Besimi i Krishterë Orthodhokse - Zyra e Katekizmit Kryepiskopata e Tiranës - Prill

Shën Vasili, mbrekullibërës nga Serbia : 29 Prill

Fri, 29 Apr 2022 09:00:00 +0000

Shën Vasili, Episkop i Zakholmsk, lindi prej prindërish besëmirë në vitin 1610 në zonën e Popovit në Hercegovinë. Nga dashuria për jetën murgjërore braktisi shtëpinë atërore dhe hyri në manastirin e Fjetjes së Hyjlindëses së Trebnik, ku u qeth murg.

Për shkak të vyrtytit u zgjodh Episkop i Zakholmsk dhe Skenderias. Mori fronin metropolitan në gjysmën e dytë të shekullit 16, si pasues i Episkopit Pavlo. Shën Vasili ishte një bari i vërtetë për grigjën e Krishtit dhe Zoti e denjësoi me dhuntinë e mrekullibërjes.

Që Shenjti të njihte traditën murgjërore dhe hezikaste bizantine, vizitoi Malin e Shenjtë.

Shën Vasili fjeti me paqe në vitin 1671 dhe u varros në qytetin Ostrog në Malin e Zi, që gjendet pranë kufirit me Hercegovinën.

Shën Mihail Mavrudhi : 28 Prill

Thu, 28 Apr 2022 07:07:00 +0000

Shën Mihail Mavrudhi ishte me origjinë nga fshati Granicë i Agrafës. Prindërit e tij ishin besëmiri Dhimitër dhe e vyrtytshmja Statira, të cilët e rritën Mihailin “me edukim dhe këshillim më Zotin”. Pas vdekjes së të atit të tij shkoi në Selanik, ku ushtroi profesionin e bukëpjekësit, por paratë e tij i ndante me vëllezërit e tij të varfër dhe të pafuqishëm.

Kur u përpoq që të katekizonte një djalosh mysliman në besimin e krishter, ai e denoncoi dhe Mihailin me dhunë e çuan tek gjykata. Gjatë marrjes në pyetje, ku pyetjeve të kadiut iu përgjigj me maturi dhe njohuri të thella theologjike, ai u përpoq t'i konvertonte edhe këta kadinj. Me ndërgjegje dhe guxim i theksoi kadiut: “Mos humb kohë, por më dorëzo tek Perëndia sa më parë, sepse dua që të bëhem sakrificë e Zotit tim, të piqem si bukë dhe të vendosem në Tryezën e Trinisë së Shenjtë dhe të ofrohem si aromë temjami për Të”. Përfundimisht u dënua me vdekje dhe e dogjën të gjallë në Selanik më 21 Mars 1547, ditën e Enjte, ora 9, në oborrin e Kishës së Shenjtë të Ipapandisë së Shpëtimtarit.

Martirizimi i Shenjtit, ndër të tjera, tregohet edhe në Kodikun nr.727 të shekullit 18 në Manastirin e Ksenofondës në Malin e Shenjtë dhe në Kodikun nr. 2142(129) të shekullit 18 të Manastirit të Esfigmenit. Uratorja e Madhe si datë kujtimi të tij, tregon 10 Mars 1544.

Shën Mihail Mavrudhi kremtohet të Enjten e Javës së Ndritshme.

Vëllezërit oshënarë Apostoli dhe Theohari : 27 Prill

Wed, 27 Apr 2022 07:31:00 +0000

Oshënarët Theohar dhe Apostol ishin me origjinë nga Arta dhe jetuan rreth fundit të shekullit 18 dhe fillimit të shekullit 19. Ishin bij të priftit Duia, i cili i rriti me edukim dhe këshillim sipas Zotit. Oshënar Theohari shërbeu më vonë edhe si mësues i themeluesit të Shoqërisë së Miqëve, Nikolao Skufa, nga Arta. Të dy oshënarët dalloheshin për devotshmërinë, vetëpërmbajtjen dhe filanthropinë. Vazhdimisht studionin Shkrimin e Shenjtë dhe luteshin.

Oshënar Theohari fjeti me paqe të Shtunën e Madhe të vitit 1829 dhe parashikoi momentin e largimit të tij nga jeta tokësore. I dha urdhër vëllait të tij që ta varroste në kishën e shenjtë të Shën Anargjendëve dhe të mos bëhej transferimi i lipsaneve të tij. Lipsani i tij i shenjtë lëshonte një erë të mirë, si shenjë e dashurisë së Zotit ndaj oshënarit.

Oshënar Apostoli, fjeti me paqe në vitin 1846. Lipsanin e tij të nderuar e varrosën në varrezat e kishës së shenjtë të Shën Sofisë me shumë nderime. Jetën e tyre e shkroi Mitropoliti i Artës, Serafim Bizantini dhe igumeni i manastirit Kato Panagjias në Artë, Kostandini nga Arta. Kujtimi i tyre kremtohet më 17 Prill. Kisha jonë e nderon kujtimin e tyre, gjithashtu, edhe të Dielën e Miroprurseve.

Shën Rafaili : Histori Mrekullie : 26 Prill

Tue, 26 Apr 2022 11:44:00 +0000

Më 23 Qershor 1959, në afërsi të fshatit Thermi të Lesvos u zbulua një varr i të panjohurve. Veçanërisht, punimet restauruese po kryheshin në një kodër aty pranë dhe punëtori Doukas Tsolakis ra mbi atë varr. Duke mos ditur se për çfarë bëhej fjalë ai la reliket e shenjta në trungun e një peme. Ai qeshi dhe u largua kur vuri re se nuk mund të lëvizte duart. I habitur, ai u“zgjidh” vetëm pasi bëri kryqin e tij për herë të parë pas 27 vitesh. Pastaj pa një shenjtor, Shën Rafaelin pranë humnerës dhe që atëherë u bë predikues i kësaj ngjarjeje dhe i Shenjtorit të ri. Që atëherë, Shenjti filloi t'u shfaqej gruas së të zotit të arës, por edhe pelegrinëve të tjerë, haxhilerëve dhe fëmijëve të fshatit, si në gjumë, ashtu edhe zgjuar. Prezantohej me petk dhe nganjëherë pa folur, herë të tjera shfaqej me Virgjëreshën Mari dhe Shën Parashqevinë duke rrëfyer jetën dhe martirizimin e tij në detaje. Gjithashtu, në raste të tjera ka treguar emrin e tij, duke thënë se kishte ardhur koha që të festohej të Martën e Ndritshme, pasi do të bënte shumë mrekulli. Rrëfimet mes banorëve ishin të njëjta, pa asnjë komunikim mes tyre. Duhet theksuar se varri i Shën Nikollës u zbulua më 13 Qershor 1960.

Shën Anania Hieromartir, Mitropolit i Lakedemonisë : 15 Prill

Fri, 15 Apr 2022 07:51:00 +0000

Hieromartiri i Shenjtë Anania lindi nga fillimi i shekullit 18 prej prindërish fisnik dhe tregtar. Shenjti studioi në shkollën e Dhimicanës dhe më pas u dorëzua Episkop i atdheut të tij. Në Shkurt të vitit 1750 u bë Mitropolit i Lakedemonisë dhe shkroi në vitin 1755 një traktat rreth Spartës dhe Mitropolitëve të saj.

Dallohej për arsimin e tij, për diturinë e lartë, për karakterin e tij të patundur kishtar, për mirësinë dhe filanthropinë e tij. Tek Grekët ai ngjallte rrespekt të madh, ndërsa tek Turqit frikë. Për këtë arsye ai ishte kryetar i të gjithë prijsave të Moresë, duke patur si bashkëpunëtor Janaqi Krevatën, P. Zaimin dhe P. Benaqin. Të gjithë forcuan elemntin kombëtar dhe mbështetën armatolët vendas.

Sipas historianit Mihail Ikonomi, Shën Anania kur u bë Mitropolit ruajti edhe juridiksionin e Episkopatës së Dhimicanës dhe të Episkopatës së Methonit.

Gjatë pranverës, verës dhe një pjesë të vjeshtës qëndronte në Dhimicana, ku ndërtoi një ujësjellës, konsolidoi taksat vjetore të shkollës së famshme të manastirit të Filozofit dhe rindërtoi në Mistra, një Mitropoli madhështore.

Megjithatë, pushteti i Shenjtorit ishte përtej kufijve të Peloponezit, sepse ai kishte lidhje të forta me Patriarkanat e Aleksandrisë dhe të Jeruzalemit. Ndërsa si Patriark i Kostandinopojës ishte Kirili V Karakalos nga Dhimicana, patriark pro-rus dhe armik i Latinëve. Kur Patriarku Kiril u internua, erdhi nga Sinai në Dhimicana dhe aty bashkë me Shën Ananinë ungjillëzoi çlirimin e Kombit dhe ndërtoi shkolla.

Në atë kohë me udhëzimet e Shenjtit u ndërtua një godinë e madhe për shkollën e Dhimicanës, në të cilën do të jetonin të gjithë nxënësit në nevojë që vinin nga i gjithë Peloponezi.

Gjithashtu në atë kohë filluan që të vinin në Greqi të dërguarit e Katerinës së Madhe, ndër të cilët edhe miku i Shenjtit Orlov Papazolis, i cili në vitin 1766 shkoi edhe në Mani me qëllim që të organizonte një kryengritje në Peloponez. Në kuvendin e famshëm, që u zhvillua në Kalamatë, i pari ishte i ftuar edhe Shën Anania. Me bekimin e tij u hartua e ashtëquajtura “marrëveshja” e banorëve të Peloponezit, të cilën Papazoli ia përcolli perandoreshës.

Shën Anania, pas kësaj, u konsultua me kapedanët dhe armatolët e Peloponezit dhe të Manit, si dhe me të shquarit dhe kryepeshkopët e krahinave dhe të tre ishujve të Hidrës, Spetses dhe Psarës, për çlirimin e atdheut. Me kujdesin dhe shpenzimet e shenjtorit, në Dhimicanë u ngritën dy depo baruti.

Kjo lëvizje u tradhtua tek Valiu i Moresë, të cilit i treguan se Shenjti bashkëpunon me Rusinë për përmbysjen e Turqisë. Shumë më pas i sugjeruan shenjtorit rezistencën e armatosur, por ai sugjeroi që vetëm ai të binte viktimë, në mënyrë që turqit të mos kuptonin lëvizjen e planifikuar. U kungua me Misteret e Shenjta dhe menjëherë priti ushtarët, të cilët e arrestuan. Shën Anania u gjunjëzua dhe me një padurim të jashtëzakonshëm thirri xhelatin që ta godiste. Gjaku që rrodhi nga zemra e tij e plagosur, leu shtyllën e derës së vogël perëndimore të Mitropolisë së Mistras.

Turqit e zvarritën më pas lipsanin e nderuar të Hieromartirit nëpër rrugë dhe e lanë për tre ditë të pavarrosur. Sapo turqit u larguan, të Krishterët e morën dhe e varrosën me madhështi.

Shën Dhimitri nga Peloponezi : 14 Prill

Thu, 14 Apr 2022 06:45:00 +0000

Shën Dhimitri nga Peloponezi lindi në fshatin Ligudhista të Arkadisë dhe në një moshë të vogël shkoi bashkë me vëllain e tij në Tripoli, ku punuan bashkë me disa ndërtues. Por, për arsye se ata e torturuan, u largua nga grupi i tyre dhe shkoi në shtëpinë e një berberi turk, i cili ia arriti që ta islamizonte Dhimitrin, duke e quajtur Mehmet.

Më pas Mehmeti braktisi Tripolin, u pendua për apostazinë e tij dhe shkoi në Argos. Nga Argosi, për siguri më të madhe shkoi në Smirni dhe prej andej në Manastirin e Pararendësit pranë Kidhonisë, ku gjeti një atë shpirtëror besëmir, u rrëfye dhe kërkoi këshillat e tij. Me nxitjen e atit të tij shpirtëror Dhimitri shkoi në Kio, ku qëndroi për një kohë të gjatë pranë një ati tjetër shpirtëror të famshëm, me lutje dhe pendim.

U parapërgatit për martirizim dhe shkoi në Argos, ku qëndroi i fshehur nga Prifti Andon Saqellari dhe prej andej arriti në Tripoli. U paraqit para qeveritarit turk, deklaroi se beson tek Krishti dhe se është gati që të derdhë gjakun e tij për Të.

Torturat që e ndoqën ishin të frikshme, por Dhimitri mbeti i patundur në besimin e tij dhe kështu më 14 Prill 1803 atij i’u pre koka në Tripoli.

Lipsani i tij i Shenjtë u ruajt prej të krishterëve në Kishën e Manastirit të Shën Nikolla Varson. Në pazarin qëndror të Tripolit, një kishë e vogël është ndërtuar për nder të këtij Martiri të Ri.

Shënim: Shën Nikodhim Agjioriti përmend si datë kujtimi të Shenjtit 13 Prillin.

Shën Arseni Kryepiskop i Elasonës : 13 Prill

Wed, 13 Apr 2022 07:08:00 +0000

Shën Arseni lindi në Evritani në vitin 1548, prej prindërve besëmirë dhe Perëndidashës, Theodhorit dhe Kristodhulës.

Vepra e tij letrare, njohja e gjuhëve dhe përvoja e tij si mësues, tregojnë se ishte shumë i arsimuar. Se ku i mësoi shkronjat e para, është e panjohur. Në vitin 1574 Shën Arseni zgjidhet Episkop i “Dhomnikut dhe Elasonës”, duke pasuar Dhmaskinin II (1570-1574). Në të njëjtin vit priti vizitën e Patriarkut Ekumenik Jeremisë II Tranit, i cili po bënte një turne në Rumeli dhe Peloponez. Patriarku Jeremia u mikprit në manastirin e Olimbotisës.

Fakti se rreth vitit 1580, në Olimbotisës funksiononte një shkollë e fshehtë, na bën që të mendojmë se Shën Arseni interesohej me shumë zell për formimin dhe arsimimin e të rinjve të Episkopatës së tij. Për këtë arsye edhe në bashkëveprim me igumenin dhe murgjit e Olimbotisës organizoi këtë shkollë, duke motivuar dhe inkurajuar fëmijët e Elasonës, që kishin zell për të mësuar shkronjat, për këtë arsye ngjiteshin në manastir dhe aty mësonin shkrim dhe këndim mbi shkrimet e shenjta.

Gjatë vitit 1588, Shenjti shoqëroi bashkë me Mitropolitin e Monemvasisë Jerotheun, Patriarkun e Kostandinopojës Jereminë II në Moskë, ku më 26 Janar 1589 shpallën dhe vendosën Mitropolitin Jov si Patriark të Vladimirisë, Moskës dhe Gjithë Rusisisë dhe Vendeve të Veriut.

Shenjti nuk u rikthye në Episkopatën e Elasonë, por qëndroi në Rusi, ku fjeti me paqe në vitin 1625.

Në lidhje me jetën dhe veprimtarinë e tij në Rusi, dimë se dha mësim në shkollën Greke të Lvorit të Ruthinisë, ku ekzistonte një komunitet i madh grekësh, kryesisht tregtarë, ndër të cilët ishte edhe tregtari kretan Kostandin Korniaktos.

Më vonë Shenjti zgjidhet si administrator i krahinës së Suzdalisë, nga ku kishte një korrespodencë të shpeshtë me Patriarkun e Aleksandrisë Shën Melet Pigan. Gjatë periudhës shumëvjeçare që Shenjti qëndroi në Rusi, ai nuk e harroi vendlindjen e tij si edhe manastiret ku kishte kaluar vitet e tij të rinisë. Dhuroi shumë libra, ikona dhe enë të shenjta në manastirin e Tatarnit dhe në Meteora.

Oshënare Anthusa, bija e Kostandin Kopronimit : 12 Prill

Tue, 12 Apr 2022 08:20:00 +0000

Oshënare Anthusa ishte e bija e perandorit ikonomak Kostandin Kopronimit dhe i bashkëshortes së tij të tretë Evdhoqisë. Lindi brenda lavdisë dhe shkëlqimit të pallatit mbretëror, por ajo e kërkoi në tjetër kënaqësinë dhe ngushëllimin e shpirtit të saj.

Më kot babai i saj perandor (741-755) donte që ta martonte me një të ri, që kishte të gjitha avantazhet e rangut, bukurisë dhe pasurisë. Ajo, në thellësi të zemrës së saj vuante faktin se i ati i saj ishte armik i ikonave dhe nuk dëshironte një bashkëshort me të njëjtin qëndrim me të. Shenjtorja mbeti e pamartuar dhe shfrytëzonte kohën e saj në vepra përdëllimi dhe filanthropie.

Pas vdekjes së të atit të saj, shpërndau pasurinë e saj tek të varfërit, tek institucionet filanthropike dhe tek kishat dhe vetë u bë murgeshë nga Patriarku Tarasio edhe pse mori shumë oferta nga augusta e devotshme Irini Athinasja (797-802) që të qëndronte dhe të mbretëronte bashkë me të. Në manastir jeta e saj ishte asketike, e mbushur me përulësi dhe dashuri.

Në vitin 809 në moshën 52 vjeçare u largua nga kjo botë, duke merituar kurorën e mbretërisë së përjetshme, virgjëresha e mirë, që përbuzi ndriçimet e rreme dhe nderimet e mbretërive të përkohëshme të botës.

Oshënar Varsanufi, episkop i Tverit dhe Kazanit : 11 Prill

Mon, 11 Apr 2022 07:25:00 +0000

Oshënar Varsanufi, sipas botës Vasil, lindi në vitin 1495 në Sepruhov të Rusisë dhe ishte me origjinë nga një familje priftërore. Ndërsa ishte i ri, u zu rob nga tartarët e Krimesë. Duke e pranuar këtë fakt si vullnet të Perëndisë, me përulësi ju nënshtrua zotërinjve të tij duke përmbushur çdo detyrë që ata i ngarkuan. Por pas tre vitesh, i ati i tij ia doli që ta merrte përsëri.

Shenjti u bë murg në vitin 1515 në Manastirin e Shpëtimtarit, të Shën Andronikut të Moskës dhe shërbeu si hierodhjakon në Episkopatën e Tverit. Dhuntitë e tij dhe jeta e pëlqyeshme nga Perëndia e bënë Mitropolitin e Moskës Makario që ta vendoste në Manastirin e Shën Nikollës në Pesna, pranë Moskës. Më pas shkoi në Kazan dhe themeloi një Manastir të kushtuar Metamorfozës së Shpëtimtarit. Ndërsa gjendej në Kazan, Arkimandriti Varsanuf ndihmoi Shën Gurian (15 Dhjetor) në përhapjen e besimit të krishter tek myslimanët dhe tek idhujtarët. Njohja e gjuhës tartare ishte dhumë e dobishme për veprimin e tij hierapostolik.

Në vitin 1567 Shën Varsanufi zgjidhet Episkop i Tverit dhe Kazanit. Kur arriti në një moshë të madhe, u kthye në Kazan në Manastirin e Metamorfozës që kishte ndërtuar. Aty mori Skimën e Madhe Ëngjëllore dhe fjeti me paqe në vitin 1576.

Lipsanet e tij të shenjta të Shën Gurias dhe Varsanufit u zbuluan më 4 Tetor 1596 dhe u vendosën në lipsanothiqe në paraklisin e Kishës, sipas udhëzimeve të Patriarkut Jov. Më 20 Qershor të vitit 1630 lipsanet e tyre që buronin hir u transferuan nga Manastiri i Metamorfozës në kishën katedrale të Ungjillëzimit të Hyjlindëses.

Shën Dhimo, peshkatari : 10 Prill

Sun, 10 Apr 2022 07:40:00 +0000

Ky Martiri i Ri ishte me origjinë nga fshati Uzun Kiupru (Makria Gjefira) të zonës së Adrianopojës. Ushtronte profesionin e peshkatarit dhe punonte në një fermë peshku në Smirni. U grind me pronarin turk të fermës, i cili shpifi për të sikur Dhimo kishte premtuar që të bëhej mysliman. Me dëshmitarë të rremë u çua tek kadiu dhe pasi mbeti i patundur në besimin e tij, u hodh në burg dhe u torturua në mënyrë të frikshme me drunj të ndryshëm dhe me mjete të tjera. Kur e nxorrën nga burgu (tre herë), Dhimo vazhdimisht pohonte Krishtin. Atëherë kadiu e dënoi me vdekje me prerje koke. Kështu Shenjtit i’u pre koka më 10 Prill 1763, ditë e enjte, në Smirni. Lipsani i Shenjtit u varros me nderime në Kishën e Shën Gjergjit në Smirni. Varri i tij u bë një vend pelegrinazhi për besimtarët, të cilëve ju falte shumë shërime.