Besimi i Krishterë Orthodhokse - Zyra e Katekizmit Kryepiskopata e Tiranës - Predikimet e së Dielës : Prill

Predikimi i së Dielës : E Diela e Thomait (Ungjilli sipas Joanit 20: 19-31)

Sat, 26 Apr 2025 17:49:00 +0000

“Mos dysho por Beso”

“Besove sepse më pe... Lum ata që besojnë pa parë”

Krishti u Ngjall !

Të dashur vëllezër dhe motra në Krishtin. Ungjilli i kësaj të Diele na tregon për Dyshimin dhe mosbesimin e Thomait, një nga 12 dishepujt e Krishtit. Kishte kaluar një javë nga Ngjallja e Krishtit dhe nga shfaqja e tij e parë dhe akoma Thomai qëndron në agonin e dyshimit dhe të mosbesimit.

***

Në të Dielën e kaluar kishim Ngjalljen e Krishtit-Pashkë Triumfale nga vdekja në jetë. Në mbrëmje të kësaj dite, Zoti Krisht u shfaqet përsëri nxënësve të tij që ishin mbledhur në një shtëpi nga frika se mos judenjt i kapnin. Në këtë fshaqe të Krishtit tek nxënësit e tij, vetëm prezenca e Thomait që e quanin binjak mugonte. Por pasi kthehet në shtëpi të tjerët i thojnë që kemi parë Zotin e Ngjallur, Ai u shfaq dhe qëndroi me neve. Por Thomai sa po i dëgjoi këto gjëra, u futën në gjendjen agonie të dyshimit dhe mosbesimit. Prandaj Thomai i përgjigjet atyre: Nëse unë nuk i shikoj vetë me sytë e mijë dhe ta prek vetë në plagët që morri gjatë kryqëzimit, atëherë kam për të besuar. Pra, shikojmë që Thomai d.m.th nuk donte të pranonte ato që i thonin pa i kontrulluar vetë. Shikojmë që ishte kritik dhe nuk besonte lehtë, kërkonte prova për të besuar.

Ndërsa shfaqja e dytë e Krishtit ndodhi mbas tetë ditësh në këtë të Diel të dytë mbas ngjalljes së Krishtit “E Diela e Thomai”. Ai u fshaq përsëri tek shtëpia kur ishin të mbledhur të gjithë dishepujt e tij, madje kësaj herë ishte edhe vetë prezenca e Thomai. Krishti qëndroi midis tyre dhe u tha: Paqe ndër ju. Pastaj u kthye nga Thomai e thotë: Vendose gishtin tënd këtu! Shikoji duart e mia ! Sille dorën tënde dhe vëre në brinjën Time që u shpua nga shtiza. Mos u trego i pabesë po besimtar, mos ia lejo vetës të behësh i pabesë. Sillu drejt, mendo drejt, trego besim dhe sigurisht Thomai i shtangu nga lumturia që e vërtetoj që Ai është Krishti i Ngjallur, Thomai i përgjigjet: Ti je Zoti im dhe Perëndia im, tani e shoh, tani e kuptoj dhe të ndjej Ty. Thomai e pa Krishtin dhe besoj, por të lumur janë ata që besojnë pa e parë, na thotë Krishti në këtë pjesë të ungjillit.

Një detaj që duhet të dimë mbi Ngjalljen dhe shfaqjen e Jesu Krishtit nuk ishin një apo dy veta, por më shumë. Ishin gratë miroprurëse, të 11 Apostujt e Krishtit, vetë apostull Thomai që e vërtetoi dyfishtë, ishin shumë se 500 veta në të njëjtën kohë që Jesu Krishti iu shfaq këtyre njerëzve për më shumë se 40 ditë.

***

Por mësimdhënia dhe meshazhi kryesor i kësaj pjese të ungjillit u drejtohet atyre që mund të kenë dyshime dhe nuk besojnë pa e vërtetuar dhe kontrolluar vet.

Lind pyetja që shumë nga neve e bëjmë me veten tonë kur e dëgjojmë këtë pjesë nga ungjilli. Pse dyshonte apostull Thomai edhe pse ai ishte gjithmonë bashkë me Krishtin dhe e kishte dëgjuar Krishtin duke thënë që këto gjerë duhet të ndodhin që të përmbushen të gjitha që Shkrimet e Shejnta thonin pëër Atë; që duhet të vuaj dhe të kryqëzohet por të tretën ditë do të Ngjallet përsëri?. Në faktë është normale që njeriu të ketë dyshime dhe madje ekzistojnë lloje të shumta të dyshimeve. Madje shumë nga ne ngjasojmë me dyshimin dhe mosbesimin e Thomait, që kërkojmë të vërtetojmë vetë me sytë tanë besimin tek Perëndia.

Veçse, duhet të dimë se dyshimet, nuk vijnë nga dëshira e keqe, nuk vijnë nga prirja e keqe, nuk nisen nga shprehja: “nuk do më bindësh edhe po të më bindësh”. Por, nëse kemi argumente dhe prova, atëherë nuk nevojitet besimi. “Lum ata që nuk panë dhe besuan”, na thotë Krishti. Besimi vjen për të plotësuar boshllëkun, që krijohet nga logjika e njeriut, midis të vërtetave, që nuk janë të lehta për t’u vërtetuar apo shpjeguar nga logjika njerëzore.

Si fillim duhet të dimë që dyshimet janë të shumta. Por le ti analizojmë më poshtë tre dyshimet kryesore që njeriu përballet.

Dyshimi i parë është i ndershëm, kur dikush nuk beson, por është i hapur ndaj besimit dhe i hapur për të mësuar !

Dyshimi i dytë është i lëkundur. Ky është një dyshim që shfaqet në çaste dobësie, shpesh është i vetëm një dyshim i përkohshëm dhe kalimtar.

Një tjetër dyshim të tretë, është ai Rebel. Ky lloj dyshimi shkatohet nga krenaria jonë. Shumica e njerëzve nuk dua të besojnë, pasi mendojnë se janë të mëdhenj dhe të fortë se sa vetë besimi. Krenaria është ajo që shkaton rebelizmin brend vetës sonë dhe që na errëson sytë e mëndjes dhe të shpirtit, dhe nuk na lejon të besojmë, por gjithmonë jemi kureshtar dhe nuk bidemi pa patur prova për një diçka. Madje duhet të konsiderohet si një dyshim i rrezikshëm sepse nuk e lejon njeriun të përparoj përpara në jetën shpirtërore dhe të forcohet në besim.

Ndërsa dyshimi që apostull Thomai kishte mund ta konsiderojmë një dyshim të ndershëm. Edhe pse e ai e di shumë mirë në vetëdijen e tij që Krishti është i Ngjallur, por që e kishte të nevojshme që të shikonte vetë me sytë e tij që ta vërtetonte 100%. Nga 99.9 % besim që kishte por për një 1% që i mungonte bënte diferencën e madhe dhe plotësimin e besimit e tij në Krishtin e Ngjallur.

Apostull Thomai dyshoi por ishte i hapur të pranonte se dyshimi i tij ishte i gabuar. Në të vertetë, edhe ai vetë mund të dëshironte që ky dyshim të mos kishte bazë. Në jetën e njeriut, dyshimi i ndershëm mund të jetë një hap i rëndësishëm drejt rritjes në besim. Besimi i vërtet rrallëherë vjen pa dyshime, pa përpjekje, pa kërkuar të vërtetën. Kjo përpjekje na ndihmonë që të mësojmë dhe të rritemi në besim. Pa përpjekje, ne shpesh mbetemi në hapat e para të besimit.

Por, më e rëndësishmja për Thomait, qëndron në faktin, se ai është i hapur për të mësuar, i hapur për të ndryshuar një mendim, i hapur për t’u rritur në besimin e tij dhe ta forcojë atë. Edhe pse ai nuk e pranoi dëshminë që apostujt e tjerë i thanë atij për Krishtin e Ngjallur dhe madje që Krishti kishte qëndruar me ata. Por në momentin që Krishti u shfaq përsëri tek apostuj e tij, kësaj here ishte e prezenca e Thomait aty, ai besoi pa shprehur asnjë llojë dyshimi por menjëherë u shpreh : “Zoti im dhe Perëndia im!”. Më pas, siç dimë edhe nga historia e jetës së tij, ishte Apostull Thomai që udhëtoi deri në Indinë e largme, duke predikuar Ngjalljen e Krishtit dhe lajmin e mirë të shpëtimit. Dyshimi që ai kishte nuk ia preu rrugën atij drejt shenjtërimit, madje edhe pse u martirizua për besimin e tij tek Krishti i Ngjallur, as frika e vdekjes nuk mundi t’ia ndalonte besimin ose t’i rikthente dyshimet e tij mbi Krishtin si Zot dhe Perëndi.

***

Të dashur vëllezër dhe motra më Krishtin, duhet të dimë se neve nuk e kemi parë Jesu Krishtin me sytë tanë fizikë dhe as e kemi prekur trupin e tij, të ngjallur me duart tona, por më fuqinë dhe prezencën e Shpirtit të Shenjtë neve e kemi parë dhe shijuar “Fjalën e Jetës” (I Joani 1:1-4) dhe kështu ne besojmë. “Të lumur janë ata që nuk shikojnë dhe dhe më besojnë” na thotë Krishti në Ungjillin e sotëm !. Kështu të ndriçuar nga drita e lumur ngjallësore- Paskale, të lumur janë ata që presin ngjalljen e të vdekurve dhe jetën e ardhshme të amshuar. Amin !.

Predikimi i së Dielës : E Diela e Thomait (Ungjilli sipas Joanit 20: 19-31)

Sat, 30 Apr 2022 21:36:00 +0000

Përgatitur nga katekisti : Antonio Poshnjari

Zyra e Katekizmit - Kryepiskopata e Tiranës

Prill 2022

“Mos dysho por Beso”

“Besove sepse më pe... Lum ata që besojnë pa parë”

Krishti u Ngjall !

***

***

Por mësimdhënia dhe meshazhi kryesor i kësaj pjese të ungjillit u drejtohet atyre që mund të kenë dyshime dhe nuk besojnë pa e vërtetuar dhe kontrolluar vet.

Si fillim duhet të dimë që dyshimet janë të shumta. Por le ti analizojmë më poshtë tre dyshimet kryesore që njeriu përballet.

Dyshimi i parë është i ndershëm, kur dikush nuk beson, por është i hapur ndaj besimit dhe i hapur për të mësuar !

Dyshimi i dytë është i lëkundur. Ky është një dyshim që shfaqet në çaste dobësie, shpesh është i vetëm një dyshim i përkohshëm dhe kalimtar.

***

E Diela IV e Kreshmës së Madhe (Marku 9:17-31). Shën Joani i Shkallës.

Sat, 02 Apr 2022 08:56:00 +0000

Fuqinë e besimit, lutjes dhe kreshmës na e mëson sot Zoti ynë Jisu Krisht, përmes shërimit të djalit të demonizuar, që na tregon Ungjillor Marku. Djalin, që në moshë të vogël e kishte pushtuar fryma dinake dhe shpesh ajo kërcënonte edhe shëndetin e tij fizik, sepse djalli nuk mjaftohej vetëm me dëmin që i bënte shpirtit të djalit, por e shtynte herë në zjarr dhe herë në ujë për ta vrarë. I ati i tij ju drejtua nxënësve të Krishtit, por pa rezultat. Dhe Zoti, pasi më parë kritikoi pabesinë e nxënësve të Tij, i thotë të atit të djalit “nëse mund të besosh, të gjitha janë të mundura për atë që beson”. Dhe ai u përgjigj “besoj, o Zot, ndihmomë në pabesinë time”. Atëherë Jisui dëboi frymën e ndyrë nga djali dhe më pas, pyetjes së nxënësve të Tij për pamundësinë e tyre, ju përgjigj se “Ky lloj s’mund të dalë, veçse me lutje e me agjërim”.

Me anën e kësaj përgjigje Krishti në një farë mënyre na tregon se cila është mënyra për fuqizimin e besimit tonë. Domethënë kreshma dhe lutja përbëjnë ato elementë, me anën e të cilave fuqizohet besimi, bëhet më i pastër, më i qëndrueshëm dhe më rezultativ.

Të parën Krishti përmend kreshmën. Etërit e Kishës thonë se shkelja e kreshmës dëboi Adamin prej Parajsës, kështu kreshma ka fuqinë që ta risjellë përsëri njeriun pranë Perëndisë. Sepse kreshma për të krishterin nuk është thjesht një përpjekje trupore, por është një përpjekje shpirtërore. Njeriu nuk largon disa ushqime si “të papastra”, sepse Perëndia i krijoi të gjitha të mira. Por me kreshmën njeriu privohet nga disa ushqime duke patur si qëllim mohimin e dëshirave të tij, duke filluar që nga dëshira më e thjeshtë, që është ajo për ushqimet dhe kënaqësinë e shijes. Kështu ai mëson në mënyrë stadike që të mos u nënshtrohet dëshirave të trupit, dhe paralelisht, fokusohet tek dëshira për gjërat shpirtërore, vyrtytet dhe të gjitha ato që i pëlqejnë Perëndisë dhe ushqejnë shpirtin e njeriut.

Si vazhdimësi e natyrshme vijon lutja. Që nga momenti që ne kemi filluar të zbutim dëshirat tona trupore dhe të kemi dëshiruar gjërat shpirtërore, lutja nuk është asgjë tjetër veçse kërkimi i dhuratave shpirtërore. Me anën e lutjes shpirti i njeriut komunikon me Atë që e dëshiron, kërkon mëshirën e Perëndisë, faljen e Tij, ndihmën e Tij, mbrojtjen e Tij kundër tundimeve, përmbushjen e kungimit me Perëndinë Triadik dhe dashurinë për të afërmin.

Në këtë mënyrë, si kreshma ashtu edhe lutja ushqejnë besimin për Perëndinë dhe e fuqizojnë atë. Nëse shkojmë pak më tej do të zbulojmë se besimi nga ana tjetër bëhet forcë lëvizëse për lutjen dhe kreshmën, sepse në thelb pa besim, kreshma përbën një privim mekanik prej ushqimeve, e cila nuk i sjell të mirat shpirtërore për të cilat folëm mësipër. Ndërsa lutja pa besim përbën një lloj adhurimi të thjeshtë pa përmbajtje, përderisa nuk mundemi që të dialogojmë me dikë që nuk e besojmë. Pa besim, e gjithë jeta jonë humbet kuptimin e saj esencial dhe bëhet një përditshmëri e pafund, pa shije, e mërzitshme. Pa besim çdo ditë e jona rrotullohet vetëm rreth shqetësimit se çfarë do të hamë dhe çfarë do të pimë, si do të fitojmë më tepër të mira materiale.

Besimi është ai që shkakton mrekulli, ndërhyrjen e Perëndisë, ndryshimin në jetën tonë, Ngjalljen nga vdekja shpirtërore. “Besoj, o Zot, më ndihmo në pabesinë time”, i lutet Krishtit ati i pasazhit të sotëm Ungjillor. “Kam besimin elementar që të njoh Hyjnynë Tënde dhe fuqinë tënde që të ndryshosh gjithçka për mirë. Paralelisht njoh edhe pamjaftueshmërinë dhe dobësinë time. Forcomë, zhvillo besimin tim, dëbo tundimin, më jep paqen Tënde, më shpëto prej pasioneve që vdesin shpirtin tim”. Kjo le të jetë lutja jonë, jo vetëm gjatë kësaj periudhe të kreshmës dhe lutjes intensive, por çdo ditë të jetës sonë.

Kemi arritur në të Dielën e katërt të Kreshmës së Madhe dhe Kisha jonë promovon figurën e Shën Joani Sinaitit, i cili quhet edhe i Shkallës. Lindi në shekullin e gjashtë në Siri. Në moshën 16 vjeçare u bë murg rishtar në Manastirin e shenjtë të Sinait. U ushtrua në bindje dhe përulësi pranë Ava Martirit, pasi më parë kishte fituar edhe diturinë laike.

Në moshën 20 vjeçare, pas një përpjekje katër vjeçare, qethet murg dhe quhet Joan. Më pas merr dy gradët e para të priftërisë, të dhjakonit dhe të presviterit, në mënyrë që t’ju shërbente nevojave të Manastirit. në Manastirin e Sinait jetoi për 19 vite.

Më pas, kur ishte 35 vjeç shkoi në një vend të shkretë të Sinait dhe aty u ushtrua në qetësi duke studiuar shkrimet e etërve. Në moshën 75 vjeçare u bë Igumen i Manastirit të Sinait, dhe në këtë pozicion qëndroi për katër vite. Më pas largohet përsëri në shkretëtirë, ku vdes me paqe më 30 mars në moshën 80 vjeçare.

Shenjti që nderojmë sot ishte një studiues i madh i shpirtit njerëzor. Ishte njeri i lutjes, vetpërmbajtjes, i dashurisë për Perëndinë, njeri me dashuri të zjarrtë hyjnore. Ishte njeri që e drejtoi shpirtin e tij në udhën e Krishtit, e drejtoi nga Ferri në Parajsë, nga djalli tek Perëndia. Nuk është rastësi që Kisha jonë e Shenjtë cakton që në këtë ditë të nderohet kujtimi i Shën Joanit. Brenda stadiumit të vyrtyteve dhe ndeshjeve shpirtërore të Kreshmës së Madhe, oshënar Joani i Shkallës përbën për secilin prej nesh një shembull për imitim.

Arsyeja pse Shenjti u quajt me epitetin “i Shkallës”, është sepse shkroi një libër të rëndësishëm, i cili konsiderohet si një prej veprave më të shkëlqyera të literaturës Kishtare. Kjo vepër e quajtur “Shkalla” përbehet nga 30 predikime për vyrtitin, ku në çdo predikim përfshihet një vyrtit.

Shkalla, përshkruan rrugëtimin drejt hyjnizimit si një ngjitje në një shkallë që të drejton drejt qiellit. Çdo radhë e shkallës është një vyrtyt që besimtari duhet ta fitojë, në mënyrë që të arrijë qëllimin përfundimtar, që është Mbretëria e Qiejve. Ky libër fillon me virtytet më praktike, virtytet që fitohen lehtësisht dhe kryesisht kanë karakter praktik, si virtyti i pendimit, i bindjes dhe përfundon me ato teorikisht të larta, si përulësia dhe dallueshmëria.

I gjithë rrugëtimi ynë shpirtëror në përgjithësi dhe Kreshma e Madhe në veçanti janë si një shkallë, të cilës ne duhet t’i ngjitemi, në mënyrë që të arrijmë në destinacionin përfundimtar të çdo të krishteri, që është Parajsa. Në momentin që ne fitojmë një vyrtyt atëherë kemi ngjitur një shkallë dhe jemi më afër Perëndisë. Por si parakushte për fitimin e vyrtyteve janë kreshma dhe lutja, të cilat forcojnë besimin tonë tek Perëndia.

Siç u përmend më sipër edhe periudha e Kreshmës së Madhe është një shkallë, që na çon drejt Javës së Madhe dhe Ngjalljes së Krishtit. Çdo javë e saj përbën një radhë të shkallës. Tashmë ne sapo kemi ngjitur radhën e katërt. Gjysmën e shkallës e kemi ngjitur dhe për pak do të kremtojmë Pashkën e Madhe, Ngjalljen e Krishtit. Për këtë arsye tani më shumë se kurrë nevojitet durim, besim dhe lutje që Perëndia të na forcojë në rrugëtimin tonë drejt Tij. Amin!

Predikimi i së Dielës. Dt 3/04/2022

Përgatitur nga Katekisti Arbër Pandeli Zeneli

Zyra e Katekizmit - Kryepiskopata e Tiranës