Besimi i Krishterë Orthodhokse - Zyra e Katekizmit Kryepiskopata e Tiranës - Qeshor

Shën Sergji i drejtë : 28 Qeshor

Tue, 28 Jun 2022 07:50:00 +0000

Sergji i shenjtë dhe i drejtë ishte me origjinë nga qyteti Nikita i Amastrisut, në Detin e Zi. Familja e tij kishte origjinë aristokrate dhe kishte lidhje familjare me familjen e perandoreshës Theodhora, bashkëshortes së perandorit Theofil. Bëri studime të shkëlqyera dhe shumë shpejt arriti në grada të larta ushtarake dhe politike. Edhe pse perandori Theofil ishte mbështetës i ikonomakëve, Sergji mbeti besnik në besimin orthodhoks dhe bëri përpjekje të mëdha për restaurimin e Ikonave Të Shenjta. U tregua edhe mbrojtës i shumë mbështetësve të ikonave të shenjta, gjatë përndjekjes së tyre nga Theofili. Pas vdekjes së Theofilit, ai kontribuoi shumë dhe shteroi të gjithë ndikimin e tij për të forcuar mendimin e Theodhorës për mbledhjen e një Sinodi Ekumenik, për restaurimin e Ikonave. Fjeti me paqe në ishullin e Kretës dhe më pas varroset në manastirin Magjistru. Më pas lipasnet e tij të shenjta transferohen me shumë nderime dhe varrosen në manastirin e Hyjlindëses së Përmbishenjtë, të cilin e ndërtoi vetë në gjirin e Nikomedisë, i cili quhej edhe Nikitanu, pasi ndërtuesi i tij ishte me origjinë nga qyteti Nikita.

Shën Gjergji Martir i ri në Krina të Azisë së Vogël – 25 Qeshor

Sat, 25 Jun 2022 09:33:00 +0000

Martiri i ri Gjergji lindi në Atali nga prindër të pasur dhe besëmirë. Që në vogëli Gjergji, u rrëmbye nga Prusali Agai dhe më pas u konvertua në fenë Islame duke marë emrin Mehmet.

Gjergji ku u rrit u martua me vajzën e Aga Prusalit. Një nga shërbëtore e krishterë të Gjergjit, e quajtur Maria, i zbuloi atij origjinën dhe identitetin e tij të vërtetë si edhe mënyrën sesi u islamizua. Gjergji kishte vendosur në planë të shkonte për haxh në Mekë, por mbas ndërrimit të mëndjes shkon bashkë me shërbëtoren e tij Marinë në vendet e shenjta në Jerusalem dhe qëndroi dy vite.

Më pas Gjergji shkoi në një vend që quhet Krinë që ndodhet në Azinë e Vogël, ku u martua me Eleni Mavrojanin. Gjergji ishte i vendosur për besimin e tij në Krishtin dhe shkoi në Komandën Ushtarake për të takur ish vjerrin e tij madje gjen rastin dhe i rrëfen edhe besimin dhe dashurinë e tij që ka për Krishtin, madje është i gatëshëm të japë edhe jetën për Atë.

Atëherë Osmanët e futën në burg, ku e rrahën ashpërsisht dhe i vunë një falangë tek këmbët dhe më pas një enë bronzi inkandeshente në kokë. Përfundimisht më 25 qershor 1823 e varën në murin e shtëpisë së të shquarit Pantelaki Farmaki, ku gjeti edhe vdekjen.

Shën Prokopi Martir i ri : 25 Qeshor

Sat, 25 Jun 2022 08:19:00 +0000

Martiri i ri Prokopi, ishte me origjinë nga një fshat pranë Varnës prej prindërish besimtarësh të mirë.

Në moshën 20 vjeçare, shkoi në Malin e Shenjtë dhe murgjëroi në Skitin e Pararendësit Pagëzor të , nën udhëheqjen e Jerond Dhionisit. Si murg, u dallua për vyrtytet e tij murgjërore. Më pas braktisi jetën murgjërore, arriti në Smirn dhe i gjendur në dëshpërim, u konvertua në fenë Islame.

Por më pas, u rëndua në ndërgjegje për mëkatin e tij të mohimit të besimit të mëparshëm dhe e çuan me lotë pendimi tek një atë shpirtëror, tek i cili u rrëfye dhe mori këshillat përkatëse të ngushëllimit. Më pas u lut para ikonës së Hyjlindëses së Përmbishenjtë Mari dhe u nis për tek kadiu i qytetit. Sapo arriti para kadiut, hodhi tutje çallmën turke dhe veshi në kokë skufën (Një llojë kapuçi) murgjërore. Më pas qortoi me guxim fenë Islame dhe pohoi me guxim besimin e Krishterë.

Osmanët e shikuan që Prokopi ishte rezistent në vendimet e tij. Më pas e kapin dhe e shoqërojnë me tallje në vendin që do ta ekzekutonin. Ekzekutimin e tij e mori përsipër një tjetër njeri që e kishte mohuar besimin e krishter. Në 25 qershor 1810 në ditën e Shtunë u ekezekutua prerjen e kokës.

Lavdi Perëndisë ndër Shenjtorët e tij.

Martiri i ri Panajot Qesarevsi : 24 Qeshor

Fri, 24 Jun 2022 12:06:00 +0000

Shën Panajot Qesarevsi ishte me origjinë nga Delvinaqi i Epirit. U martirizua në Kostandinopojë për besimin e tij të krishterë, më 24 Qershor 1765. Lipsani i tij i nderuar u varros nga të krishterët me nderime në Kishën e Burimit Jetëdhënës në Kostandinopojë. Sipas disa informacioneve të tjera, ky martir u martirizua në vitin 1767, në moshën 20 vjeçare. Një pjesë e lipsanit të shenjtë të Shenjtorit gjendet në Skitin e Shën Pandeleimonit në Manastirin Kutlumusio në Malin e Shenjtë.

Shenjtorët e ditës : 23 Qeshor

Thu, 23 Jun 2022 09:36:00 +0000

Shën Gjerasimi i Kretës, Neofit i Knosës, Joakimi i Hersonisës, Jerotheu i Lambit, Zaharia i Stias, Joakimi i Petras, Gjerasimi i Rethimnës, Kaliniku i Kidhonisë, Melkisedheku i Kisamit, Kaliniku i Dhiapolit dhe të gjithë sa ishin me ta klerikë dhe laikë në vitet 1821 dhe 1822.

Më 23 Qershor 1821 u bë një mbledhje sinodike në Mitropolinë e Kretës, në kishën e Shën Minait gjatë së cilës Episkopi i Kretës filloi të lexoj një letër të dërguar nga veziri. Në atë moment armiqtë, që i ruanin prej kohësh, hynë në kishën e shenjtë dhe vranë Kryepriftërinjtë, 17 priftërinj dhe pesë etër agjioritë nga manastiri i Vatopedhit, të cilët kishin sjellë në Kalanë e Madhe për nderim, kundër epidemisë dhe murtajës disa lipsane të shenjta dhe Brezin e Shenjtë të Hyjlindëses së Përmbishenjtë. Gjithashtu turqit vranë edhe rreth treqind të krishterë të pranishëm. Që andej, të shpërndarë nëpër qytet, ata persekutuan të krishterët e tjerë duke vrarë në mënyrë të pamëshirshme ata që ndeshnin në rrugë, ku takuan edhe episkopin e Lambit Jerotheun, të cilin e vranë bashkë me dhjakonin e tij. Ditën tjetër në fshatin Furni i Sipërm, ku ishte edhe selia e episkopatës së Petras, u qëllua edhe Kryeprifti i saj Joakimi jashtë kishës së Hyjlindëses së Përmbishenjtë.

Kremtimi i parë zyrtar u bë më 11 Nëntor 2000 në kishën katedrale të Shën Minait në Heraklio.

Shën Evsevi : 22 Qeshor

Wed, 22 Jun 2022 07:41:00 +0000

Shën Evsevi jetoi në kohëra të trazuara, kur Kisha vuante nga herezitë e Ariosit. Perandor në atë kohë ishte i biri i Kostandinit të Madh, Konstanti, i cili e mbështeti këtë sekt të paperëndishëm dhe i persekutoi ashpër ata që kundërshtonin teoritë e tij. Shenjtori, i cili ishte episkop i Samosatës u përndoq, por ai i duroi me guxim të admirueshëm të gjitha mundimet dhe vuajtjet me shpresën se në fund orthodhoksia do të triumfonte. Kur Konstanti heretik dhe i urryer nga populli vdiq, në fronin perandorak e pasoi Julian apostati, i cili dëshironte që të rikthente adhurimin e idhujve.

Juliani nisi persekutime më të tmerrshme kundër të krishterëve. Pastaj filluan edhe persekutimet e reja për Evsevin, shumë më të këqija se ato të mëparshmet, por shenjtori mbeti i palëkundur. Të njëjtat përndjekje vuan edhe në kohën e perandorit Valens, edhe ai ishte mbështetës i zjarrtë i Arianistëve. Shenjtori, edhe një herë, u thirr për të mbrojtur pastërtinë e besimit orthodhoks. Për përpjekjet e tij, perandori Valens e rrëzoi nga froni episkopal dhe e internoi në një vend të shkretë pranë lumit Istro. Pas vdekjes së Valensit, Shenjti u rikthye nga internimi në Episkopatën e tij dhe menjëherë filloi pastrimin e enorisë së tij nga heretikët keqdashës. Një ditë, në vitin 380, kur ai po kalonte jashtë shtëpisë së një gruaje heretike, ajo e goditi me urrejtje në kokë me një gur të madh dhe si pasojë Shenjtori gjeti vdekjen e menjëhershme.

Shën Nikita Nisirios : 21 Qeshor

Tue, 21 Jun 2022 11:09:00 +0000

Shën Nikita lindi në zonën Mandhraki të Nisiros në vitin 1716, nga prindër të pasur. Babai i tij ishte dhimojerond i ishullit, por ra në disfavor të turqve dhe që t’i shpëtonte dënimeve, u islamizua me gjithë familjen e tij dhe u transferua në Rodos. Aty, djali i vogël, Mehmeti, u informua se më parë ishte i krishter dhe e quanin Nikita. Menjëherë, Nikita në moshën 14 vjeçare shkoi në Manastirin e Ri të Kiosit ku rrëfeu tek igumeni rastin e tij. Igumeni e la në dorën dhe në kujdesin e ish mitropolitit të Tebës Makarit, i cili e mirosi dhe i dha këshilla të dobishme. Nikita qëndroi në manastir si katikumen dhe aty e kapi dëshira e martirizimit dhe me këshillat e asketit të famshëm Anthim Agjiopatriti dhe me bekimin e etërve të tjerë u largua për në Kios. Kur mbërriti, turqit i kërkuan taksën e kokës, të cilën Nikita nuk mund ta paguante.

U kap nga nënpunësi turk, i quajtur Krimlis, për t’u shoqëruar në burg në vendin e quajtur Vunaki. Në atë moment, kaloi prej aty një prift, i quajtur Daniel, ai përshëndeti Nikitën me emrin Mehmet. Krimilisi kur e dëgjoi, mësoi se për çfarë bëhet fjalë dhe e çoi tek Agai. Aty Nikita pohoi me shumë guxim besimin e tij tek Krishti. Turqit me premtime dhe joshje u munduan që ta tërhiqnin martirin në besimin e tyre. Por duke qenë se nuk ia dolën dot, filluan kundër tij torturat e tmerrshme, të cilat zgjatën dhjetë ditë e net. Pastaj e tërhoqën zvarrë në një cep të qytetit, të quajtur "Kato Gialos", ku xhelatët e vendosën nën Metoqin Ivritik dhe filluan përsëri me lajka e premtime, që ta bindin. Por Shenjtori u përgjigj: “I Krishter jam, Nikita quhem dhe si Nikita do të vdes”. Atëherë Krimlisi i preu kokën më 21 Qershor 1732, kur martiri ishte 17 vjeç. Turqit, e hodhën lipsanin e shenjtit të det, në mënyrë që të krishterët të mos merrnin diçka prej tij. Sot në vendlindjen e Shenjtorit në Mandraki të Nisiros, ngrihet një kishë bizantine, që nderon kujtimin e shenjtorit.

Shën Nikolla Kavasila : 20 Qeshor

Mon, 20 Jun 2022 08:10:00 +0000

Shën Nikolla Kavasila lindi në Selanik në vitin 1322 dhe ishte nipi i Nil Kavasilës, i cili u bë edhe Kryepiskop i Selanikut. Mbiemri i tij nga i ati ishte Hamaetos, por ai mbjati mbiemrin e nënës Kavasila, me shumë mundësi për shkak të të afërmit të tij. Kreu studime të shkëlqyera të retorikës, teologjisë, filozofisë dhe shkencave fizike në Selanik dhe në Kostandinopojë. Për një periudhë kohore shërbeu si këshilltar i Kantakuzenit, i cili vitet e fundit të jetës së tij, u qeth murg dhe qëndroi në Manastirin Manganon.

Shenjtori përqafoi mendimet dhe idetë e Shën Grigor Pallamait për misticizmin lindor dhe për frymën hezikaste. Ai shkroi shumë shkrime të vyera rreth teologjisë, shkrime interpretuese, liturgjike, asketike dhe vepra didaktike shumë të vlerësuara, si dhe fjalimeve të njohura solemne, letrave, epigrameve dhe teksteve me përmbajtje politike e shoqërore.

Pas shumë peripecive për mendimet e tij rreth monakizmit orthodhoks kundër Varlaamit dhe Akindhinit, fjeti me paqe pak pas vitit 1391. Njohja e shenjtërisë së tij u bë më 19 Korrik 1983.

Oshënar Leont Athoniti dhe Mirovliti : 18 Qeshor

Sat, 18 Jun 2022 07:58:00 +0000

Jeta e oshënar Leontit ruhet në dorëshkrimin 677, faqe 1-36 të Manastirit të Hirshëm të Shën Dhionisit në Malin e Shenjtë. Ky dorëshkrim është shkruar rreth fundit të shekullit 18 dhe është përkthim i tekstit të mëparshëm, i cili ishte shkruar nga fillimet e shekullit 17.

Lindi në vitin 1520 në Argos të Peloponezit, sipas Shën Nikodhim Agjioritit dhe traditës së etërve të Manastirit të Hirshëm të Dhionisit. Për prindërit e tij dhe për fëmijërinë e tij nuk dimë asgjë. Por mund të konkludojmë se oshënari kishte prindër besëmirë, pasi në moshën 17 vjeçare, në vitin 1537 shkoi që të murgjëronte në një manastir të vogël të Agrolidës, duke zgjedhur jetën murgjërore.

Oshënari, pasi braktisi prindërit e tij, të afërmit dhe miqtë, u dha pas kreshmës, lutjeve dhe ushtrimit të trupit, u dha pas studimit të Shkrimeve të Shenjta dhe në punë të pëlqyeshme nga Perëndia.

Në vitin 1537 kur turqit nisën sulmet kundër Nafplios, Leonti profetizoi se kështjella do të binte në duart e agarinëve, diçka që edhe ndodhi në vitin 1540. Pas pushtimit të Nafplios nga turqit, Leonti shkoi në Malin e Shenjtë, të cilin e deshi shumë dhe kërkoi që të murgjëronte në Manastirin e Hirshëm të Shën Dhionisit. Që ta pranonin ju vendosën dy kushte: 1) Që të mos braktiste kurrë manastirin dhe 2) që të merrte përsipër çdo punë që do t’i caktonin.

Më pas ai banoi në kinovion e shenjtë të Manastirit të Dhionisit dhe për 60 vite të tëra nuk doli nga Manastiri. Kështu u denjësua që të fitonte dhuntinë e parashikimit dhe profecisë. Pas vdekjes së tij, lipsani i tij i shenjtë buronte Miro, siç tregon edhe Malaksi i shenjtë, protopapa i Nafplios. Oshënar Leonti ndërroi jetë në vitin 1605, në moshën 85 vjeçare.

Oshënar Piori : 17 Qeshor

Fri, 17 Jun 2022 08:22:00 +0000

Oshënar Piori ishte asket egjiptian, i cili u largua nga shtëpia e tij për në shkretëtirë dhe mori vendimin që të mos i shikonte kurrë prindërit dhe të afërmit e tij. Pas shumë vitesh motra e tij, tashmë ishte bërë jerondeshë, mësoi se Oshënari jetonte dhe e ftoi që ta shikonte me ndërmjetësimin e etërve të Skitit. Atëherë ava Piori, shkoi në shtëpinë e saj, qëndroi tek porta, pa hyrë brenda në shtëpi dhe me sytë mbyllur, bashkëbisedoi me motrën e tij, dhe pa parë aspak, u largua përsëri për në shkretëtirë.

Gjithashtu në librin “Parajsa e Etërve”, rrëfehet se një herë u bë një mbledhje në Skit, që Etërit të gjykonin një prej vëllezërve të tyre, i cili kishte kryer një shkelje. Dhe ndërsa Etërit diskutonin se çfarë do të bënin, Oshënar Piori doli jashtë mbushi një thes me rërë dhe e vari atë në kurrizin e tij. Kur Etërit e pyetën se çfarë është ajo që po bën, Oshënari u përgjigj se thesi që ka shumë rërë simbolizon mëkatet e tij, të cilat i ka nga mbrapa dhe nuk mund t’i shikojë që të qajë për to. Qesja me pak rërë që ka varur përpara tij, janë mëkatet e pakta të vëllait të tij, të cilat i ka përpara dhe i shikon në mënyrë që të gjykojë vëllain e tij. Por, duhej që përpara të kishte mëkatet e tij, në mënyrë që t’i shikonte dhe t’i lutej Perëndisë që ta falte. Kur Etërit i dëgjuan këto fjalë, u larguan duke thënë se me të vërtetë ajo është rruga e shpëtimit. Oshënar Piori ndërroi jetë me paqe.