Besimi i Krishterë Orthodhokse - Zyra e Katekizmit Kryepiskopata e Tiranës - Nëntor

Apostull Filipi - Sinaksari i zgjeruar i jetës së tij!

Tue, 14 Nov 2023 11:30:00 +0000

Thirrja e Apostull Filipit

Aposulli i lavdishëm Filip është i pesti nga grupi i nxënësve të Zotit tonë: i pari Andrea, i dyti Petro, i treti Jakobi, i katërti Joani dhe i pesti Filipi. Ai ishte me prejardhje nga Betsaida e Galilesë dhe është bashkë- qytetar i apostujve Andrea dhe Petro: “Dhe Filipi ishte nga Betsaida, nga qyteti i Andreas dhe Petros” (Joani: 1,44). Që kur ishte fëmijë i vogël dallohej për dashurinë e tij për Perëndinë; në vitet e tij të para prej nxënësi mësonte diturinë e huaj të judenjve, madje edhe njohurinë e “Ligjit”. Mbante me shumë kujdes në zemër fjalët e Ligjit dhe Dhiatës së Vjetër për Mesian.

Zoti ynë Jisu Krisht e takoi menjëherë mbas pagëzimit të Tij dhe si Perëndi që është, duke ia ditur dashurinë e madhe për Mesian, e fton t'i shkojë pas. Shën Filipi pa ngurrim pranon ftesën dhe shkon pas Tij, Mesias, Të Cilin e prisnin me shekuj. Në Ungjill thuhet: “Të nesërmen Jisui deshi të dalë në Galile dhe gjen Filipin dhe i thotë: Eja pas meje!” (Joani:1,44).

Në këtë grup, Shën Filipi tërhoqi edhe mikun e tij Nathanaelin, të cilit i thotë: “Kemi gjetur Atë për të cilin shkroi Moisiu në Ligj si edhe profetët, të birin e Josifit nga Nazareti” (Joani:1,46). “Eja dhe shiko!” (Joani:1,47).

Filipi konsiderohet një nga nxënësit më të rëndësishëm të Zotit tonë dhe kjo në sajë të arsimimit që kishte. Shën Filipi shijoi dashurinë e madhe, besimin dhe familjaritetin e Zotit tonë dhe ndoshta në sajë të gjithë këtyre ai i kërkoi Zotit tonë t'u tregojë Atin edhe njëmbëdhjetë nxënësve të tjerë: “Zot, tregona Atin dhe na mjafton” (Joani: 14, 8). Dhe Zoti i sigurt i jep përgjigjen: “Kaq kohë jam bashkë me ju dhe s'më ke njohur Filip? Ai që më ka parë Mua, ka parë Atin; dhe si thua ti: Tregona Atin? Nuk beson se Unë jam tek Ati dhe Ati është tek Unë? Fjalët që flas Unë nuk janë prej vetiu: por Ati që rri tek Unë, Ai i bën punët” (Joani:14,9-10).

Apostulli i lavdishëm Filip e përjetoi Zotin tonë nga shumë afër, në gjithë periudhën e jetës së Tij trevjeçare, kur mësoi dhe bëri mrekulli, siç dëshmohet nga Ungjillorët e Shenjtë. Ai është dëshmues “që ka parë dhe ka dëgjuar vete” mundimet e Zotit tonë, të Kryqëzimit të Tij dhe Varrimit të Tij. Shijoi Ngjalljen dhe Ngjitjen e Zotit tonë në qiell dhe së fundi u bë pjesëmarrës absolut i pranisë së Shpirtit të Shenjtë, gjatë ditës së Pendikostis.

Shorti i Apostull Filipit

Të Dymbëdhjetë Apostujt hodhën short, për të parë se ku dëshiron Perëndia që të shkojnë të predikojnë Ungjillin, sipas fjalëve të Zotit tonë që thotë: “Shkoni pra, dhe mësoni gjithë kombet dhe i pagëzoni në emrin e Atit e të Birit dhe të Shpirtit të Shenjtë. Dhe i mësoni ata të ruajnë gjithë sa ju kam porositur ju. Edhe ja, Unë jam bashkë me ju gjithë ditët deri në mbarim të jetës. Amin!” (Matheu: 28, 19-20).

Apostull Filipit i takoi shorti të shkojë në Azi të predikoj Jisuin e kryqëzuar dhe të ngjallur së vdekurësh.(Veprat e Apostujve: 1,17). Apostulli i lavdishëm u bind, u nis dhe shkoi në vendin që i takoi me short dhe filloi të predikoj Zotin në gjithë shtetet e Parthève, Medëve, Kandakëve, etj., si dhe në gjithë qytetet e Azisë, Lidia, Likoania, Misia, Karia, etj. Me predikimin e tij hyjnor bënte shenja dhe çudira të mëdha në popull (Veprat e Apostujve: 6,8).

Ai ndërtoi kisha, rrezoi idhuj, hirotoniste dhjakonë, priftërinj dhe episkopë, shëronte të semure dhe shumë njerëz besonin në Zotin tonë. Bashkëpunëtor të tij kishte apostull Vartholomeun dhe motrën e tij Mariamnën. Gjatë turneut të tij Misionar në Azi pësoi shumë përndjekje nga idhujtarët dhe judenjtë, rrahje me kamzhik, me shkopinj, me gure, hidhërime, vuajtje etj.. aq sa u detyrua të braktisë përkohësisht Azinë.

Apostull Filipi në Athinë

Gjatë përndjekjeve të tmerrshme në Azi, apostulli i lavdishëm erdhi në qytetin e Sokratit, Platonit dhe Aristotelit, në Athinë, ku qëndroi për dy vjet (rreth viteve 55 ose 59 mbas Krishtit).

Në Ungjillin sipas Joanit përmendet marrëdhënia e apostull Filipit me grekët: “Edhe ishin ca grekë në mes të tyre që ishin ngjitur për t'u falur në të kremten. Këta pra, erdhën tek Filipi nga Betsaida e Galilesë dhe i luteshin duke thënë: 'zot, duam të shohim Jisuin.' Filipi vjen dhe i thotë Andreas dhe përsëri Andrea dhe Filipi i thonë Jisuit. Edhe Jisui iu përgjigj atyre, duke thënë: Erdhi ora që të lavdërohet Biri i Njeriut” (Joani: 12, 20-23).

Menjëherë pa u vonuar apostull i shenjtë Filipi filloi predikimin e tij shpëtimtar.

Një grua e vuajtur duke parë fytyrën e tij qiellore dhe duke dëgjuar mësimin e tij të shenjtë, iu afrua me lot dhe i kërkoi ndihmë për birin e saj të sapo vdekur. Apostulli hyjnor Filip e mëshiroi atë dhe duke shtrirë dorën e djathtë drejt të vdekurit, i tha: "Jisu Krishti, Të Cilin predikoj, të urdhëron të ngrihesh!"

Dhe oh! Çfarë mrekullie! I vdekuri u ngjall dhe të gjithë u mahnitën. Më shumë nga të gjithë u mahnit nëna e ish të vdekurit, e cila erdhi dhe iu fal apostullit të shenjtë dhe i tha këto fjalë: “Më ngjall me ujë dhe frymë mua dhe birin tim, të cilin ti e ngjalle!” Ajo grua, më vonë predikoi Zotin tonë dhe u shpalli të gjithëve ngjalljen e të birit.

Athinasit e ditur diskutuan për thjeshtësinë e fjalëve të tij, madje e morën shumë në konsideratë për rëndësinë e veprave të tij dhe për mrekullinë e ngjalljes së të vdekurit, që e panë me sytë e tyre. Por, egoizmi nuk i linte të përkuleshin para Perëndisë së Madh, Të cilin e predikoi apostull Filipi; dhe thoshin ndërmjet tyre: “Si t'ia bëjmë ne që kemi studiuar aq shumë dhe na mposht një njeri i thjeshtë dhe bujk, i cili në veprat duket i famshëm dhe shumë i shkëlqyer?”

Në ungjijtë apokrif (domethënë: të fshehtë) përmendet një ngjarje e jashtëzakonshme dhe e papërfytyruar, ndërkaq duhet të ketë një bërthamë historike, prandaj dhe e parashtroj në tekstin përkatës të mëposhtëm:

“Ardhja e apostull Filipit në Athinë u bë shkak i një tronditje të madhe dhe ngjarjesh të rëndësishme. Kështu, kur një mëngjes u duk nëpër rrugët e Athinës një burrë i huaj që mbante vetëm një pallto dhe një rrobë më të hollë, për të cilin thuhej se ishte filozof i madh aziatik, të treqind filozofët e Athinës, duke u trembur se mos fiton i huaji dhe t'i turpërojë, thanë: “Ne kemi mësimet e etërve tanë, në të cilat mjaftohemi për të filozofuar, nëse ka diçka më të re, o i huaj, na e trego shumë lirisht, sepse nuk dëgjojmë asgjë tjetër, përveç ndonjë gjëje më të re”.

Filipi për një kohë të gjatë u shpjegoi atyre dogmën e re, shpjegim që e përforcoi me anën e mrekullive.

Filozofët e mahnitur u detyruan t'i shkruajnë një letër kryepriftit të madh të Jerusalemit, Ananias."

Kryeprifti i judenjve Anania në Athinë

Duke menduar kështu, athinasit “stërnipërit” e dijetarëve, të Sokratit, Platonit dhe Aristotelit, i dërguan me një njeri të shkolluar një letër kryepriftit të judenjve, Ananias. Njeriu i shkolluar i dha letrën dhe i tha:

“Erdhi një njeri prej këtej ndër ju, i quajtur Filip, i cili nga të folurit është fshatar, por nga veprat është i mrekullueshëm dhe e shqetëson shumë vendin tonë, duke predikuar një Perëndi më të ri, të quajtur Jisu, me emrin e të cilit dëbon demonët dhe çdo sëmundje tjetër. Në mënyrë të shkëlqyer bëri atë mrekulli të madhe, për të cilën u mahnitën të gjithë: ngjalli të vdekurin pasi thirri emrin e Jisuit. Kështu që rrezikojnë të përbuzen dhe të ndalojnë plotësisht nderimet tona dhe të shtohet kjo e re, në qoftë se nuk vjen shpejt ndër ne ndonjë nga ju”.

Kur i dëgjoi këto kryeprifti Anania, u nis plot zemërim nga Jerusalemi për në Athinë. Me një fantazi krenare dhe pa vënë gjë në gojë, i veshur me rrobën madhështore të kryepriftërisë, ndenji në një fron të lartë dhe madhështor. Të pranishëm ishin treqind dijetarët e Athinës dhe pesëqind judenjë që kishin ardhur në suitën e tij.

Apostull Filipi përpara tribunës gjyqsore të kryepriftit Anania në Athinë

Kryeprifti Anania urdhëroi të sjellin para tij të akuzuarin, apostullin e lavdishëm Filipin. Sapo erdhi nxënësi i Zotit tonë dhe ndenji në bangën e të akuzuarit, kryeprifti Anania i tha me zemërim të madh:

"A s'të mjafton që mashtrove njerëzit e thjeshtë që gjendeshin në Jude, Galile dhe Samari, por vure ndër mend të mashtrosh edhe dijetarët athinas, o më i poshtri i gjithë njerëzve? Përveç meje që të përbuz si të mashtruar dhe pa mend dhe nuk pranoj të të flas, dua vetëm të flas para këtyre dijetarëve athinas dhe t'i mësojë për këtë çështje.

Mësuesi i këtij o burra athinas, si shkelës i ligjit të Moisiut, u akuzua nga ne siç duhet dhe me të drejtë, duke u dënuar me vdekje në kryq, i zhveshur dhe i varur qëndroi mbi dru. Një i pasur i quajtur Josif, iu lut Pilatit dhe Pilati i lejoi ta varrosnin. Nxënësit e tij për hir të miqësisë, duke ardhur natën, e vodhën trupin e Tij që të mashtrojnë shumë njerëz dhe kështu mbollën kudo fjalën, duke përhapur famën e mësuesit të tyre, se u ngjall. Njëri prej tyre është edhe ky, Filipi, të cilin kërkon ta shtjerë në dorë mbreti i judenjve, Arkelau dhe ta vrasë për hakmarrjen e shumë njerëzve."

Fjala mbrojtëse e Apostull Filipit ndaj akuzës së kryepriftit Anania

Këtyre akuzave apostulli i lavdishëm Filip iu përgjigj me përulësi dhe qetësi, duke thënë: "O bir njeriu, përse e do kotësinë dhe thua gënjeshtra? A nuk i pagove ti me ar rojet, që të shpifnin për ngjalljen? A nuk i dije ti vulat, që i vure në varrin e tij, o shkelës i ligjeve?

Kryeprifti Anania u zemërua jashtë mase dhe duke u ngritur nga froni i tij madhështor, iu vërsul me zemërim të madh apostull Filipit për ta vrarë. Por, oh, çfarë mrekullie! Në çast mbeti i palëvizur dhe u verbua. Shoqëruesit e priftit Anania, judenjtë dhe athinasit e pranishëm, duke pandehur se apostull Filipi i bënte këto me anën e fuqisë magjike, u hodhën me zemërim të madh kundër tij. Por, edhe ata u dënuan nga Perëndia i Shenjtë, duke mbetur pa lëvizur dhe u verbuan.

Apostullit të lavdishëm Filip iu dhimbsën dhe iu lut Zotit duke thënë:

"O Zot shëro sëmundjet e shpirtit dhe të trupit të tyre, për mëshirën dhe mirësinë Tënde të madhe. Ndryshoje mendjen e tyre në njohuri të saktë dhe në besim!" Dhe oh, çfarë mrekullie! Lëvizën nga moslëvizja dhe u shëruan nga verbimi dhe të gjithë së bashku kërkonin t'i pagëzojë. Dhe ndërsa bëheshin këto, një tërmet lëkundi qytetin e Athinës dhe u rrëzuan gjithë idhujt brenda të cilëve kishin ngritur folenë demonët. Gjithë njerëzit përikën tek apostull Filipi i lavdishëm dhe thërrisnin me zë të lartë: “I fortë është Perëndia që ti predikove, o i mrekullueshëm. Në Atë besojmë edhe ne pa ngurruar dhe pa dyshim”.

Çahet dheu dhe përpin kryepriftin Anania të gjallë

Apostull Filipi i pagëzoi të gjithë menjëherë dhe vetëm prifti Anania mbeti në errësirë. Anania, duke parë se të gjithë besuan në Krishtin dhe u pagëzuan nga apostull Filipi në emrin e Shën Trinisë, filloi të mallkojë paturpësisht, duke thënë kundër Zotit tonë fjalë poshtëruese.

“Edhe dheu, duke mos duruar marrëzinë dhe shkeljen e ligjit, u ça dhe e përpiu të gjallë, si atëhere Datanin dhe Abironin, bijtë e Eliavit nga fisi i Rubenit, të cilët ngritën krye kundër Moisiut dhe Aaronit, duke thënë sikur këta mashtrojnë popullin dhe e shpien në shkatërrim” (Ligj. Përt: 11, 6; Numrat:16 dhe 26,7-10; Psalmi 95,17 dhe Dituria e Sirahut 45,18.)

Kisha e Shenjtë e Shën Filipit

Veprat apokrife të Shën Filipit përmendin se “Apostull Filipi qëndroi në Athinë për dy vjet, duke ungjillëzuar Fjalën e Perëndisë, madje e futi në dhe të gjallë kryepriftin e judenjve Ananian, sepse e kundërshtonte këtë”. Në atë vend ku u fundos Anania, u ndërtua Kisha e Shenjtë e Shën Filipit, në kohën e të krishterëve të parë të Athinës, mbas nisjes së apostullit të shenjtë në Azi.

Një tjetër traditë ka lidhje me fjalët e një shkrimi anonim për gjërat e jashtëzakonshme, ku përmendet se: “Në veri të këtij altari, (kështu karakterizohet tempulli Thision) ishte tregu i qytetit, ku apostull Filipi fundosi sekretarin e judenjve”.

Ishte edhe një variant tjetër, ku thuhej se Apostull Filipi e ngjalli birin e gruas së ve të Athinës, e cila nga mirënjohja e madhe e mirëpriti në shtëpinë e saj dhe këtë shtëpi e ktheu në kishë të Shën Filipit “Më poshtë derës së Agoras (domethënë; tregut), ku kisha ruhet gjer më sot”.

Dhe së fundmi një shkrimtar anonim, i cili ka bërë turne në Greqi gjatë mesit të shekullit të pesëmbëdhjetë, mbas Krishtit, përmend edhe ai “se në atë pikë ku u fundos kryeprifti i judenjve Anania, u ndërtua Kisha e shenjtë e Shën Filipit”.

Kisha e sotme e Shën Filipit

Kryepeshkopi i Athinës Hristostomos Papadhopulos përmend këto: “Kisha e Shën Filipit tregon vendin ku apostulli i shenjtë Filip iu nënshtrua martirizimit të tij” domethënë, në pikën ku është Kisha e sotme e Shën Filipit, në rrugën 'Adrianu 19'.

Sipas arkeologëve nën tabanin e kësaj Kishe të shenjtë është Mitropolia e lashtë me tre ndarje, e nderuar me emrin e apostullit të shenjtë të lavdishëm Filipit. Por, ka mundësi që kjo dëshmi të mos i referohet atij, por episkopit të Athinës Filipit të martirizuar në vitin 981 mbas Krishtit.

Shën Narkisi, episkop i Athinës

Mbas fundosjes së Ananias, apostulli Filip predikoi tek athinasit dhe i pagëzoi ata bashkë me treqind filozofët, si edhe pesëqind judenjtë, që shoqëruan Ananian. Hirotonisi Shën Narkisin, të cilin e përmend apostull Pavli në letrën drejtuar romakëve: “Përshëndetini ata të Narkisit, ata që janë në Zotin” (Rom.16,11). Narkisi ishte episkopi i Athinës dhe festohet në 31 Tetor.

Apostulli i lavdishëm Filip kthehet në Azi

Pas ngjarjeve të mësipërme të athinasve apostull Filipi kthehet në Azi dhe vjen tek Parthet. Atje i gjunjëzuar, falet dhe i lutet Zotit t'ia drejtojë hapat në rrugën e Ungjillit. Nëpërmjet një vegimi shikon një shqiponjë me krahë të arta, që përfaqësonte Zotin e Kryqëzuar. I mbushur me gëzim dhe forcë udhëton në vendin e Kandakëve. Pasi hipën në një anije me destinacion në qytetin Azot, atë natë kur po udhëtonin u bë një fortunë e madhe në det dhe në errësirë rrezikuan të fundoseshin.

Atëherë u duk në qiell Kryqi i Nderuar, që ndriçoi errësirën e natës dhe të gjithë të shpëtuar arritën në tokën e Azotit.

Shërimi i syrit të shenjtës Haritina

Në tokën e Azotit Apostulli Filip arriti në një shtëpi, ku të zotët e saj kishin një vajzë me emrin Haritina. Ajo rrezikonte të humbiste dritën e njërit sy. Duke dëgjuar predikimin e shenjtorit, ata besuan dhe u pagëzuan. Ati i vajzës iu lut Shën Filipit të shërojë syrin e vajzës së tij, Haritinës. Por, apostulli i tha vajzës së sëmurë: “Dua që ta shërosh vetë sëmundjen tënde Haritina. E dhuroj fuqinë jo vetëm tek ty, por edhe në gjithë ata që morën Pagëzimin e Shenjtë, që të bëni mrekullira.

Në mëngjes vëre dorën e djathtë mbi syrin tënd, duke thirrur emrin shpëtimtar të dhespotit Krisht, që të marrësh shërimin tënd”. Dhe kështu u bë. Por, banorët e Azotit deshën që ta vrisnin apostull Filipin me akuzën e mashtruesit dhe me pretekstin që po largoheshin gratë prej tyre, siç iku Haritina nga prindërit e saj. Por, qëllimet e tyre satanike nuk patën sukses, sepse apostulli nuk e kishte përfunduar veprën, që ia kishte ngarkuar Krishti ynë.

Pagëzimi i qeveritarit dhe gruas së tij Markelës

Qeveritari i qytetit të Azotit e shpëtoi Apostullin e lavdishëm Filipin nga vrasja me gurë, kur Haritina e pasoi atë. Ai e shpëtoi, duke u thënë bashkëvendasve të tij: “Vëllezër, dëgjoni këshillën time! Mos i bëni këtij të huaji ndonjë padrejtësi, por le t'i provojmë mësimet e tij, nëse janë për shpëtimin tonë shpirtëror”.

Kështu, të gjithë u bindën me fjalët e qeveritarit, ndërkaq, ai ra në këmbët e apostullit dhe iu lut të vinte në shtëpinë e tij. Filipi pranoi të shkonte në shtëpinë e qeveritarit, por gruaja e atij, Markela, u skandalizua dhe nuk deshte të vinte Filipi hyjnor në shtëpinë e tyre. Prandaj u zu me të shoqin. I kërkoi ndarjen dhe kthimin e gjithë pajës së saj (pasurinë), nëse nuk do ta dëbonte menjëherë apostullin e ftuar.

Sundimtari u mërzit dhe Shën Filipi i ndriçuar nga Shpirti i Shenjtë mësoi shkakun e mërzitjes dhe menjëherë u lut për Markelën.

Frytet e asaj lutje qiellore nuk vonuan të duken. Markela ndërroi menjëherë ndjenjat dhe nga dëshira që kishte për dëbimin e apostull Filipit, e mirëpriti dhe i thoshte të shoqit të saj: “Nga erdhi ky njeri i mrekullueshëm? Oh, sa të ëmbla ishin fjalët e tij....” I shoqi i saj, qeveritar i qytetit i tha: “O grua, ky njeri është zëdhënës i Perëndisë dhe ambasador i Mbretërisë së Përjetshme dhe le të besojmë tek ai”.

Dhe me të vërtetë besuan dhe u pagëzuan edhe qeveritari i qytetit Azot bashkë me të shoqen, Markelën, si dhe gjithë të tjerët: fëmijët e tyre, skllevërit, farefisi dhe shumë banorë të qytetit të Azotit. (ky qytet gjendej në brigjet juglindore të detit Mesdhe).

Apostull Filipi para prefektit Aristark

Djalli, duke parë veten të mposhtur, shtyu disa nga besnikët e tij, për t'i vënë zjarrin shtëpisë së qeveritarit, që të digjen brenda në të qeveritari, e shoqja Markela, fëmijët e tyre dhe kushdo tjetër që punonte dhe banonte atje brenda. Apostulli i lavdishëm Filipi, duke i ditur gjithë këto nga Shpirti i Shenjtë doli dhe iu dorëzua armiqve të tij dhe të Zotit tonë. Pasi e arrestuan, si bisha të egra, e morën dhe ia dorëzuan prefektit të qytetit, Aristarkut.

Aristarku, duke qëndruar karshi apostullit të shenjtë Filip, i tha me shumë zemërim:

"E di që lëvdohesh për magjitë e tua. Por nëse nuk i heq nga vetja, do të vras me gurë në mënyrë shumë të hidhur. Sa për Perëndinë tënd të Kryqëzuar do ta shqyrtojmë pastaj me kohë." - dhe duke thënë këto e rrëmbeu apostullin e lavdishëm nga flokët, e tallte dhe e zvarriste nga një vend në tjetrin...duke e torturuar.

Apostulli hyjnor Filipi i priste këto me durim, por që ta bënte të arsyeshëm prefektin egoist Aristarkun dhe që ta mësonte i gjithë populli që vërente torturat e tij, se ishte shërbëtori i Perëndisë së Plotëfuqishëm, bëri një lutje me gjithë fuqinë e shpirtit të tij për gjithë dëgjuesit:

"O Zot, Ti që krijove zemrat tona dhe i di lëvizjet dhe mendimet e tyre, plotësoma këtë lutje, e cila del pa zemërim nga zemra ime dhe që të bëhen të arsyeshëm të pranishmit, të paralizohet ajo dorë e çrregullt që guxoi të shtrihet mbi kryet që Ti shenjtërove."

Dhe oh, çfarë mrekullie! Ashtu u bë. Jo vetëm që e paralizoi dorën e Aristarkut, por iu verbua edhe njëri sy, humbi dëgjimin nga të dy veshët dhe së fundi u bë memec.

Apostull Filipi ngjall Theofilin

Ata që ishin aty dhe vërenin ngjarjet që pasuan, iu lutën apostullit që ta falte Aristarkun dhe ta shërojë, siç ishte në fillim. Por, apostulli tha në mënyrë të prerë: “Deformimet e gjymtyrëve nuk mund të ndihmohen nga njeriu, sepse një është Ai që i rregullon, është Krijuesi, I Cili që në fillim krijoi njeriun nga dheu. Dhe nëse nuk besoni në Perëndinë Krijues, ju edhe ai që e pësoi, nuk e merr shërimin e tij”.

Ndërkaq, në atë moment, po shkonin të varrosnin një të vdekur. Shoqëruesit e Aristarkut gjetën shkak për t'u tallur me Filipin e lavdishëm dhe i thonin qëllimisht: “Nëse do ta ngjallësh atë të vdekur, të gjithë do t'i falemi Perëndisë tënd dhe bashkë me ne edhe Aristarku”.

Shën Filipi, duke ngritur sytë në qiell, u fal dhe me zë të butë i tha të vdekurit: “Theofil, Krishti të urdhëron, ngrehu dhe fol ç'të duash, pa pengesë!”

Dhe i vdekuri.... Oh, çfarë mrekullie! U ngrit dhe i ra në gjunjë apostullit Filip duke i thënë: “Të falenderoj ty, o shenjt i Perëndisë, se në këtë kohë më çlirove nga shumë të këqija, sepse më zvarritën për gjyq disa të zinj dhe të shëmtuar që të më hidhnin në skëterrën e humbjes, gjë që do të bëhej, nëse ti nuk do të arrije të më çliroje mua të gjorin”.

Kjo ngjarje i bëri të gjithë të tmerrohen dhe të admirojnë fuqinë e Perëndisë, që vepron për apostullin e Tij dhe për rastin konkret nëpërmjet apostull Filipit.

Apostull Filipi shëron dhe pagëzon Aristarkun, Prefevktin dhe shumë banorë të tjerë të qytetit të Azotit

Njerëzit, duke parë këto ngjarje të mrekullueshme, hodhën poshtë çdo dyshim dhe ngurrim dhe besuan në Zotin tonë nëpërmjet apostull Filipit dhe thanë: “Apostull Filipi! Ai, Të cilin ti e predikon, i cili bën këto gjëra të jashtëzakonshme, është i vetmi Perëndi i Vërtetë dhe i Plotëfuqishëm. Atij Perëndie i falemi të gjithë, o i mrekullueshëm dhe i besojmë”.

Filipi i shenjtë duke dhenë shenjë me dorë që të ndalej zhurma, urdhëroi qeveritarin e qytetit të shoqin e Markelës, të bëjë shenjën e Kryqit të Nderuar Jetëdhënës mbi trupin e Prefektit Aristark, duke thirrur Trininë Shenjtë. Qeveritari beri sa tha Shën Filipi dhe Aristarku u bë fare mirë. Ai u pagëzua menjëherë bashkë me të gjithë banorët e Azotit.

Ndërmjet të pagëzuarve ishte edhe një njeri me emër Prefevkt, i ati i atij që u ngjall nga vdekja. Madje, Prefevkti i dha Shën Filipit t'ua ndante të varfërve të dymbëdhjetë perënditë (idhujt) e artë, që i kishte dhe i adhuronte më parë, si dhe gjithë pasurinë tij.

Apostull Filipi, duke i mësuar dhe forcuar banorët e tokës së Azotit në besën e Krishtit dhe duke hirotonosur (dorëzuar) episkop të atij qyteti, qeveritarin, të shoqin e Markelës, madje duke hirotonisur dhiakonë dhe priftërinj si dhe duke i urdhëruar të ndërtojnë kisha, ku të adhurohet Perëndia i Shenjtë dhe Triadik, u nis për Frigji.

Vepra e madhe shpirtërore e Apostull Filipit shfaqet nga vendi i episkopit të qytetit të Azotit. Episkopata e këtij vendi është e rëndësishme; kjo dëshmohet nga raportet e sinodeve, se deri në shekullin e gjashtë mbas Krishtit, bariu i saj nënshkruan si, “Episkopi i Azotit”.

Apostull Filipi në Frigji

Duke ardhur në vendin shumë të populluar të Frigjisë, apostulli i lavdishëm Filip takoi atje apostullin Joan, i cili edhe ai predikonte Jisuin e Kryqëzuar dhe të Ngjallur së vdekurësh. Së bashku arritën në Ierapoli.

Atje, ku qëndroi, u hidhërua shumë, sepse banorët e atjeshëm “I faleshin si perëndi një nepërke të madhe dhe të frikshme, së cilës ata çnjerëzorë i sillnin njerëz për t'i flijuar. Brenda asaj bishe banonte djalli. Duke iu afruar asaj bishe, apostull Filipi shumë i famshëm, u fal Zotit tonë dhe duke përmendur emrin e Tij, emri i frikshëm i Dhespotit Krisht, që nuk e përballojnë dot demonët, e vrau nepërkën duke u dhënë banorëve të qytetit një spektakël të frikshëm”.

Në vazhdim i mësoi se Biri i trupëzuar dhe Fjala e Perëndisë, Zoti ynë Jisu Krishti, do të vijë përsëri për herë të dytë. Dhe atëherë do të ngjallë gjithë gjeneratën e njerëzve dhe do ta shpërblejë secilin sipas veprave të tij. Të gjithë sa janë të pagëzuar dhe ruajnë ligjin e Tij “do të trashëgojnë Parajsën e përjetshme” (Mat. 25, 34); dhe ata që janë të pagëzuar, por nuk e ruajnë ligjin e Tij, do të kenë vend në ferrin e përjetshëm bashkë “me djallin dhe engjëjt e tij” (Mat. 25, 41). Mjaft njerëz i dëgjuan fjalët e Shën Filipit dhe besuan. Shenjti i pagëzoi ata dhe prej tyre hirotonisi dhjakonë, priftërinj dhe episkopë.

Martirizimi i Apostull Filipit

Por, djalli vuri në lëvizje veglat e tij kundër Filipit hyjnor. E arrestuan, e rrahën dhe i bën shumë tortura. Turtura më e tmerrshme ishte se ja çpuan astragalet (noçkat e këmbëve) prej nga e varën kokëposhtë në kryq në formë "X" (Iks-i). Bashkë me të, varën edhe apostull Vartholomeun. Mariamni, motra e apostull Filipit, nuk iu nënshtrua asnjë torture, përveç tortures shpirtërore që të shihte vëllanë e saj të varur si kriminel bashkë me Vartholomeun, “të cilët u lodhën shumë në vreshtin e Zotit”.

Zoti duke parë martirizimin e nxënësve të Tij, lëkundi dheun me një tërmet të fuqishëm, kështu që shumë shtëpi u rrëzuan dhe shumë njerëz gjetën vdekje të hidhur nën gërmadhat. Gjatë këtij tërmeti banorët e Frigjisë, “duke rrahur kraharorët e tyre” (Lluka: 23, 48) dhe duke ardhur me lotë para kryqit të apostullit të lavdishëm Filip, i luteshin t'i falë për mëkatin e tyre të madh.

Fundi i Apostull Filipit

Zoti, nga njëra anë pranoi pendesën e njerëzve të qytetit, e ndaloi tërmetin dhe shpëtuan të gjithë nga vdekja e dhimbshme; nga ana tjetër u tregoi një vegim të mrekullueshëm, shenjë e fuqisë më hyjnore, ku u duk një shkallë nga toka deri në qiell që u tregonte ngjitjen. Kjo u bë rrugë shpëtimi për të pabesët, të cilët pohuan Zotin tonë “se është Perëndia ynë i vërtetë dhe i vetëm” dhe zbritën apostullin Vartholome nga kryqi ku ishte varur. Kur erdhën ta heqin nga kryqi në formë 'X' edhe apostull Filipin, ai nuk pranoi, duke ditur se mbas pak kohe do të shkonte “të takojë Mesian”. Lart në kryqin e tij vazhdoi ta mësojë popullin që të ruajë ligjin e Perëndisë.

Ndërsa thoshte këto, iu fal Zotit tonë dhe shpirti i tij i lumur shkoi pranë Zotit më 14 Nëntor të vitit 80 ose 87 mbas Krishtit.

Lipsani i Shenjtë i Shën Filipit

Lipsanin e tij të shenjtë dhe të nderuar e varrosën me respekt të madh fetar Vartholomeu dhe e motra e Shën Filipit, Mariamni; ndërkohë turma e besimtarëve psalte tropare dhe himne për Perëndinë.

Një copë e vogël nga lipsani i tij i shenjtë është vendosur në Kishën e tij të vogël dhe mikëpritëse në Monastiraqi, në rrugën 'Adrianu 19.'

Kjo copë e vogël e lipsanit të shenjtit u muar në korrik të vitit 1989 me inisiativën e Protoprezviterit at Athanas A. Attart nga Manastiri i Shenjtë Agostiniane Santa Lucia, Romë.

Në arka të tjera lipsanesh ka copë të vogla nga lipsanet e apostujve si, të apostullit kulmor Petro, Shën Thomait që dyshonte, të cilët u morën me inisiativën e këtij prifti.

Arka e lipsanit të Shën Filipit

Ajo copë e vogël e lipsanit të Shën Filipit ruhet në një arkë të veçantë prej argjendi 925° të punuar me dorë në përmasat: lartësi 27 cm., gjatësi 31,5 cm. dhe gjerësi 16 cm. Peshon 3,600 gr. Përreth janë skalitur pamjet e rrahjes së Shën Filipit; kryqëzimi i tij në kryqin formë "X"; varrosja e shenjtit; qortimi që ai i bëri kryepriftit të judenjve Anania; ngjallja e djalit të gruas së ve, pagëzimi i athinasve të parë; apostulli drejton tek Mesia mikun e tij Nathanail dhe Shën Filipi hirotonis Narkisin, episkop të Athinës.

Arka e lipsaneve hapet dhe në pjesën nga brenda të kapakut, që mbahet nga zinxhirë, është skalitur Shën Filipi duke na bekuar dhe shenjtëruar ne të gjithë. Nga ana e jashtme ka pesë kupola (kube) argjendi, katër të vogla dhe një të madhe, që stolisen me katër gurë të vegjël të çmuar zafiri dhe një më të madh, përkatësisht.

Mbi bazën e arkës është vendosur copa e vogël e lipsanit të shenjtë të apostullit të shenjtë e të lavdishëm Shën Filipit. Rreth e qark është ky përshkrim historik:

Lipsani i shenjtë i Apostullit të Shenjtë të Lavdishëm Filipit, i dhuruar nga Manastiri i shenjtë "AGOSTINIANE S. Lucia Roma" me ndërmjetimin e të krishterit Orthodhoks (Mr. Philippe Regamey, Zvicër) për priftin shumë të nderuar At Athanas A. Attart, më 18 Dhjetor 1998.

Me qindra besimtarë vërshojnë çdo ditë për të adhuruar Perëndinë tonë të Shenjtë Triadik dhe të nderojnë Apostullin e Lavdishëm Filipin, madje edhe të Dielave duke psalur të gjithë së bashku Përlëshore dhe Madhështime.

Apostullit, oratori Nikita i thurr një bisedë që fillon kështu: “Thithni ujë me mirësinë...” Kjo bisedë ruhet në Manastirin e Mali të Shenjtë; në Lavrën e madhe në Dhionisiu dhe në Vatopedhi.

Gjithashtu në Manastirin e Shenjtë Ivirion të Malit të Shenjtë ruhet një bisedë lavdëruese që fillon kështu: “O Perëndi fjalë e Perëndisë...”

Gjithashtu në manastirin e shenjtë të Lavrës së Madhe ruhet një bisedë tjetër...

"Ju jemi miqtë e mi" (Joani 15, 14)

Duke e mbyllur këtë punim mbi jetën dhe veprën e apostullit të lavdishëm Shën Filipit, le t'i lutemi të ndërmjetojë për ne shërbëtorët në Kishën e vogël mikpritëse dhe historike në rrugën "Adrianu 19" (Athinë), për ata që shkojnë në atë Kishë, për ata që e ruajtën atë nga tërmeti i tmerrshëm i shtatorit të 1999-ës dhe për çdo shpirt, që të na ndihmojë edhe ne si miqtë e tij në këtë jetë dhe të na udhëheq në jetën e ardhshme në Mikun e tij të vetëm dhe Mikun tonë, Zotin Jisu Krisht.

E Atij është lavdia dhe fuqia në jetë të jetëve. Amin!

Protopresviter Athanasios A. Attart

Shën Gjergji, Martir i Ri nga Kios

Fri, 26 Nov 2021 08:50:00 +0000

Shenjti lindi në ishullin Kios. Kur ishte 9 vjeç mbeti jetim nga e ëma, ndërsa babai i tij u martua përsëri. Kështu fëmija për nënë njohu njerkën e tij. Më pas babai i tij e solli pranë një drugdhendësi për të mësuar këtë zanat. Një ditë Gjergji bashkë me disa shokë të tij hipi në një anije dhe shkoi në Kavala. Aty, bashkë me shokët e tij shkoi që të vidhte shalqi. Rojtari i tokës me shalqinj arriti të kapë vetëm Gjergjin e vogël dhe e çoi tek kadiu. Atëherë fëmija nga frika mohoi besimin e tij të shenjtë. Njëri prej Agarinëve e mori në shtëpinë e tij dhe pas një farë kohe e dorëzoi tek një person tjetër. Të afërmit e fëmijës nuk ishin në djeni të këtyre ngjarjeve.

Gjergji filloi që të punonte si marinar në një anije. Njëherë anija arriti në limanin e Kios për të shkarkuar mallin e saj. Një i afërm e njohu Gjergjin dhe e përshëndeti, por u suprizua kur dëgjoi ta thërrisnin Ahmet. I thotë i çuditur: “Çfarë është kjo që po dëgjoj? Fëmija nuk u përgjigj, thjesht u kthye në anije pa bërë zë, pasi brenda tij, gjithmonë torturohej prej rënies së tij. Në një udhëtim tjetër u mundua që të takohej me babanë e tij, por nuk mundi. Në udhëtimin e tretë, duke veshur veshje të krishterësh takoi më në fund babanë e tij, i cili e priti me lot, duke mos mundur të besojë fatkeqësinë që kishte gjetur atë dhe birin e tij.

Duke ditur se fëmija nuk mund të jetonte në Kios me këshillën e atit të tij shpirtëror, e solli me kaiken e tij në Kidhones, ku e dorëzoi tek një besimtar i Krishterë, që ishte i njohur i tij. Shenjti atëherë ishte 10 vjeç. Ky njeri e dërgoi që të jetonte bashkë me punëtorët e tjerë në tokat e tij, por edhe që të jetë më tepër larg syrit të Turqve, se mos e njihte ndonjë prej tyre. Aty qëndroi dhe punoi deri në moshën 20 vjeçare, duke jetuar me maturi dhe devotshmëri.

Por kishte gabuar duke i rrëfyer të fshehtën e tij tek një jerondeshë, të cilën e kishte si nënën e tij. Duke u rritur filloi që të vizitonte Aivalin ku u njohi me shumë vendas dhe krijoi edhe shoqëri. Takoi që të njihte një vajzë me qëllim për t’u martuar. Të afërmit e vajzës e pyetën për gjendjen e Gjergjit dhe mësuan prej jerondeshës edhe të fshehtën e apostazisë dhe rikthimit të tij në krishtërim, por duke vlerësuar të mirat e Gjergjit, familja e vajzës, nuk u bezdis nga ky fakt.

Ndërsa dasma po përgatitej, një vëlla i nuses u zemërua me Gjergjin, pasi ky i fundit i kërkoi t’i kthente paratë që i kishte huazuar. Vëllai i nuses i zëmëruar shkoi dhe e paditi Shenjtin tek pashai i Aivalit për rikthimin në Krishtërim. Disa miq të Shenjtit mësuan për këtë tradhëti dhe e nxitën që të largohej, por shenjti as u largua edhe as u fsheh, sepse gjithë ato vite vuante në shpirtin e tij për mëkatin e mohimit.

Kadiu urdhëroi që ta sillnin të lidhur para tij. Ai i tha: Pse guxove që të lëshosh besimin tonë dhe të ndjekësh përsëri atë që mohove? Shenjti u përgjigj: As besimin tim mohova e as besimin tuaj pohova. Por kur isha fëmijë më kërcënuan që ta pranoja. Me vullnetin tim kurrë nuk e mohova besimin tim, por gjithmonë i Krishterë isha dhe si i krishter jetoja. Fenë tuaj gjithmonë e kam urryer dhe e urrej edhe nuk e pranoj.

Kur kadiu dëgjoi këto, ndyshoi taktikë dhe i thotë me ton të qetë: Na thuaj o njeri, emrin që more kur u rrethpreve. Emri im është Gjergj, i përgjigjet Shenjti, dhe me këtë emër do të vdes. Na thuaj, këmbngul kadiu, emrin tënd dhe mos e moho besimin tënd. Ne edhe nderime të mëdha do të të bëjmë dhe për të gjithë ne i dashur do të bëhesh. Por nëse nuk më bindesh, ta dish se do të vdesësh me një vdekje të tmerrshme. Emrin tim e thashë, dhe e dëgjuat. Quhem Gjergj dhe si Gjergj dëshiroj të vdes, u përgjigj shenjti. Nuk do të vdesësh me një vdekje të lehtë, i përgjigjet kadiu dhe urdhëroi që ta mbyllnin në burg.

Qëndroi në burg për 17 ditë duke i duruar të gjitha me shumë gëzim për dashurinë për Krishtin. I gjithë populli i qytetit, duke mësuar këtë ngjarje, i luteshin Perëndisë, që të forconte martirin në këtë situatë. U përpoqën që të gjenin mënyrë që ta forconin shpirtërisht në burg, në mënyrë që të përballonte sa mendimet demoniake aq edhe presionin psikologjik që i bënin të pabesët.

Përfundimisht u shpall dënimi i tij me vdekje. Atëherë të krishterët u kujdesën që një atë shpirtëror të shkonte në burg që ta rrëfente dhe ta kungonte. Ekzekutimi u urdhërua që të bëhej në sheshin e Aivalit në mbrëmjen e 25 Nëntorit. Të gjithë të krishterët ishin vigjilentë, disa në kishë, ku bënin agripni për forcimin e martirit, dhe disa të tjerë u mblodhën në shesh.

Kur arriti kadiu dhe disa Turq të parisë, sollën Shenjtin i cili vazhdimisht thoshte lutjen, “Zot Jisu Krisht, falmë mua mëkatarin” dhe “E Përmbishenjtë Hyjlindëse shpëtomë”.

E urdhëruan të gjunjëzohej, ndërsa para tij qëndronte xhelati me të gjitha armët e tij. e nxitën për herë të fundit që të mohonte Krishtin. Shenjti u përgjigj me zë të madh: Jo, jo, i krishter dua që të vdes.

Xhelati e qëlloi në shpinë dhe megjithëse gjaku filloi që të rridhte vrullshëm, shenjti qëndroi pa lëvizur si të mos kishte ndodhur asgjë. Më pas e goditi me një thikë, e cila ngeci në kockë, saqë u desh fuqi për ta shkulur që aty. Shenjti vijonte që të qëndronte i gjunjëzuar dhe duke u lutur. Përfundimisht e goditi me shkelm dhe e hodhi poshtë, e kapi nga nofulla dhe e theri si një qengj, me shumë ashpërsi dhe egërsi. Shenjti ishte 22 vjeç.

Ndërsa agripnia gjendej në mbrëmësore, gjatë litanisë. Një i krishter arriti duke vrapuar dhe tha: “Mbaroi” dhe priftërinjtë menjëherë kujtuan emrin e tij bashkë emrat e martirëve të tjerë që kujtohen në litani. Të krishterët me lot gëzimi shpirtëror dhe ngazëllimi pranuan lajmin e mbarimit martirik të Shenjtit. Fitoren dhe triumfin e Kryqit kundër armiqve të dukshëm dhe të padukshëm.

Turqit urdhëruan që Lipsani i Shenjtë të hidhej në ishullin që gjendej në gjirin e Aivalit. Por, të Krishterët e morën dhe e varrosën me shumë nderim, brenda Hierores së Kishës së Shën Gjergjit, në të djathtë të Tryezës së Shenjtë, si një lipsan martirik.

Lavdi Perëndisë ndër Shenjtorve të Tij

Shën Sofianoi, Episkop i Drinopojës dhe Gjirokastrës

Fri, 26 Nov 2021 08:40:00 +0000

Shenjtori i ditës :

Shën Sofianoi ishte një personalitet i rëndësishëm fetar i kohës së tij në zonën e Epirit dhe konsiderohet si pararendës i Kozmait të Etolisë. Me shumë mundësi ka lindur në fshatin Poliçan të Pogonit. U bë i njohur qysh nga momenti që u fronëzua në fronin e episkopatës së Drinopojës, që përfshinte atëherë zonat e Gjirokastrës, Delvinës dhe Himarës.

Në vitin 1672 ndërtoi një shkollë në Manastirin e Shën Athanasit. Në kohën që jetoi, islamizimi ishte bërë një fenomen i zakonshëm. Ai, duke dashur të përballet me këtë situatë kaloi fshat më fshat që të nxiste popullin për ruajtjen e traditave dhe fesë së tyre. Në vitin 1711, pak muaj para fjetjes së tij, tërhiqet prej detyrave të tij priftërore dhe jeton si murg, që të merret ekskluzivisht me predikimin dhe veprën e tij hierapostolike.

Për shkak të karakterit të tij ishte veçantërisht i nderuar, madje edhe prej myslymanëve. Dëshmohet rasti i një vajze myslymane të re, e cila e dëshpëruar shkoi pranë Shenjtit, pasi nuk po gjente fesin e saj të qëndisur me flori. Ai u lut dhe zbuloi se fesi i saj gjendej në folenë e një lejleku, duke i treguar edhe vendin e saktë ku gjendej. Vajza e gjeti fesin e saj duke shprehur mirënjohjen e saj për Shenjtin.

Një tjetër mrekulli të Shenjtit, e dëshmojnë burimet historike dhe dëshmitë gojore. Manastirin e Shën Athanasit e vizitoi një kalimtar, të cilit murgjit i rrëfyen një mrekulli. Gjatë këtij rrëfimi ishte i pranishëm edhe Shën Sofianoi, i cili e dëgjoi rrëfimin me vëmendje. Fillimisht kalimtari u tregua dyshues ndaj rrëfimit të murgjërve dhe dhe më pas shprehu fort mosbesimin e tij. Atëherë Shenjti u ngrit dhe urdhëroi një murg të ri që të merrte prej oxhakut tre copa druri qershie që digjeshin. I kërkoi kalimtarit mosbesues dhe murgut që ta ndiqnin në oborr dhe duke marrë kazmën, i mbolli të tre copat e drurit duke i thënë kalimtarit se deri pranverën tjetër këta dru do të lulëzojnë dhe do të lëshojnë fryte, që Perëndia t’i tregonte atij se rrëfimi i murgjërve për mrekullinë ishte mëse i vërtetë.

Dhe me lutjet e Shenjtit, mrekullia u bë. Drutë e djegur hodhën rrënjë, nxorrën gjethe dhe lëshuan fryte, siç Shenjti kishte parashikuar. Ato gjenden edhe në ditët tona në Manastirin, që sot mban emrin e Shenjtit dhe quhet Manastiri i Shenjtëve Athanas dhe Sofiano.

Shën Sofianoi fjeti më 26 nëntor të vitit 1711. Koka e tij e shenjtë si edhe lipsanet e tij të shenjta ruhen në arka të zbukuruara, të cilat për arsye sigurie janë transferuar prej Manastirit të Oshënarit në kishën qëndrore të Taksiarkëve në Poliçan nga prifti i devotshëm i fshatit Efthimio Kalama dhe banorët e tij, ku ruhen deri më sot për bekim dhe shenjtërim.

Jeta dhe mrekullia e Shën Mërkurit

Thu, 25 Nov 2021 11:20:00 +0000

Shenjtori vinte nga provinca e Azisë (në perëndim të Azisë së Vogël) dhe ishte i biri i një skithi, që u bë fshehurazi i krishterë, me emrin Gordian. Shën Mërkuri shërbeu në ushtritë perandorake në kohën e Deciusit (251) dhe të Valerianit (253-260). Një ditë, kur ishte në luftë kundër barbarëve, një engjëll drite iu shfaq dhe i dha një shpatë me urdhrin për të luftuar me besim dhe ndihmën e Krishtit Perëndi. I mbushur me guxim nga ky vegim, i riu vrapoi në përleshje dhe depërtoi në mes të armiqve, duke iu futur frikën me shpatën qiellore dhe arriti deri te gjenerali i barbarëve, Riga, të cilin e vrau në dyluftim. Kur morën lajmin e vrasjes së kryetarit të tyre, trupat barbare i zuri paniku dhe u shpërndanë.

Kur perandori mësoi aktin e trimërisë së Mërkurit, e ftoi pranë tij, e vuri të ulej në të njëjtën tryezë dhe, pavarësisht moshës së re, e nderoi me gradën gjeneral. I joshur nga nderet dhe kënaqësitë e oborrit, i riu i krishterë i harroi detyrat ndaj Mbretit të vërtetë. Atëherë një engjëll iu shfaq natën dhe i kujtoi se atë shpatë, me të cilën kishte korrur fitore, ia kishte dhënë Krishti, si shenjë e martirizimit që do të kishte. Mërkuri u zgjua nga gjumi i neglizhencës dhe të nesërmen, teksa perandori e kishte ftuar t’i sakrifikonte Artemidës (Perëndi pagane) , ai nuk pranoi të shkonte. U thirr nga sovrani, rrëfeu se ishte i krishterë dhe hodhi në tokë shenjat dalluese ushtarake, për të treguar se ishte i vendosur të braktiste lavdinë tokësore dhe të ballafaqohej me vdekjen për Krishtin.

Menjëherë e burgosën dhe e munduan, por çdo gjë e duroi, sepse i njëjti engjëll i Perëndisë që i ishte shfaqur më përpara, iu rishfaq në qeli për t’i dhënë zemër dhe shpresë. I plagosur nga të gjitha anët me goditje shpate dhe i varur mbi një furrë të zjarrtë, gjaku i rrodhi lumë, aq sa shoi edhe zjarrin. E varën me kokën poshtë dhe e kamxhikuan me rripa bronzi. Më në fund, e çuan në Qesari të Kapadokisë, i prenë kokën me urdhër të perandorit.

Ishte 25 vjeç, por trashëgoi lavdi të përjetshme në ushtrinë qiellore.

Mrekullia e vrasjes të perandorit famkeq dhe magjistarit Julian Apostatit

ë librin: “Jeta ushtarake dhe fetare në Mesjetë dhe epoka e Rilindjes" nga Paul Lacroix, i cili ishte Konservatori zyrtar i Bibliotekës Kombëtare në Paris (viti i botimit 1873) përshkruhet persekutimi i tmerrshëm që Julian Apostati, Perandori i Perandorisë Romake (331-363), drejtoi kundër Kishës menjëherë pasi ajo u largua nga Katakombet dhe mori çlirimin nga Edikti i Mediolanit me 313 nga Kostandini i Madh dhe Licini.

Në këtë tekst të këtij libri ka një ndërhyrje befasuese të Zotit tonë Jisu Krisht, i cili dërgoi Shën Mërkurin në një mision nga Parajsa në tokë për të ekzekutuar Perandorin e tmerrshëm Julian Apostati me një goditje vdekjeprurëse me shtizën e tij, të cilën ai e bëri.

Duhet të dimë që kjo ngjarje ikonizohet Shën Mërkuri duke goditur Perandorin Julian, por ka edhe versione të tjera të ikonës që Shën Mërkuri shfaqet me dy shpata, që një prej tyre ja dhuron Kryengjëlli Mikael, për të vrarë Perandorin Julian Apostatin.

Sipas historisë, ky perandor që kishte filluar persekutimin kundër krishterimit, ishte pa dyshim, një komplot i sekteve disidente, pagane, gnostike, okultiste nën patronazhin e perandorit Julian, i quajtur Apostat, sepse ai hodhi poshtë fenë e krishterë me qëllimin për të rivendosur paganizmin dhe u përfshi në rituale magjike.

Historianët e Kishës raportojnë se Shën Vasili i Madh, teksa i lutej Zotit që të mbronte Kishën e Tij nga persekutuesi, ra në ekstazë.

Ai pa Zotin Jisu Krishtin në Parajsë duke i thënë Shën Mërkurit: “Të shkosh të mposhtësh armikun tonë që nuk beson në Mua!” Martiri i shenjtë u largua menjëherë dhe, duke u kthyer pas ca kohësh, i tha Mjeshtrit të tij Hyjnor: "Urdhërat e tua u përmbushën, Juliani u shfaros".

Shën Vasili i Madh e pa këtë vizion pikërisht në natën që Juliani vdiq. Sipas raportimeve të shumë shkrimtarëve, Perandori, duke e kuptuar se nga i erdhi goditja që shkaktoi vdekjen e tij, mori gjakun nga plaga e tij dhe e hodhi lart drejt qiellit, duke thirrur: " Ti më munde , o Galileas!

Shën Mërkuri ikonizohet në traditën kopte dhe arabe me dy shpata, njërën prej të cilave ia dha Shën Mëhilli, kryeengjëlli i dërguar prej Zotit. Në arabisht Shën Mërkuri njihet edhe si Abu-Seifein.

Lavdi Perëndisë që bën çudira të mëdha me Shenjtorët e Tij. Amin.

Shën Petro Hezikasti.

Thu, 25 Nov 2021 08:21:00 +0000

Shenjtori i ditës : Oshënar Petro Hezikasti

Oshënar Petro Hezikasti ishte me origjinë nga Ponti i Azisë së Vogël dhe që në vogëli dallonte për devotshmërinë e tij të zjarrtë dhe për përkushtimin e tij të plotë në të mirat shpirtërore.

Në moshën shtatë vjeçare, shkoi në Galatia dhe më vonë në Palestinë, ku besimi i tij u forcua akoma më tepër dhe më pas përfundoi në Antioki ku asketizoi në malet e saj, të lavdëruar prej shumë atletëve të mëdhenj dhe mësues të Krishtërimit.

Shumë shpejt frytshmëria e tij shpirtërore u përhap dhe një numër i madh njerëzish erdhën tek ai, duke marrë këshilla dhe ngushëllime të vlefshme për të shëruar plagët e vështira të shpirtit. Për vyrtytin e tij të madh, mori prej Perëndisë dhuntinë që të ketë pushtet mbi demonët. Kështu çliroi prej demonëve një person që quhej Dhaniil, të cilin pasi e katekizoi ( i mësoi besimin e krishterë) e bëri edhe bashkëasketin e tij.

Vdiq në paqe në moshën 95 ose 99 vjeçare.

Shën Mërkuri, Martir i Madh. ( 25 Nëntor)

Thu, 25 Nov 2021 08:14:00 +0000

Martiri i madh shën Mërkuri ishte një ushtarak i shquar, jo vetëm i ushtrisë së perandorit Deci, të cilit i shërbente, por edhe i Krishtit. Mërkuri ishte me origjinë nga Skithia dhe i ati i tij quhej Gordiano.

I dalluar në një beteje, gjatë së cilës kishte vrarë gjeneralin armik, u nderua me gradën e gjeneralit. Por kur u thirr që të merrte pjesë në një sakrificë për idhujt, refuzoi dhe nuk hezitoi, kur u pyet, që të pohonte që ishte i krishterë. Mbreti u përpoq në fillim, që ta joshte me fjalë të mira. Por duke parë, që nuk mund ta bindte që të mohonte Krishtin, urdhëroi që ta torturonin. Pasi e mbushën me plagë, i prenë kokën në Qesari të Kapadokisë, ndërmjet viteve 253-259.

+ Shën Nikodhimi, Martiri Oshënar nga Veria

Wed, 24 Nov 2021 08:16:00 +0000

Shenjtori i ditës :

Shën Nikodhimi lindi në një familje të pasur dhe fisnike të Verias. Jetoi gjatë kohës së perandorit bizantin Andronik II Paleologu dhe asketizoi në manastirin e Filokalis në Selanik.

Shenjti ndihmoi imoralet që të largoheshin nga ky mëkat dhe për këtë arsye gjendej rregullisht në vendin ku ato punonin. Murgjit e Manastirit të tij nuk e kuptonin kultivimin e tij shpirtëror dhe e trajtonin sikur të ishte pjanec dhe imoral. Tutorët e prostitutave që shenjti mundohej të ndihmonte për të dalë nga kjo rrugë mëkatare, e sulmuan dhe e vranë me thikë. I gjakosur u kthye në Manastir, por nuk u lejua që të hynte dhe si pasojë vdiq në portat e Manastirit dhe u hodh në një vend të ndotur.

Pas një dekade, prej varrit të tij buroi miro dhe atëherë u njoh edhe shenjtëria e tij. Jeta e Shenjtit u shkrua prej nxënësit të Shën Grigor Pallamait, Oshënar Filotheo Kokinos, gjatë kohës kur ky ishte igumen i Manastirit ku jetoi Shën Nikodhimi. Katastrofat e shpeshta nuk e shpëtuan Lipsanin e tij, por edhe vendodhjen e saktë të Manastirit Filokalus. Kujtimi i Shenjtorit u vendos që të kremtohej më 24 Nëntor.

Shën Dhionisi I, Patriark i Kostandinopojës

Tue, 23 Nov 2021 08:02:00 +0000

Shenjtori i ditës :

Shën Dhionisi lindi në Dhimiçana të Peloponezit. U qeth murg në Manastirin e Shenjtë Manganon në Kostandinopojë, ku shkëlqeu në vyrtyt dhe devotshmëri nën drejtimin e atit të tij shpirtëror, Shën Markut, mitropolitit të Efesit Evgjenikut (19 janar), i cili e dorëzoi dhjakon dhe presviter.

Rob i Osmanëve në Adrianopojë, u ble nga arkondi Kirixi dhe u dorëzua mitropolit i Filipolit prej Patriarkut Ekumenik Genadh Skolarit (1454-1456). Në Janar të vitit 1467 u ngrit në fronin patriarkal të Kostandinopojës dhe qëndroi aty deri në vitin 1472.

U akuzua me shpifjen se gjatë robërisë në Adrianopojë ishte rrethprerë dhe ishte islamizuar, por tregoi para kryepriftërinjëve dhe popullit që kjo akuzë ishte e rrëmë, “duke i treguar gjithë popullit mishin e tij dhe të gjithë panë pastërtinë dhe virgjërinë e tij”. Më vonë u largua për në Manastirin Ikosifinisit në Drama, por u rikthye përsëri në fronin patriarkal në vitet 1488-1490, për të ardhur përsëri në këtë Manastir, ku qëndroi deri në vdekjen e tij në vitin 1492.

Shërbesa dhe kanoni u shkrua prej bashkëkohësit të tij Manuelit të Korinthit, por kanon për të është shkruar edhe prej protosingjelit të Ksanthit Krisanthit.

Shën Sozomen Mrekullibërësi

Sat, 20 Nov 2021 09:33:00 +0000

Një kodik i kishës së Trinisë së Shenjtë Rizokarpasu tregon se si Shën Sozomeni ishte me origjinë nga Karpasia e Qipros, ndërsa prej shërbesës së tij, si edhe prej burimesh të tjera, mësojmë se jetoi para pushtimit latin të Qipros (rreth 1100). Që në vogëli, prej prindërve të tij shpresëtar u drejtua në studimin dhe njohjen e fjalës së Perëndisë dhe me kalimin e kohës arriti një formim dhe njohuri të rrallë për kohën.

Kur u rrit vendosi që të largohej prej shtëpisë së tij dhe të shkonte në shkretëtirë. Aty i lirë prej çdo kujdesi trupor, vetëm një gjë mendonte: Si t’i pëlqente Perëndisë. Më vonë shkoi në një shpellë. Hyri brenda, bëri shenjën e Kryqit dhe me një zë që dridhej nga emocioni dhe frika filloi të psalte me zë të ulët: “Le të ngrihet zemra ime për ty o Fjalë, dhe nuk do të kem zili, për asnjë dëfrim të botës” (Andifoni i tretë i T.IV). Sepse tek ty Krishti im, tek Ty Fjalë e Perëndisë, le të ngrihet zemra ime. Dhe atëherë o Zot, asgjë nga kotësitë e botës nuk mund të më largojë prej teje.

Sa më shumë kalonte koha, fama e Shenjtit përhapej. Askujt nuk i mohonte dashurinë dhe ndihmën e tij. Vendqëndrimi i tij ishte i hapur për të gjithë. Dhuntinë shëruese, të cilën i’a fali Perëndia, e ofroi tek të gjithë ata që me besim dhe pendim të sinqertë përiknin tek hiri i tij dhe i kërkonin shërim.

Dhe kështu, pasi jetoi në mënyrë të pëlqyeshme prej Perëndisë, e dorëzoi shpirtin tek Zoti. Trupin e tij të shenjtë e morën me shpresëtari të krishterët dhe e varrosën në thellësi të shpellës. Varri i tij u bë “shërim sëmundjesh”. Aty përikin edhe sot të sëmurë nga vende të ndryshme për të gjetur shërimin e tyre.

Kujtimi i shenjtit kremtohet më 20 Nëntor në shumë vende të Qipros, ndërsa në disa vende të tjera kremtohet më 21 bashkë me të kremten e Hyrjes së Hyjlindëses në Tempull. Atë ditë me mijëra besimtarë nga vende të ndryshme mblidhen në shpellë, ku shenjti asketizoi. Shkojnë edhe tek kisha e Shën Sozomenit në Potamia ose në Rizokarpaso dhe tek të gjitha kishat që janë në emër të tij për ta nderuar dhe për të lavdëruar Perëndinë e Plotfuqishëm për shenjtorët e Tij. Kështu mrekullitë e shenjtorit vijojnë. Dhe besimtarët që me shpresëtari vrapojnë tek hiri i tij, i psalin çdo herë me devotshmëri shpirtërore.

Shën Azis mrekullibërësi

Fri, 19 Nov 2021 08:53:00 +0000

Shenjtori i ditës :

Shën Azisi jetoi në vitet e Perandorit Dioklician rreth vitit 289 dhe ishte me origjinë nga vendi i Izaurëve. Në profesion ishte ushtarak, por e la jetën ushtrake dhe jetoi në shkretëtirë si asket, ku bëri shumë mrekulli. Mirëpo, ai u raportua nga disa gjahtarë që e kishin parë dhe një detashment (Repart) ushtarak u dërgua për ta arrestuar.

Kur shkuan për ta arrestuar në thellësi të shkretëtirës, ushtarët kishin etje dhe nuk po gjenin në asnjë vend ujë për të pirë. Atëherë Azisi me anën e lutjes që bëri dhe para tyre të dilte uji nga shkretëtira dhe kështu ata shuan etjen e tyre.

Kur përfundimisht Azisin e çuan para qeveritari Akilino, ai pohoi me guxim besimin në Jisu Krishtin. Atëherë e lidhën në një rrotë dhe poshtë ndezën një zjarr. Por ndërsa flaka po ngrihej në ajër, u shua menjëherë. Kjo ngjarje e mrekullushme, bëri që edhe gruaja dhe vajza e qeveritarit Akilino të besonin në besimin e krishter. Akilino përfundimisht urdhëroi që Azisit t’i prisnin kokën.

Lavdi Perëndisë ndër Shenjtorve të Tij. Amin