK E DINI JU SE AI QË BASHKOHET ME LAVIREN BËHET NJË TRUP ME ATË?SEPSE THUHET: “DO TË JENË TË DY, THOTË ZOTI, NJË MISH I VETËM”.(1 Korinthasit 6-16)

Wed, 11 Mar 2026 09:48:00 +0000

Nga Katekisti: Miron Çako

Fatkeqësisht sot në këtë brez të pabesë edhe imoral ose në këtë shoqëri panseksuale, marrëdhënia seksuale jo vetëm ka humbur qëllimin e shenjtë për çfarë është dhënë tek njeriu, për bashkim në një mish dhe riprodhim të çiftit heteroseksual, por është kthyer si një marrëdhënie e rëndomtë mishore, vëtëm për instikt apo shfryrje gjenitale, kënaqësi e çastit ose mund ta krahasojmë si një ushqim fastfood që dikush e ha me nxitim, fshin buzët, hedh mbeturinat në rrugë dhe vazhdon rutinën e ditës duke e harruar ose bën sikur nuk ka ndodhur asgjë dhe nuk ka asnjë ndikim me prapaveprim.

Shumë individë kur dëgjojnë për një disiplinim të instiktit seksual nuk janë dakort, sepse thonë se janë dakort me proverbin e lashtë: “Gjellët janë për barkun dhe barku për gjellët ” ( 1 Korintasve 6-13).

Dmth, ata mendojnë se derisa kemi instiktin edhe organet seksuale ne duhet t’i përdorim, pa e vrarë mendjen se çfarë pasoja mund të kenë ato, sepse kështu i ka krijuar natyra.

Por nuk është kaq i thjesht problemi, sepse vërtet mund të thonë që; “çdo gjë më lejohet, por jo gjithçka është e dobishme” ( Korinthasve 6-12) madje edhe pse: “Gjellët janë për barkun dhe barku për gjellët; por Perëndia do të shkatërrojë edhe këtë edhe atë; por trupi nuk është për kurvëri, po për Zotin,( Korinthasve 6 -13) na thuhet në Shkrimin e Shenjtë.

Në fillim le ta shikojmë seksualitetin në këndvështrimin pagan, hebre dhe të krishterë.

Seksualiteti tek grekët e lashtë dhe tek popujt paganë në përgjithësi ishte pjesë normale e jetës shoqërore dhe kulturore. Jo vetëm ajo natyrale heteroseksuale, por edhe marrdhënie perverse. Madje në disa qytet-shtete, sidomos në Athinë, ekzistonte praktika e pederastisë, një marrëdhënie mes një burri të rritur dhe një të riu (adoleshent) dhe që shihej si pjesë e edukimit shoqëror dhe intelektual, madje si rol shoqëror, shpesh të lidhura edhe me formimin ushtarak dhe lidhjen mes luftëtarëve, siç ishte edhe tek spartanët, apo tek herojnë e lashtësisë.

Seksualiteti te paganët kishte liri veprimi dhe martesa kishte kryesisht funksion riprodhues dhe trashëgimor, por kjo nuk i ndalonte burrat, që shpesh kishin edhe marrëdhënie jashtëmartesore. Ajo që dënohej zakonisht ishte shkelja e normave shoqërore si tradhëtia martesore, që cënonte trashëgiminë, por jo akti seksual në vetvete.

Madje seksualiteti ishte i mitizuar me performancën erotike të perëndive si ato të Olimpit. Mitet flisnin për mardhënie mes perëndive dhe perëndeshave apo edhe atyre me njerëzit, si me burra edhe gra duke lindur kështu “gjysëm” perënditë si Herkuli, Akili, etj.

Pra instikti seksual shikohej si pjesë e natyrës si forcë natyrore dhe por edhe hyjnore. Tek paganët, grekë/romakë seksualiteti ose erotika ishte personifikuar me idhuj pagan si Afërdita, që simbolizonte dëshirën seksuale pa turp ose moral, po ashtu tek romakët ishte Venusi, perëndesha e dashurisë.

Madje në disa kultura kishte festa dhe rite që lidhen me pjellorinë, stinët gërshetuar me bashkimin seksual si simbol të jetës, festa që nuk kishin asnjë kriter dhe ndalesë morale dhe tek tempujt e tyre respektivë bëheshin orgjira dhe seks i “shenjtë”, dmth një akt seksual me “priftëreshat” prostitutat e tempullit, kjo gjoja për pjellori apo fuqi seksuale dhe kënaqësi që ju vinte klientëve nga zotat nëpërmjet prostitutave të tempullit.

Demosteni orator (shekulli i IV) prK thoshte: “Ne kemi hetaira për kënaqësi, konkubina për kujdesin e përditshëm të trupit, dhe gra për të lindur fëmijë të ligjshëm dhe për të ruajtur shtëpinë.”

Pra, për grekët seksualiteti ishte i pa kushtëzuar, ata kishin një shoqëri me femra për kënaqësi hetairat (ἑταῖραι) – dmth gra të kulturuara, shpesh kurtizane elitare, që ofronin shoqëri edhe erotike, ishte mardhënje seksuale për shfryrje të epshit me konkubinat (pallakai), dmth gra të dyta që jetonin me burrin dhe kujdeseshin për nevoja të përditshme ose marrëdhënie seksuale jo-zyrtare dhe jo për pasaardhës dhe ishte seksi për riprodhim me gratë ligjore, roli kryesor tek këto bashkëshorte ishte lindja e trashëgimtarëve legjitimë dhe administrimi i shtëpisë.

Kjo ishte në përgjithësi përqasja seksuale tek grekët, paganët.

I vetmi popull pr.K, që mori ligje morale edhe për ushtrimin e seksualitetit ishte populli hebre, këtij populli që nga viti (1446 prK) ju ishin dhënë ligje Mozaik, ku brenda Ligjit : “Mos thyej kurorën” ( Eksaodi 20 -14) kishte nënligje si duhej të ushtrohej seksualiteti mes popullit , ndryshe nga jeta e shthurur dhe pa kritere morale e paganëve.

Seksualiteti në traditën hebraike dhe brenda judaizmit trajtohet si pjesë e rëndësishme dhe e shenjtë e jetës njerëzore.

Sipas Ligjit Mozaik , seksi nuk shihet si diçka e turpshme në vetvete, por si dhuratë nga Zoti, që e kishte krijuar njeriun mashkull dhe femër (Zanafilla 1-27) dhe seksualiteti duhet jetuar brenda kornizës të rregullave fetare.

Tekstet kryesore të Biblës, si Torah , ose Pentaoteku (pesë librat e parë të Biblës) na tregojnë se marrëdhëniet seksuale janë të lejuara dhe të inkurajuara brenda martesës sidoemos për riprodhim të popullit ashtu siç Zoti urdhëroi çiftin e parë njerëzor sipas urdhrit hyjnor : “Bëhuni frytdhënës dhe shumëzohuni”.( Zanafilla 1:28)

Në judaizëm, seksi brenda martesës shihet si akt shpirtëror dhe fizik njëkohësisht, mes një çifti heteroseksual, që nuk është i përcaktuar vetëm si riprodhim, por edhe bashkim unik i bashkëshortëve, ashtu siç Zoti tha: “Burri do të lërë atin dhe nënën dhe do të bashkohet me gruan e tij, dhe do të bëhen një mish.” (Zanafilla 2:24).

Seksi ishte edhe për kënaqësi reciproke mes tyre si vulë e dashurisë së çiftit heteroseksual: “Burri nuk duhet t’i mohojë gruas “ushqimin, veshjen dhe marrëdhëniet bashkëshortore.” (Eksodi 21:10)

Libri “Kënga e Këngëve”është një tekst poetik që përshkruan dashurinë dhe dëshirën erotike midis një burri dhe një gruaje, prandaj seksualiteti i ndershëm është i bekuar mes burrit dhe gruas që ka bekimin e Zotit dhe pëlqimin e komunitetit në martesë, por gjithashtu sipas Ligjit, Zoti kërkonte besnikëri bashkëshortore dhe ky ishte kriter i panegociueshëm, madje tradhëtia bashkëshortore dhe kurvëria dënoheshin me ligj dhe me vdekje, si psh : “Nëse një burrë kapet duke fjetur me gruan e një burri tjetër… të dy do të vriten.”, ose: “ Kur një vajzë e virgjër është e fejuar dhe një burrë e gjen në qytet dhe bie në shtrat me të që të dy do t'i çoni në portën e atij qyteti dhe do t'i vritni me gurë dhe ata do të vdesin:” (Ligji i Përtërirë 22:22-24)

Gjithashtu inçeste ndryshe nga paganat ishte i ndaluar :“ Asnjë nga ju nuk do t'i afrohet ndonjë të afërmi nga gjaku për të zbuluar lakuriqësinë e tij. Unë jam Zoti.” ( Levitiku 18-6)marrëdhënie gjatë menstruacioneve ishin të ndaluara : “Nuk do t'i afrohesh një gruaje për të zbuluar lakuriqësinë e saj në periudhën e papastërtisë së saj të shkaktuar nga zakonet”. ( Levitiku 18-19) .

Po ashtu marrëdhënie mashkull me mashkull ishin kategorikisht të naluara : “Nuk do të flesh me një mashkull siç flihet me një grua; është gjë e neveritshme.” (Libri i Levitikut 18:22), apo mardhënie me kafshë ishin kategorikisht të ndaluara:” Nuk do të bashkohesh me asnjë kafshë duke u ndotur me të; gjithashtu asnjë grua të mos i afrohet një kafshe për t'u bashkuar me të; është një degjenerim i neveritshëm. (Levitiku 18-23) dhe dënoheshin me lapidim, me vrasje me gurë: “Sepse cilido që kryen ndonjë prej këtyre gjërave të neveritshme, personat që i kryejnë do të shfarosen në mes të tyre.” ( Levitiku 18-29).

Edhe në krishtërim që u themelua nga vetë Jisu Krishti, Fjala dhe Biri i Perëndisë i bërë biri i njeriut për shpëtimin e botës, seksualiteti trajtohet si dhuratë e Zotit, por që duhet jetuar në mënyrë të shenjtë dhe me përgjegjësi, brenda jetës shpirtërore të Kishës.

Krishtërimi e trajton seksualitetin si pjesë e natyrës njerëzore të krijuar nga Zoti (Zanafilla 1–2) dhe është i mirë, por abuzimi me të është devijim nga qëllimi dhe funksioni, cilësohet mëkat, si tradhëtia bashkëshortore, kurvëria në bashkëjetesë dhe çdo perversion.

Seksualitet mund të ushtrohet vetëm në martesë, e cila nuk është thjesht një akt shoqëror, por një mister i Kishës.

Martesa në kishë është një akt shpirtëror, ku çifti bashkohet nga hiri i Zotit dhe bëhet një mish dhe një Frymë.

Në martesën e bekuar seksualiteti ushtrohet lirshëm pa turp në çifte.

Seksualiteti në martesë ka dy dimensione kryesore si bashkimi i dashurisë midis burrit dhe gruas në një mish dhe lindja e fëmijëve. Martesa sipas Krishtit duhet të jetë e pandarë, sepse : “Atë që Perëndia e bashkoi, njeriu të mos e ndajë.”( Matheu 19:6)

Prandaj divorci nuk tolerohet sipas Kishës Apostolike, vetëm në disa raste ekstreme: në tradhëti bashkëshortore, braktisje, abuzim i pamenaxhueshëm.

Kjo përqasje e krishtërimit mbi seksualitetin u përhap edhe në të gjithë botën pagane, që kishte një orientim seksual liberal, pa kriter moral, pa limit dhe pervers.

Kështu të krishterët që vinin nga bota pagane duhet të ndryshonin kategorikisht përqasjen mbi menaxhimin e seksualitetit dhe kjo kishte vështirësi, sepse ishte një revolucuion, jo vetëm në mëndësi, por edhe në përballje konkrete dhe krijonte tension si për vetëpërmbajtje tek i krishteri, por edhe kundërshtim tek mënyra pagane e të jetuarit të turmës, që këmbëngulte në mendësinë e lashtë për seksualitetin duke e trajtuar seksin vetëm si kënaqësi natyrale që nuk duhet të ketë ndalesë dhe dënime morale dhe shoqërore.

Kjo situatë kërkonte një trajtim më teologjik të problemit dhe jo thjesht vetëm ligjin: “mos kurvëro” ose “Mos thyej kurorë”.( Mateu 5-27)

Një nga vendet ku ky tension dhe kundërshtim dhe që kishte nxitur debat edhe mes të krishterëve të kthyer nga paganizmi, mbi mënyrët e trajtimit dhe ushtrimit të seksualitetit, ishte Korinti.

Korinti i lashtë, si qytet pagan kishte një reputacion të veçantë në botën greke si për lidhjen me luksin, tregtinë dhe me seksualitetin e shefrenuar.

Korinti ishte port i madh tregtar, kozmopolit, shumë i pasur dhe shumë i shthurur. Për këtë arsye, në botën greke, Korinti u krijua si stereotipi i qytetit të shthurur dhe i dhënë pas luksit dhe kënaqësive. Madje ekzistonte shprehja greke “korinthiazesthai” “të jetosh si korintas”, që nënkuptonte jetë të shfrenuar seksuale pa moral.

Korinti ishte i famshëm për kultin e Afërditës, perëndeshës së dashurisë dhe erosit. Aty në majë të kodrës ishte një tempull shumë i njohur, që sipas historianëve si Straboni, brenda tempullit kishte prostituta ose gra të “shenjta” që i shërbenin “perëndeshës” dhe që disa autorë i përshkruajnë si të përfshira në prostitucion ritual.

Në Korint ishte themelosur edhe një komunitet i krishter që brenda tyre kishte edhe të krishter liberal që nuk i jepnin rëndësi disiplinimit të seksualitetit sipas doktrinës edhe katekizmës kishtare, por mendonin se mjafton të besosh me shpirt dhe nuk ka rëndësi se çfarë bën trupi, sepse sipas tyre trupi ka funksionet e veta të pavarura natyrore, që nuk ndikojnë tek shpirti dhe bashkimi me Zotin.Kjo ishte një herezi që u përhap nga nikolaitët , kjo ishte një herezi që lejonte mes të krishterëve imoralitetin seksual, ngrënjen e mishit të flijuar idhujve.Këto ishin të uryera për Zotin dhe të dënushme nga Apostujt dhe Kisha Apostolike : “Por këtë e ke të mirë: se i urren veprat e Nikolaiteve, të cilat edhe unë i urrej.” Zbulesa 2:6)

Prandaj edhe Apostull i kombeve Pavli që cilësohet edhe si “goja e Krishtit “e trajton në mënyrë teologjike këtë çështje delikate dhe heretike .

Ai mësonte se seksualiteti vërtet është një krijim i Zotit tek njeriu, por ushtrimi i tij ka përgjegjësi si për benefitet aq edhe kostot e abuzimit me të, madje nuk është si kur po ha bukë, por ka një ndikim dhe pasoja shumë të mëdha dhe afatgjate si tek shpirti, por sidoemos edhe tek trupi.

Apostulli ishte i qartë edhe i drejtperdrejtë dhe ju shkruan kundra të krishterëve me pikëpamje liberale në Korint por jo vetëm, që thoshin se nuk është problem të shkosh për kënaqësi me një prostitutë, siç ishin ato edhe të tempullit të Afërditës , sepse kjo nuk e cënon as besimin as edhe qenien trupore të personit, se pas një akti seksual çdokush shkon në punën e vetë pa ndikuar në çështjet e besimit që janë shpirtërore por as edhe tek trupi i secilit .

Por jo!

“A nuk e dini ju se trupat tuaj janë gjymtyrë të Krishtit? Të marr, pra, unë gjymtyrët e Krishtit dhe t'i bëj gjymtyrë të një kurve? mos qoftë ashtu! A nuk e dini ju se ai që bashkohet me një kurvë bëhet një trup me të? Sepse thuhet: “Do të jenë të dy, thotë Zoti, një mish i vetëm”. Por ai që bashkohet me Zotin është një frymë me të. Largohuni nga kurvëria! Çdo mëkat që kryen njeriu është jashtë trupit, po ai që kurvëron mëkaton kundër trupit të vet. A nuk e dini se trupi juaj është tempulli i Frymës së Shenjtë që është në ju, të cilin e keni nga Perëndia, dhe se nuk i përkitni vetvetes? Sepse u bletë me një çmim! Përlëvdoni Perëndinë, pra, në trupin tuaj dhe në frymën tuaj, që i përkasin Perëndisë. (1Korinthasve 6 ;15-20)

Apostulli, në trajtimin e tij teologjik kur shkruan se: “A nuk e dini ju se ai që bashkohet me një kurvë bëhet një trup me të? Sepse thuhet: “Do të jenë të dy, thotë Zoti, një mish i vetëm” ( 1 Korinthasve 6-16),e mbështet argumentin tek Zanafilla : “të dy do të bëhen një mish i vetëm”(Zanafilla 2:24).

Tek kjo dëshmi biblike Zoti na zbulon se akti seksual i bashkon dy vetë shpirt edhe turp dhe ata stampojnë njëri-tjetrin si në shpirt edhe në trup mes tyre kur kryejn aktin seksual.

Pra, bashkimi seksual krijon një lidhje reale mes dy indivitëve, prandaj sipas mendimit biblik, marrëdhënia seksuale nuk është thjesht akt trupor, por një bashkim i thellë që përfshin trupin dhe dimensionin shpirtëror dhe emocional.

Këtë të vertetë teologjike e pranojnë edhe i japin të drejtë edhe psikologët sot, të cilët nga studimet pranojnë që marrëdhënia seksuale krijon lidhje emocionale përmes hormoneve si (oksitocina) që forcon ndjenjën e afërsisë mes partnerëve.

Studimet tregojnë se seksi shpesh rrit ndjenjën e lidhjes emocionale. Marrëdhëniet edhe pse shumë të shkurtra ose të paqëndrueshme, jo gjithmonë, por shpesh mund të shoqërohen me konfuzion emocional ose stres dhe mund të lënë pasoja psikologjike pas tek individ që kanë kryer akte seksual pa përgjegjësi.

Për më tepër për një të krishter kjo ka një rëndësi shumë të madhe, sepse apostulli thotë se: “A nuk e dini ju se trupat tuaj janë gjymtyrë të Krishtit? Të marr, pra, unë gjymtyrët e Krishtit dhe t'i bëj gjymtyrë të një kurve? mos qoftë ashtu! (1 Korintasve 6-15) dhe: “A nuk e dini se trupi juaj është tempulli i Frymës së Shenjtë që është në ju, të cilin e keni nga Perëndia, dhe se nuk i përkitni vetvetes?” (1 Korintasve 6-19)

Pra, për një të krishter i pagëzuar me Krishtin në Misterin e Pagëzimit (Romakëve 6:3-4) , bashkimi seksual jashtë martese me laviren shihet si bashkim i trupit të Krishtit me trupin mëkatar të lavires dhe ndotjen e Tempullit të Zotit tek ai, kush do guxonte t’i bënte këto si gjëra normale.

Kështu i “krishteri” liberal me frymë bote, kur abuzon me seksualitetin se tradhëton në martesë dhe kurvëron , ai mëkaton si kundër vetes dhe bashkëshortes\ it, por edhe më keq mëkaton kundër Krishtit dhe Frymës së Shenjtë dhe Atit, pra kundër Trinisë ( Perëndisë) , që e bëri njeriun mashkull edhe femër (Zanafilla 1-27) që të bashkohet në një mish ( Zanafilla 2-24) që të shtohet edhe të shumohet ( Zanafilla 1-28).

Pra, përgjegjësia e të krishterit është më e madhe se e një njeriu të zakonshëm, sepse ai është bashkuar, veshur me Krishtin në mënyrë misterore me pagëzimin (Gal. 3:28), sepse edhe trupi është tempulli i Zotit sepse: “ai që bashkohet me Zotin është një frymë me të. Ai që bashkohet në një frymë me Zotin bëhet një shpirt me atë” (1 Korinthasve 6-17).

Prandaj apostulli urdhëron në emër të Zotit: “Largohuni nga kurvëria! Çdo mëkat që kryen njeriu është jashtë trupit, po ai që kurvëron mëkaton kundër trupit të vet” ( 1 Korinthasve 6;18)

Apostulli Pavli thotë se jo vetëm ata që abuzojnë me seksualitetin cënohen shpirtërisht, sepse marrin dhe japin tek njëri-tjetri veten mëkatare duke përdhosur dhe ndotur shpirtrat e tyre me mëkatin e vdekshëm të kurvërisë, kurorëshkeljes, perversionit, dhe kështu duke përhapur mëkatin nga njëri tek tjetri si epidemi shpirtërore, por edhe në atë fizike trupore, sepse akti seksual edhe pse mbaron dhe individët tërhiqen edhe shkëputen nga njëri-tjetri seksualisht ata përsëri kanë marrë element fizik të tjetrit dhe e mbartin me veten e tyre në trupat e tyre dhe e transmetojnë tek të tjerët .

Shkenca nuk flet për “një mish” në kuptim shpirtëror, por ka disa gjetje interesante biologjike, sepse marrëdhënia seksuale çliron oksitocinë dhe vazopresinë. Oksitocina lidhet me ndjenjën e afërsisë dhe besimit. Këto hormone forcojnë lidhjen mes partnerëve. Nga marrdhënia transmetohen edhe viruse seksualisht të trasmetueshme dhe madje këto transmetohen edhe tek të tjerët që nuk janë pjesë e aktit seksual mëkatar si në kurvëri ose kuroshkelje, si psh burri tradhëtar ja çon gruas edhe anasjelltas virusin, por madje është edhe një ide interesante që këto elementë transmetohet edhe tek embrioni dhe fëmijët që vijnë nga të tjera marrëdhënie.

Le të shikojmë një hipotezë shkencore që quhet “Telegonia “ ( Rishikim kritik i një hipoteze mbi trashëgiminë biologjike).

Telegonia është një hipotezë biologjike që sugjeron se pasardhësit e një femre mund të shfaqin karakteristika të një partneri të mëparshëm, edhe kur babai biologjik është një mashkull tjetër. Ideja është se marrëdhëniet e mëparshme të femrës mund të “lënë gjurmë” në pasardhësit e saj.

Koncepti është i vjetër dhe përmendet që nga Aristoteli në Greqinë e lashtë.

Në shekullin XIX, biologu August Weismann e përdori termin “telegoni”, duke e konsideruar fenomenin të dyshimtë dhe duke kërkuar prova eksperimentale.

Charles Darwin e përmendi në veprën e tij “Variacioni i Kafshëve dhe Bimëve nën Zbutje”, duke sugjeruar se ndikimi i një mashkulli mund të shtrihej përtej një fekondimi të vetëm.

Raportime të ndryshme janë bërë kryesisht tek kafshët: kuajt, qentë, macet, delet, minjtë, lepujt dhe disa insekte.Shkenca moderne ka propozuar disa mënyra të mundshme se si informacioni gjenetik ose epigjenetik ( janë mekanizma molekularë që ndryshojnë shprehjen e gjeneve pa ndryshuar sekuencën e ADN-së, duke "ndezur" ose "fikur" gjenet. Ata ndikohen nga faktorë mjedisorë si dieta, stresi, stili i jetesës dhe ekspozimi ndaj toksinave.) i partnerëve të mëparshëm mund të ndikojë tek pasardhësit:

• Depërtimi i spermatozoideve jo-fekonduese: spermatozoidet e partnerëve të mëparshëm mund të hyjnë në indet somatike të femrës dhe të ndikojnë në oocitet (vezët) e ardhshme.

• Mikro-kimerizmi: ADN-ja fetale ose qelizat mashkullore nga partnerë të mëparshëm mund të qëndrojnë në trupin e nënës për vite me radhë dhe teorikisht të ndikojnë në pasardhësit e ardhshëm.

• Fshikëza jashtëqelizore (uterosome): këto transportojnë proteina dhe molekula ARN-je që mund të përmbajnë informacion biologjik mashkullor nga partnerët e mëparshëm.

• Studime laboratorike kanë treguar se ADN-ja mund të transferohet midis qelizave përmes fagocitozës së trupave apoptotikë, duke sugjeruar një rrugë të mundshme për integrimin e informacionit të jashtëm gjenetik.

Si përfundim, “Telegonia” mbetet një hipotezë interesante me rëndësi historike dhe teorike në studimin e trashëgimisë. Ajo ka nxitur kërkime mbi mikro-kimerizmin, transferimin e ADN-së dhe mekanizmat epigjenetikë.

Megjithatë, deri më sot, nuk ekzistojnë prova të mjaftueshme shkencore për të konfirmuar se telegonia ndodh në mënyrë të qëndrueshme tek njerëzit. Si e tillë, mbetet një temë kërkimi dhe debati në biologjinë moderne, duke kërkuar studime të mëtejshme për të sqaruar plotësisht vlefshmërinë e saj.

Por edhe pse “Telegonia” është akoma një hipotezë dhe e ardhmja e kërkimeve shkencore do ta vërtetojë po apo jo si një fakt shkencor, përsëri kur dikush tundohet për të bërë kurvëri marrdhënie jashtëmartesore ose tradhëti bashkëshortore duhet të mendohet më gjatë, sepse nuk është vetëm një kanaqësi erotike e çastit, një shfryrje të energjisë seksuale instiktive, por më shumë një bashkim shpirtëror, emocional madje bioloigjik.

Nqs është e vërtetë “Telegonia” atëherë abuzimi me seksualitetin është një problem shumë serioz që ka pasoja, jo vetëm tek individi, por edhe tek pasaardhësit e pafajshëm ( fëmijët) që trashëgojnë jo vetëm mëkatin e prindërve si energji negative, por edhe trashëgojnë gjenetikën e prishur nga mëkati, sepse jo më kot apostull Pavli i ndriçuar nga Zoti thoshte që para 2000 mijë vjetëve tek korintasit e shthurur një të vërtetë tronditëse: “A nuk e dini ju se ai që bashkohet me një laviren bëhet një trup me të? Sepse thuhet: “Do të jenë të dy, thotë Zoti, një mish i vetëm”.( 1 Korinthasit 6-16)

LUFTA NË KENDVËSHTRIMIN E KRISHTER DHE RREZIKU I NJË LUFTE TË TRETË BOTËRORE.

Tue, 03 Mar 2026 08:59:00 +0000

Nga Katekisti: Miron Çako

Edhe pse lufta është ferri në tokë njerëzit nuk heqin dorë prej saj, madje është bërë një element i rëndësishën i jetës dhe qytetërimit njerëzor.

Sipas Biblës lufta në vetvete si konflikt social është produkt i egoizmit, cmirës dhe lakmisë njerëzore, ashtu si na thotë Apostull Joakovi. “Nga vijnë luftërat dhe grindjet te ju? A nuk vijnë, nga pasionet që luftojnë ndër gjymtyrët tuaja? Ju lakmoni dhe nuk keni, ju vrisni dhe keni smirë dhe nuk fitoni gjë; ju ziheni dhe luftoni, por nuk keni, sepse nuk kërkoni”(Jakovi 4 1-3).

Lufta nuk është thjesht fizike, trupore, materiale apo territoriale ashtu si duket nga jashtë por është në fillim e padukshme, mendore shpirtërore, është lufta mes të mirës edhe të keqes. Prandaj njerëzit që nga lashtësia nuk ngurronin ta fusnin luftën në botën e “hyjnive”. Sipas paganëve gjithë luftrat njerëzore ishin zgjatime dhe imitime tokësore të qiellores.

Sipas Biblës edhe pse në botë ka vetëm një Perëndi Transhendent dhe Imanent që ka si qëllim paqen si në qiell ashtu edhe mbi dhe, përsëri paqja mund të arrihet vetëm në sajë të një dyluftimi, mes të mirës edhe të keqes.

Sipas konceptit teologjik e keqja nuk egziston nga vetëvetja por është mungesa e të mirës, ashtu si errësira është mungesa e dritës. E keqja u krijua nga vetvetja prej rebelimit të kryeengjëllit Eusfor që u rebelua nga krenaria në vendet qiellore ( Ezekeli 28; 14-19 ) kundër Zotit dhe me rënien e tij katastrofike (Lukai 10-18) u deformua në Satana armik i Perëndisë (Zbulesa 12-9) i njeriut dhe krijimit.

Ishte Satanai i futur tek gjarpëri që i mashtroi njerëzit dhe futi konfliktin dhe luftën në Eden (Zanafilla 3; 1-7) mes Zotit dhe njeriut rebel, njeriut mes njeriut dhe me krijimin (Zanafilla 3; 16-24). Viktima e parë e kësaj lufte armiqësore mes njerëzve ishte Abeli që u vra nga zilia e vëllait ziliqar Kainit (Zanafilla 4-8). Që nga vëllavrasja e parë, lufta për gjatë shekujsh deri më sot ka vrarë shumë njerëz që në ADN e tyre janë vëllezër.

Kjo luftë për jetë a vdekje mes të mirës dhe të keqes është e personalizuar, e mira tek Zoti burim i çdo të mire ( Jakovi 1-17) dhe e keqja tek djalli shkatar i të keqes ( Zanafilla 3; 1-6) dhe e gjithë kjo luftë reflektohet në psiqikën, gjymtyrët, veprimet e njeriut si bashkëpunëtor me Zotin apo me djallin.

Perëndia e Biblës edhe pse është një Perëndi Triadik ndryshe nga "perënditë" pagane që ndeshen mes tyre, përsëri Bibla e konturon Perëndin luftarak që lufton me Satanain (Psalmi: 74 -13) po ashtu edhe në luftë me kombet mëkatar. (Psalmi: 89-10)

Në beslidhjen që Zoti bëri me Izraelin në malin Sinai ju tha vërtet: “Mos vrit (Eksodi 20-13), por përsëri izraelitët ishin urdhëruar në lidhje me kombet pagane, se: “Në rast se nuk do të bëjë paqe me ty dhe kërkon luftë kundër teje, atëherë ti do ta rrethosh”, dmth., nëse nuk pranojnë mënyrat paqësore atëherë do të rrethosh tokën, do të vazhdoni të luftoni derisa Zoti t'jua dorëzojë atë dhe pastaj do të vrisni të gjithë burrat" (Ligji i Përtërirë 20,10-13)

Izraeli u bë instrumenti i Zotit për të luftuar të keqen në tokë tek popujt mëkatar që duhet të zhdukeshin ( Ligji i Përtërirë 7,1-2). Duke zhdukur kombe mëkatar dhe duke u mbrojtur prej tyre Izraeli mbron njëkohësisht çështjen e Perëndisë së vërtetë kundër "perëndive" të popujve pagan, prandaj edhe mbreti i Izraelit (Psalmi 2-6) shikohej në histori si zëvëndësi i Perëndisë për të luftuar të keqen me besim dhe trimëri ushtarake që kërkonte patjetër ndihmën hyjnore, vërtet njerëzit luftojnë por vetëm Perëndia jep fitoren, ashtu si na thotë psalmisti: “Tërë kombet më kishin rrethuar, por në emër të Zotit unë do t`i zhduk ato. Më kishin rrethuar, po, më kishin rrethuar, por në emër të Zotit unë do t`i shkatërroj. Më kishin rrethuar si bleta, por u shuan si zjarr ferrishtash; në emër të Zotit unë do t`i shkatërroj."(Psalmi 118: 10-12 )

Qëllimi i Zotit ishte që nëpërmjet Izraelit monoteist të vendosoj një mbretëri në botë ku të sundonte, besimi në Zotin e vërtet, ligji, drejtësia, morali dhe nqs Izraeli nuk do ta përmbushte këtë mision si instrument hyjnor por do degjeneronte në idhujtari do të dënohej nga drejtësa e Perëndisë ashtu si shumë herë u rrëzua dhe u dënshkua me pushtime : "sepse jeni larguar nga rruga e Zotit, Zoti nuk do të jetë me ju".(Numrat14-43). Vetë armiqtë e Izraelit do të bëheshin shërbëtorë, ushtria e Zotit kundër Izraelit rebel.(Jeremia 27-6)

Lufta sipas Biblës duhet parë si një shuplakë e Perëndisë për mëkatet kolektive të njerëzve kur nuk ka mënyrë tjetër për tu korrigjuar ai brez apo komb mëkatar i pandreqshëm, prandaj lufta nuk do të zhduket nga toka deri sa të ketë mëkatar dhe mëkate në botë “sepse, për shkak të këtyre gjërave, vjen zemërimi i Perëndisë mbi bijtë e mosbindjes”.(Efesianëve 5:6)

Lufta mes njerëzve do të zhduket kur të jenë zhdukur mëkatet dhe vetë shkaktari i mëkatit djalli (Zbulesa 20-10) prandaj edhe të gjithë profetë e Dhiatës së Vjetër përfundojnë me një vizion të një paqe mbarëbotërore nga Zoti: “Ai do të sigurojë drejtësi midis kombeve dhe do të qortojë shumë popuj. Do t'i farkëtojnë shpatat e tyre duke i kthyer në plugje dhe heshtat e tyre në drapinj; një komb nuk ka për të ngritur shpatën kundër një kombi tjetër dhe nuk do të mësojnë më luftën."(Isaia 2-4)

Edhe kjo paqe mbarë botërore do të realizohet gradualisht mes shumë luftrash dhe në fund me një luftë përfundimtare mes të mirës edhe të keqes, Zotit dhe djallit, me vdekjen e egërsirës apokaliptike në fundin e ditës(Danieli 7,11-12) ku mbretëritë e tokës nga i Lashti i Ditëve (Perëndia) do ti jepen Birit të njeriut, ashtu si profetizon Profeti Daniel: "Atij(Krishtit) iu dha sundimi, lavdia dhe mbretëria, me qëllim që gjithë popujt, kombet dhe gjuhët t'i shërbenin; sundimi i tij është një sundim i përjetshëm që nuk do të kalojë, dhe mbretëria e tij është një mbretëri që nuk do shkatërrohet kurrë".(Danieli 7,13-14)

Kur zbriti nga qiejt i Biri i Perëndisë i bërë Biri i njeriut si "Princi i paqes" (Isaia 9-5) në botën konfliktuale mes luftrash në vitin 5058 mbas Adamit, Jisu Krishti luftoi me armiqtë e njeriut, si djallin, mëkatin dhe vdekjen dhe fitoi me kryqëzimin vdekjen dhe ngjalljen e Tij të lavdëruar (Kolosianët 2-15) dhe u ngjit në qiejt me lavdi ( Veprat e Apostujve 1 -9) duke u ulur si fitimtar në fronin e Perëndisë, Atit.( Zbulesa 3-21)

Mbretëria e Krishtit nuk ishte mbretëri tokësore (Luka 22-50) prandaj Ai refuzon çdo mbrojtje njerëzore, çdo luftë në emrin e tij dhe si mjet i dhunshëm për të përhapur doktrinën e Ungjillit (Mateu 26-52) ndër kombe me anën të kishës Apostolike. (Mateu 28,19-20).

Edhe pse Krishti i nxiti nxënësit e tij: “Lum ata që do bëjnë paqe se do quhen Bijtë e Perëndisë”(Mateu 5-9), asnjëherë nuk duhet kuptuar si pasivitet dhe tolerancë ndaj të keqes. Paqja e brendshme e Perëndisë nuk është mungesa e konfliktit të jashtëm. Paqebërësit e Perëndisë nuk janë ata që janë çliruar nga përpjekjet e mëdha të jetës, ose ata që mund të shkatërrojnë mungesën dhe heqjen e luftës mes njerëzve.Vetë Krishti nuk e bëri atë, Ai nuk mori një veprim paqeruajtësi në konfliktet dhe luftrat e kohës. Vetë Krishti “Princi i Paqes” (Isaia 9-5) ka shpallur se Ai vetë do të jetë shkaku i shumë konflikteve ndërmjet njerëzve. (Mateu 10,34-39)

Krishti si “Zoti i Drejtësisë” (Hebrejve 7-2) nuk tha asnjëherë se nuk duhet të mos e përdorni thikën për mbrojtjen e jetës të tjetrit, të familjes, vendit kur kërcënohet, apo të mos ketë ushtri të kombeve që duhet të luftojnë mes tyre për mbarvajtjen e rregullit, ligjit, moralit dhe jetës shoqërore. Mësimi i Krishtit është krejt ndryshe nga ajo që thonë antikrishtët “Qiliastët”, që e keqinterpretojnë porosinë “Mos vrit” (Eksaodi 20 -13) dhe mësojnë me qëllim diabolik: “se nuk duhet të marrim armët për mbrojtjen e atdheut”, apo pacifistët që janë kundër çdo lufte.

Krishti e lavdëroi kryeqindëshin romak për besimin e tij por nuk tha asgjë kundër shërbimit të tij ushtarak (Mateu 8-5). Shën Joan Pararendësin dhe Pagëzorin kur e pyetën ushtarët: “Dhe ne, ç'duhet të bëjmë?'', nuk i tha hiqni dorë nga shërbimi ushtarak, por: ''Mos i bëni shantazh asnjeriu, mos i bëni akuza të rreme kurrkujt dhe jini të kënaqur me pagën tuaj!''( Luka 3-14).

Apostull Petro kur katekizoi ushtarakun romak Kornelin, edhe pse e pagëzoi atë dhe familjen e tij nuk i thotë tani që u bëre i krishter largohu nga shërbimi ushatrak .(Veprat e Apostujve 10-48)

Sipas Biblës drejtësia është rezultat i dashurisë. Shpesh dashuria atërore e Perëndisë imponon edhe dënimin dhe ndëshkimin për shkak të korrigjimit të keqbërësit, sepse: “Zoti qorton atë që do, si një baba djalin që i pëlqen”. (Fjalët e urta 3-12)

Krishti si atdhedashës i vërtetë duke parapara se çfarë do pësonte Izraeli rebel dhe "Krisht vrasës", qau hidhur duke thënë: “Jeruzalem, Jeruzalem, që i vret profetet dhe i vret me gurë ata që të janë dërguar! Sa herë desha t'i mbledh bijtë e tu sikurse klloçka i mbledh nën krahë zogjtë e vet, por ju nuk deshët! Ja, shtëpia juaj ju lihet e shkretë. Dhe unë po ju them se nuk do të më shihni më deri sa të vijë koha të thoni: Bekuar qoftë ai që vjen në emër të Zotit”(Luka 13,34-35).

Kjo profetësi e Krishtit ndodhi vërtet. Perëndia priti shumë vite që judenjtë të pendoheshin por ata jo vetëm që nuk u penduan por po përndiqnin të krishterët dhe Kishën Apostolike në bashkëpunim me mbretin Herodin duke vrarë apostujt. (Veprat e Apostujve 7-59; 12 -2)

Atëhere drejtësia hyjnore përdori ushtrinë romake si një instrument ndëshkimi dhe e dënoi Izraelin në vitet 70 ps K. Shumë u vranë, u kapën robë dhe shpërndanë në të gjithë Perandorinë Romake dhe që nga ajo kohë Izraeli nuk egzistonte më si komb deri kur u formua përsëri në vitin 1948, ashtu si e kishte profetizuar përsëri Krishti si një nga shenjat apokaliptike: “Dhe ata do të bien nga tehu i shpatës, do t'i çojnë robër ndër të gjitha kombet, dhe Jeruzalemin do ta shkelin paganët, derisa të plotësohen kohët e paganëve''.(Luka 21:24)

Edhe Shën Pavli, goja e Krishtit dhe apostulli i kombeve nuk është kundër përdorimit të armëve dhe luftës kundër të keqes: “Sepse pushtetari është shërbëtor i Perëndisë tek ty për të mirën. Po nëse bën të keqen, frikësohu; sepse ai nuk e mban më kot thikën; sepse është shërbëtor i Perëndisë, shpagimmarrës që përmbush zemërimin ndaj atij që kryen të keqen”.(Romakët 13-4)

Në analet e historisë dhe sinaksarët e kishës na tregohet për shumë ndërhyrje të Zotit, Hyjlindëses dhe shenjtorëve për të ndimuar luftën e drejtë për të mirën kundër të keqes dhe sigurimin e paqes që vjen mbas një lufte të drejtë. Psh është unikal dhe vendimtar vegimi që pa Kostandinit i Madh (272-337) në betejën e Milvius për të marrë Romën.

Ai pa një kryq me shkronja greke “Εν τούτω Νίκα” (Me këtë do të fitosh), ai besoj në shenjën e Krishtit dhe luftoi duke vënë në flamurin e ushtrisë dhe mburojat e ushtarëve shenjën e kryqit dhe kështu e pushtoi Romën pagane idhujtare që kishte tre shekuj që përgjakej me gjakun e martirëve të krishter.Vetëm mbas kësaj lufte të drejtë me shenjën e kryqit erdhi paqja në Romë dhe më vonë në të gjithë peranorinë.

Prandaj kryqi ku armiqtë e Krishtit donin ta poshtëroni dhe ta mundnin , kur Ai u tendos dhe u ngrit prej tokës (Joani 12 -31), u bë nga pësimi i tij vullnetar përçues i fuqisë hyjnore, mjeti i fitores kundër armiqve, sigurimi i paqes dhe mburrja mes të krishterë. (Galatasve 6:14), emblema, mbrojtja dhe himni zyrtar i Kishës Apostolike dhe i shtetit të krishter:"Zot shpëtoje popullin tënd dhe bekoje trashëgimin tënd , dhuroju shprestarëve fitore mbi barbarët dhe ruaje shtetin tënd me anën e kryqit tënd" .

Sipas Tertulianit shekulli i III : “Të krishterët mbanin armë në ushtrinë romake, pa u dalluar nga paganët”. Ky mobilizim në ushtrinë pagane nuk ishte një pengesë për shenjtërimin e tyre, përkundrazi vyrtytet e tyre të krishtera, si dashuria, drejtësia i ndihmon të ishin ushtarak të dalluar dhe të fitonin tituj dhe ndere ushtarake të ushtrisë romake sipas trimërisë në luftë, si Shën Gjergji (23 Prill), Shën Dhimitri (26 Tetor), Shën Theodhor Stratillati (8 Shkurt), Shën Theodhor Tiron (17 Shkurt) etj.

Edhe kur shteti romak pagan u bë i krishterë detyra ushtarake u lejua nga kisha si një detyrë patriotike dhe morale që meriton nderim. Shën Athanasi i Madh shekulli III thotë: "Të vrasësh nuk është e lejueshme, por të zhdukësh armiq në kohë lufte është edhe e ligjshme edhe e denjë për lëvdatë. Kështu, vlerësohen për nderime të mëdha ata që janë shquar në luftë edhe u ngrihen atyre përkujtimore, që dëshmojnë veprat e tyre. Kështu që një punë, e cila në një mënyrë e në një kohë të caktuar nuk është e lejuar, po ajo punë, në rrethana e mënyra të tjera, edhe lejohet edhe ndjehet".

Shën Vaili i madh e interpreton këtë rregullin kanonik të Shën Athanasit duke thënë se :“Vrasjet në luftë etërit tanë nuk i kanë numëruar për vrasje, por shton se: “Do të jetë mirë sikur të këshillohen ata me duar të fëlliqura të largohen nga kungata për tre vjet”.(Kanoni 13)

Ky nuk është kusht por një këshillë dhe kisha nuk e ka praktikuar.

Kisha nuk lejon vetëm ata që kanë marë pjesë në luftë të mund të bëhen klerik dhe të kryejnë Liturgjinë Hyjnore, motivuar sipas Dhiatës së Vjetër ku Zoti nuk e lejojë mbretin David të ndërtoj tempullin, por Solomoni, sepse Davidi edhe pse kishte bërë luftë të drejtë kishte duart me gjak njerëzor. (1 Kronikave 28-3)

Krishtërimi Orthodhoks duke u mbështetur në doktrinën Ungjillore dhe në traditën e Shenjtë nuk është kundër përdorimit të armëve dhe luftës mbrojtëse në këtë fazë të tanishme të botës mëkatare. Kisha Apostolike e toleron luftën si një e keqe më të vogël që parandalon një të keqe më të madhe, si apostazia, proselitizmi me dhunë, herezia, shthurja morale dhe perversioni, por asnjëherë Kisha Orthodhkse nuk i bekon luftërat dhe nuk lutet për luftën, por për paqen: “Sepse nuk ka luftë të shenjtë, por paqe të shenjtë” (Kryepiskopi i Tiranës , Durësit dhe i gjithë Shqipërisë +Anastasi)

Besimi i krishterë e konsideron luftën dhe përdorimin e armëve për mbrojtje, natyrisht, si një të keqe të domosdoshme.Prandaj kur të mirat jetës, nderit, lirisë, besimit, atdheut dhe familjes janë në rrezik, të krishterë duhet t'i mbrojmë ato duke luftuar deri në vdekje nëse është e nevojshme, sepse kjo është përmbushja e ligjit të dashurisë siç i përmblodhi Krishti: “Dhe Jisui i tha: ''Duaje Zotin, Perëndinë tënde me gjithë zemrën tënde, me gjithë shpirtin tënd dhe me gjithë mendjen tënde". Ky është urdhërimi i parë dhe i madhi. Dhe i dyti, i ngjashëm me këtë, është: "Duaje të afërmin tënd porsi vetveten" (Mateu 22: 37-40). Ashtu si Apostulli Pavli nxit burrat për gratë dhe familjen: “Ju, burra, t'i doni gratë tuaja, sikurse edhe Krishti ka dashur kishën dhe e ka dhënë veten e vet për të”. (Efesianëve 5-25)

Prandaj, kur njeriu shkon në luftë, sakrifikohet dhe vdes si një dëshmorë për të mbrojtur, besimin ,familjen atdheun, është një akt i lavdërueshëm që nderohet sipas kriterit të dashurisë mes të krishterëve, sepse: “Askush s’ka dashuri më të madhe se kjo, të vërë ndonjë jetën e tij për miqtë e tij”(Joani 15-13).

Kisha orthodhokse lutet dhe nderon ata: “që që ranë për fe edhe për atdhe” (Liturgjia Hyjnore).

Patjetër askush nuk e do luftën, por ajo ndonjëherë është e pashmangshme dhe e lejueshme nga drejtësia hyjnore si ndërhyrja e fundit kirurgjikale për ta shpëtuar që të mos vdesë trupin e shoqërisë njerëzore nga pjesët e gangrenizuara. Është shumë mbresëlënës biseda e Shën Jakovit me Shën Joan Rusit.

Shën Jakovi shekulli XX rrëfen çfarë i tha Shën Joani shekullI XVII i cili e ka lipsanin e paprishur në Evia të Greqisë: “Por që dëgjo, o at, të të them diçka. Shumë mëkat i madh në botë, shumë shkelje dhe mosbesim…- Përse i thua këto fjalë, shenjti i Perëndisë? Nuk e shikon sa njerëz vijnë tek ty për të marr bekimin duke t’u falur?- Shumë janë ata që vijnë, at Jakov, por pak prej tyre janë fëmijtë e mi (të krishterë të vërtetë orthodhoksë). Ndaj duhet bër luftë, sepse shumë i madh mëkati në botë. - Jo, shenjti im, i them i tronditur. Që kur isha i vogël jam gjendur nëpër luftra dhe mundime të ndryshme. Në Azinë e vogël ku jam rritur (turqia sot) po edhe kur erdhëm në Greqi. Po pastaj, shenjti im, nëse papritur ndodh lufta do humbasin dhe shpirtra para se të arrijnë të pendohen.- Duhet të bëhet luftë, duhet të bëhet luftë, duhet të bëhet luftë – u përgjigj shenjtori i trishtuar.”

Vetëkuptohet se të krishterët, përpara se të përdorin armët, duhet të shterojnë të gjitha mjetet paqësore të dialogut: "Po të jetë e mundur dhe aq sa varet prej jush, jetoni në paqe me gjithë njerëzit". (Roamakët 12 -18) dhe ta përdorin luftën vetëm si mjetin e fundit për zgjidhjen e problemeve dhe për mbrojtjen.

Por pavarësisht se lufta është gjëja e fundit dhe mjeti më i dhunshëm që dëmton njeriun, i shkatërron jetën dhe qytetërimin e tij dhe rrëzon vlerat morale dhe i shtazon njerëzit, përsëri është vërtetuar se në tërësinë e një lufte, njerëzimi përfiton pavarësisht shkatërrimeve që ajo sjell.

Shumë herë nga luftërat dhe hidhërimet doli një jetë e re nga hiri, më superiore dhe më e bukur se ajo e mëparshmja, si në aspektin kulturor, teknik, ashtu edhe në atë shpirtëror dhe moral. Kjo sepse nën presionin e luftës shpirti njerëzor pastrohet nga mëkatet, intensifikon forcat për zbulimin e metodave të reja teknike, por edhe për krijimin e idealeve të reja dhe për shtytjen për të krijuar një jetë të re pas luftës ashtu si ndodhi dhe pas luftës së dytë botërore në vitin 1945 ku Evropa përparoi në solidaritet dhe në vlera morale sa kaluan gati 81 vjet pa luftë deri më sot 2026.

Vetëm tani kur Evropa u largua nga vlerat e krishtera të moralit dhe solidaritetit në Krishtin po rrezikon luftën e tretë botërore, që është e profetizuar se do të ndodhi dhe po duket se është e pashmangshme si një qortim dhe spastrim në këtë brez të pabesë edhe imoral.

Kur e pyetën Shën Paisin shekulli XX: “Jerond përse e lejon Perëndia të ndodhin fatkeqësi? Ai u përgjigj: “Ka shumë raste. Nganjëherë, Perëndia lejon diçka që të dalë një gjë më e mirë dhe herën tjetër lejon një fatkeqësi, për ta urtësuar njeriun. Disa shpërblehen dhe disa të tjerë shlyejnë, asgjë nuk shkon dëm. Ta dini se edhe atëherë, kur Perëndia e lejon të shkatërrohen njerëzit, kjo gjë është në të mirën e njeriut, sepse Perëndia ka dhembshuri.”

Duhet të dimë se luftën në vetvete nuk e dëshiron apo e nxit Zoti i dashurisë, sepse “Perëndia nuk mund të tundohet për të keqen dhe ai vetë nuk tundon asnjë” (Jakovi 1-13), por janë forcat e errëta të padukshme,si djalli, demonët dhe shërbëtorët e tyre “mashtrues të mashtruar” që uzurpojnë pushtetin ekonomik dhe politik të botës dhe janë këta që i nxisin popujt në luftë ekspasioni për të shkatërruar njerëzimin dhe për të realizuar axhendën e tyre të fitimit, pushtetit dhe vendosjes së rendit të ri botëror dhe atë të antikrishtit.(2 Selanikasve 2:3-12)

Edhe lufta e Parë Botërore (1914-1918) që humbën jetën 14 milion njerëz dhe e dyta Luftës së Dytë Botërore (1939-1945) ku humbën jetën gati 60 milion jetë, ushtarakë dhe civilë u nisën nga këto forca të errëta okulte me planet e tyre.Në të parën u rrëzuan mbretëritë shekullore, në të dytën u varfëruan kombet dhe grumbulluan pasuritë në oligarkë dhe bankierë të familjeve më të fuqishme të botës dhe në të tretën, që duket se ka nisur defakto, po kërkohet me armë të shkatërrimit në masë, bakterologjike, kimike, atomike të ulet popullata me një holokaust të pashëmbullt në historinë e njerëzimit.

Kjo luftë e tretë fatkeqësisht do të ndodhi patjetër, sepse është e profetizuar në Bibël tek Zbulesa e Joanit: “Kur ai hapi vulën e dytë, dëgjova qenien e dytë të gjallë që thoshte: “Eja dhe shiko”. Atëherë doli jashtë një kalë tjetër i kuq; dhe atij që e kalëronte iu dha të hiqte paqen nga dheu që njerëzit të vrasin njëri-tjetrin, dhe iu dha atij një shpatë e madhe”. (Zbulesa 6 3-4)

Po edhe shenjtorët kanë folur të ndriçuar nga Zoti Jisu Krisht.

Shën Kozmai shekulli XVIII: “Ajo do të vijë papritmas. ( Profetësia 35).

Shën Kozmai :"Kur dëgjon se filloi lufta, atëherë është afër". (Profetësia 23).

Shën Kozmai "Ata fshatra që janë afër rrugës do të vuajnë shumë(24.)

Shën Kozmai “ Është mirë që gratë dhe fëmijët të dalin në mal”.

Shën Kozmai "Të pasurit do të bëhen të varfër dhe të varfërit do të vdesin"". (39)

Shën Kozmai "Një grusht ari një grusht miell".(40.)

Shën Kozmai "Do të vijë koha kur të krishterët do të ngrihen kundër njëri-tjetrit".(Profetësia 108.)

Shën Kozmai "Do të shkoni të banoni diku tjetër dhe të tjerët do të vijnë të banojnë në vendin tuaj".(Profetësia 36).

Shën Kozmai: “Mbas luftës njerëzit do të rendin gjysëm ore në rrugë, do gjesh një njeri edhe do ta bësh vëlla”(Profetësia 76).

Shën Kozmai "Do të jetë shekulli i tetë kur këto do të ndodhin".

Shën Nifoni: “Do të ndodhin në mes të shekullit të 8”

Shekulli I XIII i madh është periudha midis viteve 7000 dhe 8000, përafërsisht që nga Adami njeriu i parë. Për shkak se Krishti u lind në vitin 5508 që nga Adami, 1992 ishte viti 7500 që nga Adami, bazuar në këtë numërim të Etërve të Kishës Orthodhokse ndryshe nga ajo e hebrenjve, viti 2022 ps K është viti 7530 që nga Adami.

Shën Paisi: "Kjo stuhi do të arrijë në Izrael dhe atëherë hebrenjtë do të kuptojnë gabimet e tyre".

Shën Paisi: “Në këtë luftë të gjithë do të kthehen të mundur.”

Profecitë e shenjtorëve janë edhe optimiste, sepse parathonë se pas luftës botërore do të këtë një kohë paqeje dhe begatie për njerëzimin e mbetur dhe kjo kohë do të zgjasi tre-katër dekada (30-40 vjet) ku do të bëhet një mbretëri e krishterë me qëndër Kostandinopolin, që do ndikoi në lulëzimin të besimit të krishterë orthodhks dhe në ungjillëzim të gjithë kombeve si përmbushje e profetëcisë e Krishtit: “Dhe ky ungjill i mbretërisë do të predikohet në gjithë botën si një dëshmi për gjithë kombet, dhe atëherë do të vijë mbarimi”.(Matheu 24-14)

Shën Kozmai: “Ajo një ditë do të bëhet romake ( e krishterë) dhe fatlum kush do të rrojë në atë mbretëri”(Profetësia 1)

Shën Kozmai: “Fatlum kush do të rrojë pas luftës së përgjithëshme. Do të hajë me lugë floriri”(Profecia 59).

Shën Kozmai: “Pas luftës do të rrojë ujku dhe qengji bashkë” (Profecia 60)

Shën Paisi: “Zoti na ka lejuar dhe na lejon që të tronditemi nga fatkeqësia. Kohë të vështira janë përpara. Ne do të testohemi shumë. Duhet ta marrim seriozisht këtë paralajmërim dhe të jetojmë shpirtërisht … Megjithatë, unë ndiej ngushëllim të madh përbrenda. Kjo është vetëm një stuhi, si stuhitë e kaluara, ajo do të kalojë. Zoti i Mirë le ta marrë të keqen dhe ta shndërrojë në të mirë. Amin ".

Atë Josif i Vatopedit: “Pas kësaj shkalle të madhe pastrimi, do të ketë një rilindje të tillë të Orthodhoksisë, jo vetëm në Rusi, por në mbarë botën. Një paraqitje e tillë e Orthodhoksisë!!!"

Atë Efrem i Arizonës: “Jeta në këto kohë do të jetë një parajsë në tokë për sa i përket të mirave dhe besimit”.

Luftën nuk mund ta parandalojë as sistemi ligjor, as ekonomia dhe kultura e përbashkët si e shohim në Evropën e bashkuar në Lidhjen e Kombeve, OKB-në, aleancat dhe koalicionet si një pengesë për luftën apo as edhe nga vetë lufta sipas slloganit “Nëse doni paqe, përgatitni luftën”.Luftën mund ta ndalojë vetëm Krishti “Perëndia i paqes”. (Romakëve 15-33)

Kur njerëzit të pendohen dhe t’i kërkojnë falje për mëkatet dhe të heqin dorë nga veprat e mishit, që janë të zbuluara publikisht dhe janë: kurorëshkelja, kurvëria (perversioni), ndyrësia, shthurja, idhujtaria, magjia, armiqësimi, grindjet, xhelozitë, mëritë, zënkat, përçarjet, tarafet, smira, vrasjet, të dehurit, grykësia dhe gjëra të ngjashme me këto, për të cilat po ju paralajmëroj, sikurse ju thashë edhe më parë, se ata që i bëjnë këto gjëra nuk do të trashëgojnë mbretërinë e Perëndisë. (Galatasve 5 19-21) “Sepse, për shkak të këtyre gjërave, vjen zemërimi i Perëndisë mbi bijtë e mosbindjes” ( Efesianëve 5 -6).

Lufta fillimisht kufizohet në drejtësi dhe pastaj zhduket me pushimin e pasioneve dhe vetëm atëhere ajo mund të pushojë në botë për të krijuar një paqe afatgjatë deri sa të vijë Krishti për së dyti për ta mundur plotësisht të keqen në botë, ashtu siç na thotë Zbulesa: “Dhe pashë bishën, dhe mbretërit e dheut, dhe ushtritë e tyre të mbledhura që të bënin luftë kundër atij që kalëronte kalin dhe kundër ushtrisë së tij. Dhe bisha u kap, dhe bashkë me të profeti i rremë që kishte bërë shenja përpara saj, me të cilat i mashtroi ata që morën damkën e bishës, dhe ata që adhuruan figurën e saj; që të dy i hodhën të gjallë në liqenin e zjarrtë që digjet me squfur; dhe të tjerët u vranë me shpatë, që dilte nga goja e atij që kalëronte kalin (Krishti), dhe të gjitha shpendët u ngopën me mishrat e tyre.” (Zbulesa 19 19-21)

Dhe Zbulesa e Joanit vazhdon, pastaj: “Dhe do të zbresi Mbretëria e Perëndisë dhe pashë një qiell të ri dhe një dhe të ri; sepse qielli i parë dhe dheu i parë kishin shkuar, dhe deti nuk ishte më. Dhe unë, Joani, pashë qytetin e shenjtë, Jeruzalemin e ri, që zbriste nga qielli, nga Perëndia, që ishte bërë gati si nuse e stolisur për burrin e vet. Dhe dëgjova një zë të madh nga qielli që thoshte: “Ja tabernakulli i Perëndisë me njerëzit! Dhe ai do të banojë me ta; edhe ata do të jenë populli i tij dhe vetë Perëndia do të jetë bashkë me ta, Perëndi e tyre. Dhe Perëndia do të thajë çdo lot nga sytë e tyre; dhe vdekja nuk do të jetë më; as brengë, as klithma, as mundim, sepse gjërat e mëparshme shkuan.”Dhe ai që rrinte mbi fron tha: “Ja, unë i bëj të gjitha gjërat të reja.” Dhe më tha: “Shkruaj, sepse këto fjalë janë të vërteta dhe besnike.”(Zbulesa 21 -1-5)

Prandaj të rizgjohemi dhe le të lutemi me besim Krisht "Zotit të Paqes”(2Timoteu 3:16):"Të mirat dhe të dobishmet për shpirtrat tanë dhe paqe për botën le ti lutemi Zotit" Amin.

“DO VIJE KOHA QË NJERIIU DO HAJË NJERIUN!”

Wed, 25 Feb 2026 14:30:00 +0000

Nga Katekisti: Miron Çako

Besoj e kemi dëgjuar shumë herë nga të moçmit këtë fjalë: “Se do vijë koha që njeriu do hajë njeriun”.

Kuptohet e kemi kuptuar si një thënie alegorike, dmth se do vijë një ditë që njerëzit do të bëhen shumë egoistë, pa interes për tjetrin, jo të dhembshur, madje mizorë ndaj tjetrit, duke e shfrytëzuar tjetrin si në rrafshin fizik, psikologjik, moral, social, ekonomik, politik, por ndoshta nuk na ka shkuar kurrë mendja se mund të ndodhë vërtet që të hajë njeriu-njeriun në mish.

Kur dëgjojmë dhe shikojmë sot fakte publike të dosjes voluminoze të femomenit çnjerëzor “epstein” por jo vetëm,po na krijohet bindja se këto fjalë profetike nuk paskan vetëm një kuptim alegorik, por edhe literal, sepse sot ka fakte se njerëz që janë bërë kanibalë, po hanë mishin e njeriut pa problem, madje me kënaqësi dhe për pushtet.

Për kujtesë: “Në dosjet e Epstein ka 56 referenca për kanibalizëm.”

Kanibalët në histori e botës ,përcaktohet si një nga fazat më të ulëta të zhvillimit të shoqërisë njerëzore , ku njeriu është transformuar me të vërtet si një bishë, ku njerëzit hanë mishin e njeriut, njeringrënës. Kanibalizmi si fjalë përdoret edhe në kuptim të keq për njerëzit shumë të egër, gjakatar e mizor.

Kanibalizëm si emër vjen nga Caníbalis dhe është veprim ose praktikë e njerëzve të han mishin e qenieve të tjera njerëzore.Ky është një emër nga gjuha spanjolle për njerëzit e fiseve të Karaibeve ose Canib, që kur kolonizatorët sapanjoll i kolonizuan panë se ata hanin mishin e njeriut , si rite,ose si ushqim . Ata quhen gjithashtu anthropophagy, ose antropofagjia që zakonisht identifikohet me nekrofaginë (ngrënjen e kufomave) dhe kanibalizmin.

Fatkeqësisht kanibalizmi ka ekzistuar që nga lashtësia, si tek njerëzit primitiv të shpellave dhe fiseve kanibale që hanin antarët e fisit tjetër për ushqim dhe hegjemoni fisnore, por edhe në ngjarje historike, si kohë urie, apo edhe si një veprim antihuman, patologji ashtu siç janë dokumentuar në analet e historisë deri më sot.

Në Evropë, kanibalizmi ritual ekzistonte në kohët parahistorike. Në varrimet e mijëvjeçarit III-I pk arkeologët gjejnë skelete të copëtuara, veçanërisht fëmijë. Herodoti shkruan se në veri të Skitëve, të cilët banonin në jug të Ukrainës moderne, jetojnë androfagët, domethënë ngrënësit e njerëzve.

Gjithashtu për kanibalizmin, si mallkim, na flet Bibla.

Në Librin e Levitikut na thuhet si paralajmërim tronditës: “Do të hani mishin e bijve tuaj dhe do të hani mishin e bijave tuaja.” ( Levitiku 26:29). Gjithashtu tek Ligji i Përtërirë na thuhet më shumë: “Dhe do të rrethojë në të gjitha qytetet e tua, deri sa të rrëzohen në të gjithë vendin muret e larta dhe të fortifikuara tek të cilat kishte besim. Do të të rrethojë në të gjitha qytetet e tua, në të gjithë vendin që Zoti, Perëndia yt, të ka dhënë. Përveç kësaj gjatë rrethimit dhe në fatkeqësinë në të cilën do të të katandisë armiku yt, do të hash frytin e barkut tënd, mishin e bijve dhe të bijave të tua, që Zoti, Perëndia yt, të ka dhënë. Njeriu më zemërbutë dhe më delikat do të ketë një zemër kaq keqdashëse ndaj vëllait të tij, ndaj gruas që pushon mbi kraharorin e tij e ndaj fëmijëve që ka akoma, sa të mos i japë asnjërit prej tyre mishin e bijve të tij, që ai do të hajë për vete, sepse nuk do t'i mbetet asgjë gjatë rrethimit dhe në mjerimin në të cilin do ta katandisin armiqtë e tu në të gjitha qytetet e tua. Gruaja më zemërbutë dhe delikate midis jush, që për delikatesën dhe elegancën e saj do të kishte guxuar të vendoste tabanin e këmbës në tokë, do të ketë një zemër keqbërëse ndaj burrit që pushon mbi gjirin e saj, ndaj djalit dhe vajzës së saj, ndaj placentës që del nga barku i saj dhe ndaj fëmijëve që lind, sepse ajo do t'i hajë fshehurazi, për shkak se çdo gjë mungon gjatë rrethimit dhe për shkak të mjerimit të madh që do të pësosh nga armiqtë e tu në të gjitha qytetet e tua. Po të mos kesh kujdes të zbatosh në praktikë të gjitha fjalët e këtij ligji, që janë shkruar në këtë libër, duke pasur frikë nga ky emër i lavdishëm dhe i tmerrshëm, Zoti, Perëndia yt” ( Ligji i Përtërirë 28:53–57).

Zoti Perëndi këtu po paralajmëron popullin e Izraelit se nëse largohet nga Ai, do të vijë një kohë aq e rëndë (uri gjatë rrethimit), sa njerëzit do të hanë edhe fëmijët e tyre, por kjo jo si urdhër apo praktikë e pranueshme që duhet ta pranonin izraelitët, siç ekzistonte tek primitivët apo popujtë paganë, por paraqitet si mallkim dhe pasojë e mosbindjes të Izraelit ndaj ligjeve dhe moralit hyjnor, duke rënë në idhujtari si kombet pagane që arrinin të sakrifikonin fëmijët e tyre tek idhujt, siç ishte edhe për amonitët, kananitet që i “kalojnë fëmijët e tyre nëpër zjarr për Molochun”.( Levitiku 18-21)

Izraeli ra në këtë mallkim të paralajmëruar dhe u dënua me kanibalizëm disa herë, madje edhe kur Roma rrethoi Jeruzalemin në vitet 70 psK na tregohet se nga rrethimi i gjatë pesë mujor, izraelitët e uritur u bënë kanibal mes tyre.

Sipas historianit Flavius Josephus na përshkruhet se gjatë rrethimit nga ushtria e Titus, uria u bë aq e rëndë sa disa njerëz arritën deri në kanibalizëm. Ai përmend veçanërisht një rast tronditës të një gruaje që vrau dhe hëngri fëmijën e saj nga dëshpërimi ekstrem. Por jo vetëm atëherë, por në çdo kohë uria ekstreme i ka çuar njerëzit të pamundur për të gjetur ushqim në kanibalizëm sa hanë mishin e tjetrit.

Në kohën e Luftës së dytë botërore , psh nga rrethimi i Stalingradit (1942–1943), tregohet për një kaninbalizëm edhe tek gjermanët që u rrethuan nga ushtria e kuqe. Ose në rrethimin e Leningraditit (1941–1944) u verifikuan raste kanibalizmi nga popullata e uritur në qytetin e rrethuar nga gjermanët.

Në Luftën e Dytë Botërore, një gjykatë ushtarake amerikane dënoi me vdekje disa oficerë të rangut të lartë japonez për kanibalizëm ritual. Sipas zakonit më të lashtë samurai, ata hanin mëlçinë, gjithmonë të ngrohtë, të të burgosurve amerikanë dhe anglezë.

Mund të themi se fenomeni ç’njerëzor ose psikologjia e kanibalizmit është komplekse, duke filluar nga nevojat e mbijetesës (uria), por ka edhe faktorë të tjerë si sjelljet e rënda patologjike (psikopati), si praktika mjekësore (terapi) ose praktikat kulturore ritualiste.

Le të analizojmë nga pak secilin rast:

1. Uria biologjike në instinkt të mbijetesës, kur në pamundësi për ta ngopur me ushqim, trupi kalon në uri të skajshme dhe të zgjatur, atëhere fillon edhe manipulimi i trurit, sepse truri punon vetë për mbijetesën dmth mendon të gjejë ushqim, në këtë situatë black out për trurin, reduktohet gjykimi moral, bien standartet etike, prishen ligjet e bashkëjetesës, madje edhe ato biologjike dhe gjithnjë e më shumë rritet instinkti për të siguruar ushqim me çdo kusht, duke shtuar hormonet e stresit rriten, si (kortizoli), po ashtu sheqeri në gjak bie, kemi dëmtim i funksionit frontal, ku ndodhet qendra e moralit dhe vetkontrollit. Kemi aktivizim të mekanizmave primitivë të trurit si amigdala, që është instinkti i frikës dhe mbijetesës, këto e bëjnë njeriun e uritur agresiv, impulsiv, të dëshpëruar në kulm dhe kjo çon në dobësimin e mendimi racional, aq sa arsyeja errësohet sa të mos mendojë se çfarë është duke bërë, por vetëm të shuajë urinë me çdo kusht, me çdo ushqim rrethanor, madje duke ngrënë mishin e njeriut të tjetrit, të fëmijës, ashtu siç përmendëm më sipër në raste luftëra, rrethime, katastrofa natyrore, burgimi, etj kushte ekstreme dhe pa alternativë tjetër, ku njerëzit e uritur kanë ngrënë trupa të vdekur për të mbijetuar.

Kjo quhet kanibalizëm mbijetese, jo i lidhur me dëshirë, por me instinkt ekstrem dhe me një errësim të përkoshëm të logjikës. Këto veprime kanibale edhe pse janë makabre përsëri trajtohen me keqardhje edhe jo si krime të ndërgjegjëshme, sepse uria e skajshme dobëson lirinë e brendshme të njeriut. Prandaj përgjegjësia morale nuk është e njëjtë me atë të një akti të kryer kanibalizmi me qetësi dhe qëllime të tjera sadiste, kulturore ose fetare (okultiste).

Në raste të tilla edhe Kisha e Krishterë nuk i trajton këta njerëz fatkeqë si kriminel kanibalistë, por me keqardhje me terapinë për pendesë dhe falje, sepse kanë vepruar në kushte ekstreme dhe jo nga dëshira e keqe, ashtu siç psh na thotë edhe shën Maksimi homologjeti: “kur natyra shtypet nga nevoja ekstreme, veprimi nuk ka të njëjtën peshë si ai që lind nga zgjedhja e lirë.”

2. Kanibalizmin patologjik (psikopatik). Ashtu si psikologjia moderne dhe ajo mjeko-ligjore shpesh i lidh rastet ekstreme të kanibalizmit edhe me psikozën, çrregullimet e rënda të personalitetit. Ky fenomen psikologjik i sëmurë rrallë nxitet nga një faktor i vetëm, por shpesh është i ndërthurur duke përfshirë trauma, tipare ekstreme antisociale ose edukim zhvillimor i dobët. Kanibalizmi Patologjik shpesh shoqërohet me psikozë të rëndë, (skizofreni) ku akti është i lidhur me pushtetin, dominimin total mbi viktimën, fantazi sadiste, çrregullime psikotike (halucinacione, deluzione), devijime seksuale ekstreme (parafili).

Studimet tregojnë shpesh se truri në të tilla raste çrregullimi psikopatie, ka një funksionim të dobët i korteksit frontal (kontrolli moral), kemi një hiperaktivitet të qendrave të agresionit, një mungesë reagimi emocional ndaj vuajtjes së tjetrit, një ndjeshmëri e ulët ndaj frikës dhe fajit, aspak pendesë. Por jo çdo person me çrregullim të personalitetit- piskopat, antisocial etj, patjetër është një kanibal, fatmirësisht këto janë raste të rralla madje edhe mes kriminelëve më të dhunshëm psikopat. Ky lloj kanibalizmi është më i dënueshëm se ai nga uria, sepse në rastin e parë trupi është i vdekur, (kufomë), kurse këtu ai vritet (viktimë). Ata që bëjnë kanibalizëm nga uria kur vijnë në vete kanë një ndjenjë faji dhe pendese të theksuar, kurse psikopati nuk ndjen pendësë, është i ftohtë.

E fundit që mund të themi është se në kanibalizmin e urisë kemi situatë të detyruar, në atë të psikopatisë kemi zgjedhje të qëllimshme për viktimën. Kjo situatë është serioze për nga gjëndja shpirtërore e kanibalit psikopat, sepse ai ka humbur ndjeshmërinë, empatinë njerëzore edhe tjetri përpara tij është një objekt, pra kemi gjëndje shpirtërore të errrët, një shpërfytyrim të imazhit të Zotit në zemrën e tij ose një posedim demoniak që përfiton edhe nga problemet psikologjike të lindura ose të firuara dhe që e çon psikopatin në kanibalizëm pa pengesa morale e ndjeshmërie.

3. Por kemi edhe kanibalizëm mjekësor ose medicinal, që duket si paradoks, por është një fakt real si konsumimi i pjesëve të trupit të njeriut, të vdekur ose të gjallë, për të trajtuar ose parandaluar sëmundjet. Prej shekujsh tregtia mjekësore dhe përdorimi farmakologjik i pjesëve dhe lëngjeve të trupit të njeriut shpesh lind nga besimi jo shkencor se, për shkak të bindjes empirike se trupi i njeriut është në gjendje të shërohet vetë, por ai gjithashtu mund të ndihmojë në shërimin e një trupi tjetër njerëzor. Pjesa më e madhe e kanibalizmit mjekësor zbatonte parimet e magjisë simpatike ose homeopatike e (ngjashmja me te ngjashmen), psh se gjaku i pluhurosur ndihmon në gjakderdhje, dhjami i njeriut ndihmon në mavijosje dhe kafkat e pluhurosura ndihmojnë me migrenën ose marramendjen.

Kanibalizmi mjekësor është dokumentuar veçanërisht në Kinë dhe nga mesjeta deri në shek. XVII–XVIII, në disa vende të Europës.

Në këtë kohë u përhapën ide jo shkencore se gjaku i freskët që merrej nga të dënuar me ekzekutim besohej se shëronte epilepsinë ose yndyrë njerëzore përdorej për shërimin e plagëve, pluhuri i kafkës përdorej për dhimbje koke, ose pluhuri mumieve egjiptiane përdorej si ilaç (“mumia”). Të gjitha këto veprime kanibale justifikoheshin në teorinë e “forcës jetësore”, sepse në kultura tradicionale të popujve primitiv e trashëguar, besonte se ngrënia e një pjese të trupit të një personi të fortë (luftëtar, armik) transmetonte forcë ose shpirt.

Edhe pse këto shfaqeshin si terapi mjeksore, ishin mjekësi parashkencore ose besime dhe rite magjike pagane. Por kanibalizmi mjekësor jo shkencor madje i dënueshëm nuk duhet të ngatërrohet me transplantin e organeve ose transfuzionin e gjakut, sepse vërtet përdoren gjak, organe apo inde të një trupi tjetër njerëzor, për shërimin e pacientit, por këto nuk hahen, si një bestytni që bën mrekulli kur konsumohen, por transplantohen në trup dhe me etikë dhe arsyetim e parametara shkencorë.

Në traditën e krishterë, trupi i njeriut është tempull i Shpirtit të Shenjtë ( 1 Korintasve 16-9)dhe përkujdesja për të edhe në tranplant organesh e transfunzionin e gjakut, kur bëhët me dëshirë dhe etikë mjekësore, nuk trajtohet si kanibalizëm ose si rite bestyte homeopatike, por një akt dashurie (sakrifice) për të afërmin, si në rastin kur dhuron gjak ose edhe një organ në të gjallë apo edhe pas vdekjes.

Por Kisha Orthodhokse tërheq vëmëndjen që kjo nuk duhet të bëhet as për tregëti dhe trupi i njeriut të trajtohet si tempulli i Perëndisë dhe në fund të fundit trupi do të kalojë patjetër në proçesin e vdekjes që të ngjallet për jetën e përjetëshme.

4. Kemi edhe kanibalizmin okult.

Traktatet letrare mbi magjinë, si dhe provat e dhëna në gjyqet e shtrigave të periudhës mesjetës, shpesh përfshijnë rrëfime se si shtrigat thithin gjakun e njeriut ose si presin, gatuajnë dhe hanë mish njerëzor. Në shumicën e rasteve, këto praktika përshkruhen si pjesë e sabatit të shtrigave, gjatë së cilit shtrigat i bëjnë homazh satanit, mohojnë Krishtin dhe simbolet e krishtera, angazhohen në vallëzim, bëjnë seks me njëra-tjetrën dhe me djajtë, dhe gjithashtu marrin pjesë në një banket që përfshin ngrënien e fëmijëve të vegjël.

Ka madje edhe fe okulte që nga lashtësia po arrijnë fshehtas deri më sot duke promovuar në ritet e tyre kanibalizmin, sidoemos tek fëmijët, sepse sipas doktrinës së tyre satanike gjaku i fëmijëve është energji satanike, që e marrin ata që bëjnë kanibalizëm tek fëmijët , e pijnë gjakun e tyre, ose e injektojnë në venat e tyre siç kemi dëgjuar edhe për adenokrom, gjaku që meret fëmijëve të abuzuar.

Adrenokromi (anglisht: Adrenochrome) është një përbërës kimik (C9H9NO3) që krijohet nga oksidimi i adrenalinës (epinefrinës). Teoritë e konspiracionit thonë se ekzistojnë pretendime se kjo substancë "vilet" nga njerëzit për efekte përtëritëse, sidomos tek fëmijët e trumatizuar.

Edhe pse shkencërisht, adrenokromi mund të sintetizohet lehtësisht në laborator pa pasur nevojë për burime njerëzore, këta kanibal, bisha “modern” me kostum firmato dhe “vipa” e duan natyral adrekoronin për ripërtëritjen e ture vampirë, e duan nga gjaku i fëmijëve. Patjetër me faktet e ishullit “epshtejn” besoj se nuk ka më konspiracion, sepse dukementat, fotot dhe faktet na flasi për gati një mijë viktima të trafikuar, të përdhunuar, të vrarë, të zhdukur.

Kanibalizmi okult na përngjan me kanibalizmin sot në ishullin epstein, sepse nuk ishte kanibalizëm as nga uria, as nga psikopatia, apo mjekësia, por nga ligësia. Këta adhurues të djallit organizonin orgjira, me viktima foshnje, fëmijë, vajza të reja, ku jo vetëm i dhunonin, i përdhunonin, por edhe ju pinin gjakun dhe i hanin si kanibalistë të mirëfilltë satanik, duke bërë rite të magjisë së zezë për të marë fuqi, pushtet dhe rini të “përjetëshme”.

Kjo është forma më e ligë edhe e dënueshme e kanibalizmit, sepse është e frymëzuar nga djalli njerivrasës ( Joani 8-44),. Ata njerëz që bien në këto humnera ligësie zor se mund të falen ose t’i shpëtojnë dënimit të merituar në ferr njësoj me djallin dhe demonët.

Për krishtërimin, si doktrinë, kanibalizmi ngrënia e mishit apo pirja e gjakut njerëzor, është gjë e patolerueshme, sepse përmbys dinjitetin e trupit njerëzor dhe kthen njeriun në bishë.

Kisha Orthodhokse e nderon trupin e njeriut, si Tempull të Frymës së Shenjtë (1 Kor. 6:19). Sipas Etërve të Shenjtë, njeriu është krijuar sipas ikonës dhe ngjashmërisë së Perëndisë (Zanafilla 1:26) i thirrur për shenjtëri, dashuri dhe përjetësi trup + shpirt + frymë, një unitet i shenjtë. “Njeriu është një krijesë që mban në vetvete vulën e Hyjnores.” (Shën Grigori i Nisës).

Kështu çdo akt që poshtëron trupin, mendjen apo shpirtin e tjetrit është dhunim i ikonës së Perëndisë. Prandaj kanibalizmi është ç’nderim i skajshëm i ikonës së Perëndisë dhe akt çnjerëzor dhe demoniak.

Kanibalizmi sipas Etërve të Kishës Apostolike, vjen nga humbja e frikës së Perëndisë, errësimi i ndërgjegjes, mbizotërimi i pasioneve shtazore, është një veprim demoniak.

Shën Isaak Siriani thotë: “Kur njeriu humbet frikën e Perëndisë, humbet edhe natyrën njerëzore dhe bie më poshtë se kafshët.”

Kurse Shën Pais Agjoriti thoshte; “se çdo akt që shkatërron respektin ndaj trupit të njeriut është shenjë veprimi demoniak”.

Kanibalizmi është mëkat që fillon në manipulimin e mendjes.Sipas traditës hezikaste mëkati fillon në mendje (nous) dhe kur mendja errësohet, zemra humbet ndjeshmërinë dhe trupi bëhet vegël e pasioneve. Sipas Shën Maksimi Rrëfimtari:“Kur nous-i ndahet nga Perëndia, njeriu bie në shtazëri.”

Kështu kanibalizmi në çdo rrethanë është forma ekstreme të kësaj rënieje. Sepse edhe në rastin e kanibalizmit nga uria, njeriu bie kaq poshtë dhe i nështrohet instiktit shtazor, sepse ai nuk e ka mendjen tek Zoti që thotë “ , por tek uria dhe kështu pa dritën edhe fuqinë e Zotit njeriu errësohet mendërisht dobësohet moralisht dhe çnjerëzohet i nxitur dhe i manipuluar nga demonët sepse në çdo rast çnjerëzimi është shenja e veprimit demoniak. “Demonët përpiqen ta zbresin njeriun më poshtë se kafsha.” (Shën Andoni i Madh).

Me kanibalizmin, sidomos atë olultist, kemi një nivel më poshtë se kafsha, sepse kafsha vret për të mbijetuar dhe nuk shkatërron për kënaqësi, kurse njeriu i errësuar shkatërron për kënaqësi, pushtet çrregullim të brendshëm. Ky është çnjerëzim i plotë dhe një demonizim përfundimtar sa djalli dhe njeriu bëhen një, ashtu si Krishti ju thotë atyre që donin ta vrisnin: “babai juaj është djalli sepse punët e tij bëni”.

Kur kjo çnjerëzi bëhet kundër fëmijëve është përtej çdo limiti dhe një akt direkt ndaj Zotit Jisu Krisht, sepse :“Të lëndosh një fëmijë do të thotë të plagosësh vetë Krishtin.” (Shën Joan Gojarti).

Dhe për këta pedofil, kanibal edhe vetëvrasja do ishte pak ashtu si Krishti me ashpërsi thotë: “Por ai që do të skandalizojë një prej këtyre të vegjëlve që besojnë tek unë, do të jetë më mirë për atë t'i varet në qafë një gur mulliri (që e sjell rrotull gomari) dhe të zhytet në thellësi të detit. Mjerë bota për skandalet! Sepse është e nevojshme të vijnë skandalet, por mjerë ai njeri për faj të të cilit do të vijë skandali!” (Matheu 18:6).

Krishtërimi e mohon çdo lloj kanibalizmi apo edhe çdo lloj abuzimi me kufomën, madje edhe djegien, sepse: “Trupi njerëzor është i destinuar për pavdekësi, jo për poshtërim.” (Shën Athanasi i Madh).

Në traditën orthodhokse trupi nuk është thjesht materie, por banesa e shpirtit dhe është i destinuar për ringjallje nëpërmjet ngjalljes së Krishtit, por kanibalizmi e mohon ringjalljen, mohon shenjtërinë e trupit, mohon dinjitetin njerëzor është çnjerëzi e pa justifikuar.

Dikush mund të pyes, po një kanibal mund të falet nga Zoti? Patjetër që po, sepse këtë e bëri të mundur Zoti Jisu Krishti: “Qengji i Perëndisë që shlyen mëkatet e botës” ( Joani 1-29), sepse: “Nuk ka errësirë që drita e Krishtit të mos e mundë, nëse njeriu hap vërtet zemrën.” (Shën Porfir Kavsokaliviti).

Vetëm nuk mjafton një më fal, po përmes pendesës së thellë, rrëfimit të sinqertë terapisë shpirtërore,madje shumë të gjatë për të zhdukur ç’njerëzinë dhe demonizimin që ka lënë kanibalizmi në çdo rrethanë. Por edhe pse Zoti nëpërmjet Kishës kërkon faljen dhe shpëtimin e mëkatarit, kjo nuk e anullon drejtësinë, as pasojat ligjore që duhet të ketë dhe të vuaji nga shoqëria njerëzore ai që bën këto veprime ç’njerëzore.

Por kujdes, sepse ndoshta pa e kuptuar, duke mos bërë kujdes nga ajo çfarë hamë, ne mud të nxitemi për një dëshirë për gjak që mund të na drejtojë pa e kuptuar në kanibalizëm kolektiv.

Psh çnjerëzorja apo kabinalizmi mund të nxitet edhe nga një pakujdesi njerëzore e konsumimit të gjakut të kafshëve, një traditë primitive, pagane por edhe e rishfaqur përsëri në gastronominë e sotme.

Gjithnjë e më shumë ka një tendencë për të konsumuar mishin e freskët të pa gatuar të gjallesave si ushqime krudo ( të gjalla të pa gatuara ) ose edhe konsumin e gjakut të kafshës.

Krishtërimi që në shekullin e parë e ka ndaluar këtë praktikë pagane.

Në Sinodin Apostolik , me gojën e Apostull Jakovit vëllai i Zotit dhe Peshkopi i Kishës së Jeruzalemit, Sinodi Apostolik vendosi vetëm këto për të krishterët nga kombet: “Në fakt na u duk mirë Frymës së Shenjtë dhe neve që të mos ju ngarkojmë asnjë barrë tjetër përveç këtyre gjërave të nevojshme: që ju të hiqni dorë nga gjërat e flijiuara idhujve, nga gjaku, nga gjërat e mbytura dhe nga kurvëria; do të bëni mirë të ruheni nga këto. Qofshi mirë'' (Veprat e Apostujve 15,28-30).

Ky kanon u vendos që ndalohet pirja e gjakut të kafshës, ose konsumin e mishit të kafshës pa u gatuar, sepse është rreziku jo vetëm i sëmundjeve, por i nxitjes së shtazërisë mes njerëzve siç ishin edhe kombet pagane.

Kanoni 63 i Apostujve thotë: “ Nqs një klerik që ha mish me gjak, mish të vrarë nga një bishë e egër ose ka bërë ngordhje natyrale le të ç’hirotoniset. Kurse një laik duhet të aforizohet (të nxirret jashtë kungatës).

Kisha Apostolike përgjatë shekujve i rikujtoji këto rregulla apostolikë në vendimet e Sinodeve Ekumenikë.

Në Sinodin e VI (681 ps.K) vendoset: “Shkrimet e Shenjta na urdhërojnë të mos hamë gjakun e kafshëve (Zanafilla 9;3-4, Levitiku 17 18-13, Veprat e Apostujve 15 28-29). Një klerik që vepron kështu ç’hirotoniset, kurse një laik aforizohet”.

Prandaj të krishterët edhe sot sipas Biblës dhe kanoneve kishtare nuk duhet të pijnë edhe hanë gjakun e kafshëve si të gjalla ose të gatuara ose ushqime shtazore të pagatuara, sepse kjo është kundër Frymës dhe shtazon njeriun duke e kthyer në primitivitet dhe madje në rrethana të vështira urie nuk e ka shumë të pamundur të bëhet edhe kanibal.

Por kujdes kemi edhe një tjetër problem që vjen nga gjenetika. Krijimi i hibrideve njeri-kafshë, të njohura shkencërisht si kimera, përfaqëson një nga zhvillimet më të debatueshme dhe më revolucionare të biologjisë moderne. Një kimerë është një organizëm që përmban qeliza nga dy specie të ndryshme. Në rastin konkret, bëhet fjalë për futjen e qelizave njerëzore në embrione kafshësh – kryesisht derrash – me synimin që këto qeliza të zhvillohen brenda organizmit pritës dhe potencialisht të formojnë inde ose organe njerëzore. Në thelb, hibridet njeri-kafshë përfaqësojnë një pikë takimi midis nevojës urgjente mjekësore për të shpëtuar jetë dhe frikës njerëzore nga prishja e kufijve biologjikë.

Nga njëra anë, ato ofrojnë shpresë për zgjidhjen e krizës së organeve për transplantim; nga ana tjetër, na detyrojnë të rishqyrtojmë konceptet tona mbi identitetin, moralin dhe vendin e njeriut në rendin natyror duke bërë një mostër ( njeriu - derr).

Debati mbi to nuk është vetëm shkencor, por edhe thellësisht shoqëror dhe etik, dhe do të vazhdojë të zhvillohet paralelisht me përparimin e teknologjisë, por nqs mund të konsumohet mishi i këtyre kafshëve të kombinuara me qeliza hibride pa kuptuar duke konsomuar mishin e tyre, konsumojmë mishin e njeriut dhe njerëzit bëhen kanibalë pa e kuptuar.

Duhet të dimës se kanibalizmi, përtej implikimeve morale dhe ligjore, mbart rreziqe specifike mjekësore që e dallojnë atë nga format e tjera të ushqyerjes. Rreziku kryesor nuk vjen nga bakteret apo viruset e zakonshme, por nga një kategori e veçantë agjentësh infektivë të quajtur prione.

Sëmundja më e dokumentuar që buron drejtpërdrejt nga kanibalizmi është Kuru.

Ajo u identifikua te populli Fore në Papua Guinenë e Re dhe shkaktohet nga keqpalosja e proteinave në tru. Prionet nuk janë gjallesa, por proteina "të dëmtuara" që infektojnë proteinat e shëndetshme, duke e kthyer indin nervor në një strukturë të ngjashme me sfungjerin. Gjatë mesit të shekullit të kaluar, populli Fore u përball me një epidemi misterioze që po i zhdukte fshatrat e tyre. Sëmundja, të cilën ata e quajtën "Kuru" (dridhje), nuk ngjante me asnjë infeksion të njohur më parë. Kuru ishte pasojë e praktikave mortore të fisit. Për të nderuar të vdekurit, familjarët konsumonin trupat e tyre, një akt i njohur si endokanibalizëm. Gratë dhe fëmijët ishin viktimat kryesore, pasi ata konsumonin trurin, pjesën e trupit ku përqendrimi i proteinave infektive (prioneve) ishte më i lartë.

Një tjetër rrezik është Sëmundja Creutzfeldt-Jakob (vCJD).

Edhe pse kjo sëmundje mund të shfaqet në mënyrë sporadike, konsumimi i mishit të infektuar (veçanërisht sistemit nervor qendror) përshpejton transmetimin e saj. Një formë e ngjashme ndodhi me "sëmundjen e lopës së çmendur", ku gjedhët u infektuan pasi u ushqyen me mbetje të gjedhëve të tjerë, duke dëshmuar se kanibalizmi industrial te kafshët prodhon të njëjtat pasoja fatale.

Këto sëmundje karakterizohen nga një periudhë e gjatë "heshtjeje" (inkubacioni), që mund të zgjasë me dekada. Megjithatë, sapo shfaqen simptomat e para – si humbja e kontrollit motorik, dridhjet e forta dhe humbja e funksioneve njohëse – vdekja është e pashmangshme brenda një kohe të shkurtër.

Por le të sqarojmë edhe mitin e vampirëve.

A egzistojnë vampirët ?

Miti i vampirëve e ka origjinën pjesërisht në faktet mjekësore që lidhen me porfirinë, një çrregullim i trashëguar i gjakut që u përhap veçanërisht midis fisnikërisë së Evropës Lindore dhe që njihet ndryshe si "sëmundja e vampirëve". Kjo sëmundje, e cila pengon prodhimin e hemit në hemoglobinë, shkakton simptoma që përkojnë saktësisht me tiparet e folklorit të vampirëve, siç është ndjeshmëria ekstreme ndaj diellit që çon në shpërfytyrime, tërheqja e mishrave të dhëmbëve që i bën ata të duken si dhëmbë predatorësh, dhe urina e kuqe e errët. Një element kyç i këtij krahasimi është pirja e gjakut, pasi besohet se pacientët porfirikë, në përpjekje për të kompensuar defektin e tyre gjenetik dhe për të përmbushur nevojat e trupit për hekur, konsumonin gjak njeriu ose kafshësh, veprim ky që u interpretua nga popullsia si kërkim për jetë të përjetshme.

Vërtetësia e mitit përforcohet nga neveria ndaj hudhrës(për shkak të reaksioneve kimike dhimbje-ndjellëse), shmangia e pasqyrave nga pacientët për shkak të shkatërrimit të indeve të fytyrës, si dhe frika nga kryqëzimi( kryqi dhe simbole të krishtera), e cila rrodhi nga përndjekja brutale e këtyre të sëmurëve gjatë Inkuizicionit Spanjoll.

Pra vampirë ashtu si lexojmë në përralla ose shohim nëpër filma nuk ka , por njerëz që pinë gjakë njeriu ka edhe sot dhe kështu këta janë “vampirët” real, madje po shtohen si shumë vampirët vipa .

Shkenca sot ka vërtetuar se trupi i njeriut nuk është i projektuar biologjikisht për të konsumuar llojin e vet. Kanibalizmi krijon një "cikël mbyllës" infeksioni ku sëmundjet specifike të species riciklohen dhe përforcohen, duke çuar në epidemi vdekjeprurëse që janë rezistente ndaj trajtimeve me antibiotikë apo vaksina, pasi prionet nuk shkatërrohen as nga temperaturat e larta të gatimit.

Asgjë nuk është rastësi që duhet harruar me indiferencë kolilektive, por duhet të zgjohemi, të reagojmë si shoqëri njerëzore , sepse duhet ta dimë mirë sipas Zbulesës Hyjnore bota fatkeqësisht nuk do shkojë në progres moral, por në regres ekstrem dhe kjo do shprehet edhe në atë që njerëzit mendojnë, dëshirojnë dhe kryejnë duke kaluar çdo limit njerëzor dhe durim i Perëndisë, madje prej këtyreve vjen zemërimi i Perëndisë mbi bijtë e mos bindjes .

Kështu edhe ky lloj pedofilizmi dhe kanibalizmi, apo vampirizmi me gjak njeriu, ose adrenokrom nga fëmijët ,që po na shfaqet sot edhe nga “elitat”, që pretendojnë të kontrollojnë dhe drejtojnë popujt nga ana politike, sociale ,kulturore, jetësore është një shenjë e demonizimit jo vetëm të tyre, por një axhendë demoniake antihumane që nëpërmjet okultizmit gjakësor dhe kaninbalizmit të demonizojnë popujt duke i bërë këto praktika çnjerëzore normale dhe kështu sipas një plani afat gjatë ta çojnë njerëzimin në çnjerëzi në kanibalizëm kolektiv, në vetshkatërrim.

Ndoshta jemi në kohë marrëzish ( O tempo o more) në atë gjendje çnjerëzore,ku si brez mund të themi vërtet ; “erdhi koha që njeriu po ha njeriun”.

Zot ki mëshirë për ne . Amin.

TË MIRAT SHPIRTËRORE DHE TRUPORE TË AGJËRIMIT DHE KRESHMIMIT

Wed, 25 Feb 2026 11:14:00 +0000

Nga Katekisti: Miron Çako

Njeriu nuk është një kafshë që u ngjit nga evolucioni i dhunshëm në vendin e parë të zinxhirit ushqimor mes gjallesave në botë, por është një qenie e krijuar drejtëpërdrejtë nga Krijuesi, me një mënyrë personale, sipas ikonës së Perëndisë me shpirt edhe trup dhe u vendos si kurora, mbreti dhe menaxheri i krijimit (Zanafilla 1-27).

Shpirti është një substancë e krijuar mendore jo materiale, është uni njerëzor, kurse trupi është i krijuar nëpërmjet baltës duke qenë banesë dhe shërbëtor i shpirtit në botën fizike (Zanafilla 1-26).

Në fillim njeriut iu dha për ushqim bimësi edhe fruta (Zanafilla 1-29) dhe mund të themi se njeriu ishte vegan në mënyrën e të ushqyerit. Pavarësisht se ishte në një djetë të pasur vegane vetëm me bimë, fara edhe fruta, përsëri ju dha një ligj kreshmor për tu përmbajtur nga ushqimi (Zanafilla 2-16), që ai të ushtronte lirinë e tij edhe të tregonte besnikëri ndaj Zotit.

Agjërimi erdhi si një praktikë e mëvonshme, kur njeriu i nxitur nga djalli mëkatoj (Zanafilla 3-6) dhe nuk mbajti kreshmën.

Tradita kishtare na thotë se Adami dhe Eva agjëruan, pra qëndruan pa ngrënë edhe pa pirë, për 40 ditë edhe netë tek porta e parajsës, që ti vinte keq Zotit dhe ti fuste përsëri në Eden. Po ashtu ka agjëruar për 40 ditë Moisiu, kur mori ligjin në malin Sina, (Eksodi. 34:29), profeti Ilia kur foli me Zotin në malin Horeb (I Mbret. 19:7-8) dhe vetë Zoti Jisu Krishti përpara se të fillonte misionin e tij shpëtimtar për të gjithë farën e Adamit. (Luka 4:1-2)

Agjërimi dhe kreshma janë praktika të nevojshme asketike për jetën shpirtërore të njeriut besimtar, sepse forcojnë karakterin, e disiplinojnë për ti thënë jo tundimit, ngrenë shpirtin mbi trupin dhe vendosin hirarkinë e duhur shpirt-trup.

Nëpërmjet tyre njeriu kommunikon më lehtë me botën shpirtërore, imiton engjëjtë që kanë si ushqim soditjen dhe adhurimin e Zotit, largon demonët që e kanë pushtetin tek mëkati, që erdhi në botë nga mosmbajtja e kreshmës në Eden.(Zanafilla 3-6)

Njeriut ju lejua që në menynë e tij vegane të hajë edhe ushqime shtazore mbas përmbytjes së Noes (Zanafilla kapitulli 7 ), sepse mbas asaj katastrofe ndryshoi natyra, flora dhe fauna, shumë fruta edhe bimë u zhdukën, atmosfera ndryshoi po ashtu edhe dendësia e oksigjenit në ajër, ndryshoi klima, u shfaqën stinët, i ftoti dhe i nxeti dhe kjo ndikoi jo vetëm në natyrë por edhe në trupat e njerëzve që u shtazuan, sepse njeriu u kthye vetëm mish.(Zanafilla 6-3)

Patjetër këto ndryshime morale fizike ndikuan edhe tek menyja e tyre. Njerëzit nuk mund ti merrnin proteinat më nga bimët dhe frutat prandaj u lejuan të hanë mish dhe nënprodukte shtazore.

Por edhe pse njeriut edhe disa prej kafshëve të papastra, në kontraditë me gjendjen natyrore si pasojë e mëkatit, ju lejua të hanë mishë edhe nën produkte shtazore, duhej të bëhej një balancim në menynë e tyre. Kështu edhe njeriu duhet të mos hiqte dorë nga ushqimi vegan por edhe kafshët mishëngrënëse kishin nevojë të hanin barishte për të rregulluar flourën e stomakut të tyre, një tregues ky se njerëzit dhe të gjitha kafshët ishin krijuar në fillim të hanin vetëm barishte dhe jo të ushqeheshin me viktimat e tyre. Prandaj agjërimi dhe kreshma që na përshkruhen në Bibël janë të domosdoshme jo vetëm për shërimin dhe restaurimin e shpirtit por edhe për mbarvajtjen e trupit njerëzor.

Sot shkenca e mjekësisë me studimet rreth asaj që ndodh brenda trupit njerëzor i ka dhënë të drejtë kishës për praktikat shekullore të agjërimit dhe kreshmimit.

Praktikat e agjërimit dhe kreshmimit që ndikojnë në shëndetin psiko-somatik të njeriut janë tregues se Zoti Jisu, si kreu dhe Kisha si trupi i Krishtit, kujdesen për shërimin e shpirtit edhe të trupit, sepse për krishterimin trupi është i vlefshëm dhe bashkëpunëtor i shpirtit. Madje trupi është tempulli i Zotit për të cilin duhet të kujdesemi sepse : “Në qoftë se dikush e prish tempullin e Perëndisë, Perëndia do ta prishë atë, sepse tempulli i Perëndisë, i cili jeni ju, është i shenjtë.” (1 Korintasve 3-17)

Kështu çdo abuzim me trupin nga keq ushqyerja e tepërt vetëm me ushqime shtazore, jo e balancuar me ushqim vegane, është një shkatërrim i trupit të cilin na e ka dhënë Krijuesi (Zanafilla 2-7).

Në një shoqëri konsumatore, ku shumëllojshmëria e ushqimeve, sidomos e atyre me bazë shtazore, të tepërta në yndyrna dhe sheqerna, janë shkaktarë të shumë sëmundjeve vrastare, agjërimi dhe kreshma mund të jetë një kohë dhe një mënyrë vërtet e mirë për të hequr dorë nga disa ushqime që janë më pak të shëndetshme, që mund të përbëjnë një tundim të vazhdueshëm dhe vartësi.

Përfitimet e agjërimit dhe të kreshmës, sipas recetave dhe praktikave kishtare, janë vërtetuar se kanë sjell dobi në shëndetin e praktikantëve jo vetëm si mënyrë e të ushqyerit por edhe si kohë e agjërimit dhe kreshmimit.

Sot njerëzit vuajnë nga mbipesha që në moshën fëminore që është një problem sa shëndetësor aq edhe psikologjik, sepse dëmton paraqitjen dhe shkaton reagime bullizuese me pasoja psikologjike. Prandaj agjërimi dhe kreshma, që reduktojnë ndjeshëm marrjen e yndyrnave dhe sheqernave, në interes të shëndetit, janë mjete shumë efikas për uljen në peshë në mënyrë natyrale, në ndryshim nga djetat e sforcuara të dobësimit, që ndonjëherë ndikojnë negativisht në shëndetin mendor dhe fizik.

Kolesteroli sot është bërë shkaktar kryesor i sëmundjeve të heshtura vrastare si diabeti i tipit 2 apo sëmundjeve kardivaskulare. Sot ka një industri të madhe që tregton ilaçe pa fund kundër kolesterolit të cilat kanë efekte anësore, prandaj mënyra më e mirë për ta redukatuar kolesterolin është agjërimi dhe kreshmimi, veçanërisht në kohët kur ai është i panevojshëm për trupin si koha e pranverës edhe verës.

Agjërimi dhe kreshmimi çojnë në uljen presionit të gjakut dhe normalizimin e tensionit. Është vërtetuar se kur agjërohet edhe kreshmohet trupi lëshon hormone që ndihmojnë në rregullimin e presionit të gjakut, gjë që mund të çojë në uljen e niveleve të përgjithshme të presionit të gjakut, por duhet pasur kujdes të mos tepërohet me përdorimin e karbohidrateve, brumrave apo kripës.

Agjërimi dhe kreshmimi ndikojnë në ndjeshmërinë ndaj insulinës dhe është vërtetuar se janë faktorë bazik për shërimin e disa sëmundjeve kanceroze, sepse ka disa studime që kanë treguar se kushte të tilla si obeziteti dhe diabeti i tipit 2 janë faktorë rreziku për kancerin.

Po ashtu sipas studimeve shkencore është vërtetuar se agjërimi, ai i ploti, për një ditë ose disa ditë, si psh trimeri, që është në fillim të kreshmëve të mëdha, mund të luajë një rol të rëndësishëm në trajtimin e kancerit duke nxitur kushte që kufizojnë përshtatshmërinë, mbijetesën dhe rritjen e qelizave kancerogjene dhe duke çuar në ndryshime të gjera në faktorët e rritjes dhe në nivelet e metabolitëve.

Qelizat kancerogjene, duke mos iu bindur urdhrave kundër rritjes së diktuar nga këto kushte urie, mund të kenë reagimin e kundërt të qelizave normale dhe për këtë arsye bëhen të ndjeshme ndaj kimioterapisë dhe terapive të tjera të kancerit, prandaj agjërimi nxit rezistencën e qelizave normale ndaj terapisë por jo atyre kanceroze dhe kështu ndihmon në parandalimin apo minimizimin e efekteve anësore të terapisë me kimio.

Po ashtu nëpërmjet autofagjisë e shkaktuar nga uria e vullnetshme nëpërmjet agjërimit dhe kreshmimit qeliza që kërkon ushqim dhe nuk gjen hyn në sistem alert dhe ha veten e saj dhe bën riciklimin qelizor sepse largon përbërësit e panevojshëm dhe jo funksional të qelizës që janë toksina dhe i mbron qelizat e shëndosha kundër transformimit malinj .

Autofagia e lidhur me agjërimin mund të ndikojë në terapitë e kancerit sepse ka treguar se sensibilizon qelizat e kancerit ndaj kimioterapisë dhe përmirëson reagimin e njerëzve ndaj kimioterapisë, sepse nxit rigjenerimin qelizor, mbron gjakun nga efektet e dëmshme të kimioterapisë dhe zvogëlon ndikimin e efekteve anësore, të tilla si lodhja, vjellja, dhimbja e kokës dhe ngërçet.

Agjërimi dhe kreshmimi ndihmojnë në ripërtëritjen e energjive dhe ndryshimin e metabolizmit, i cili me teprimin e sheqerit në gjak ka lodhje, debulesë dhe plogështi. Agjërimi dhe kreshmimi i jepin vlerë edhe vetë ushqimeve që edhe pse mund të jenë të mira dhe të shëndetshme e humbasim dëshirën për to, sepse e teprojmë në konsumimin e tyre dhe bëhen bajate dhe të padurushme.

Gjatë kreshmës kërkohet me mirëkuptim edhe vetëpërmbajtje nga kënaqësia seksuale, sepse edhe në kënaqësinë seksuale njerëzit abuzojnë njësoj si me ushqimin, e kryejnë pa kriter dhe qëllim e kështu marrëdhënia në çift bëhet bajate madje e padurueshme dhe shkak për perversion dhe tradhëti.

Agjerimi dhe kreshmimi, në emër të Zotit sipas Kishës, na mëson sipas Krishtit se : " njeriu nuk jeton vetëm me bukë por me çdo fjalë që thotë Perëndia.(Luka 4-4).

Njeriu nuk është kafshë, njeriu ha që të jetoj dhe nuk jeton për të ngrënë, por mënyra sesi ha tregon se në çfarë stadi ai si individ e vendos veten, qenie intelaktuale apo shtazore, sepse: "Njeriu është ajo që ha”.

Agjërimi dhe kreshma ndihmon edhe mendjen që është shumë e rëndësishme, sepse mendja dhe sistemi nervor i trurit ndikon në të gjithë mbarvajtjen e trupit, pasi ka hierarki, shpirti është më i rëndësishëm se trupi.

Agjërimi dhe kreshmimi ndimojnë që shpirti të ngrihet nga barra e trupit dhe të shikoj qartë mëkatet dhe pasojat e tyre. Shërimi i shpirtit vjen nga meditimi ndihmuar nga leximi dhe lutja. Kur ai shikon një gjë të keqe të huaj si mëkati kërkon ta nxjerrë jashtë me pendim-rrëfim dhe kështu bashkë me mëkatin ikën edhe vrasja e ndërgjegjes, ankthi, stresi, mbingarkesa nervore dhe vetë demoni që i korrespondon një mëkati specifik i cili banon edhe qëndron në një shpirt dhe trup mëkatar. Prandaj edhe Krishti tha: “Ky farë demoni largohet me lutje dhe me agjërim”(Marku 9-29).

Agjërimi dhe kreshmi i krishter ndryshon nga çdo agjërim dhe kreshmi vegan i ndonjë feje tjetër, sepse është më asketik, më i gjatë dhe nuk i jep shumë rëndësi dhe detaje djetës ushqimore si qëllim në vetëvete pavarësisht se ajo nuk përjashtohet si traditë, por për Krishterimin nuk ka ushqime të mallkuara, apo të bekuara sepse çdo gjë është e mirë kur meret me falenderim por e vendos agjërimin dhe kreshmën nga disa ushqime shtazore dhe nënprodukte në disa periudha kohe të vitit si mjet, që ndimon në afrimin e besimtarit drejt Zotit dhe për benefitet shpirt -trup të besimtarit.

E rëndësishme është që kreshma duhet të bëhet në heshtje, pa zhurmë, tërheqje vëmëndje apo vetëlavdërim, dmth duhet të kryhet me përulësi, vetpërmbajtje dhe kur është personale duhet të kryet e fshetë (Mateu 6 16-17) që duke u nisur nga ushqimet të çojë në kreshmimin nga kënaqësitë e trupit dhe në ndalim të pasioneve, dhe mbi të gjtha të drejtoj shpirtin në pendim dhe rrëfim të mëkateve që konsiderohet si ripagëzim në vdekjen dhe ngjalljen në Krishtin.

Prandaj edhe agjërimi i kreshmëve të mëdha prishet vetëm në ditën e Pashkës mbas Liturgjisë paskale, sepse kur Zoti i ngjallur është i bashkuar me besimtarët me Kungatën Hyjnore kreshma nuk është më e nevojshme, por besimtari gëzohet në prani të Zotit, si gëzohet nusja me dhëndrin dhe i krishteri shijon përfitmet shpirtërore dhe trupore të agjërimit dhe të kreshmës, sespe Zoti tha: “ Dhe ja, unë vij shpejt, dhe shpërblimi im është me mua, për t’i dhënë gjithsecilit sipas veprave që ai ka bërë” (Zbulesa 22-12).