Besimi i Krishterë Orthodhokse - Zyra e Katekizmit Kryepiskopata e Tiranës - Gusht

Shën Kozmai i Etolisë > 24 gusht

Wed, 24 Aug 2022 04:00:00 +0000

Shën Kozmai ishte apostull dritësjellës i Ungjillit, në kohët e errta të skllavërisë osmane. Kisha e Krishtit, për të nderuar përpjekjen dhe ofrimin e tij e ka quajtur Isapostull (të barabartë me Apostujtë).

Shën Kozmai lindi në vitin 1714 në fshatin Taksiarkis të zonës së Apokurës që gjendet pranë fshatit Megalo Dhendro të Navpaktos. Prindërit e tij ishin besëmirë dhe e rritën me kujdes dhe edukatë më Krishtin. Në moshën 20 vjeçare shkon në Malin e Shenjtë për të studiuar në shkollën e Vatopedhit. Fillimisht shën Kozmai quhej Kostandin. Pas studimeve të tij shkoi në Manastirin e Filotheit, ku u qeth murg (1759) dhe më pas u bë Hieromonak duke marrë emrin Kozma.

Shenjti duke e ditur se të krishterët ishin në rrezik, nuk ishte i qetë dhe ditë e natë digjej nga dëshira që të dilte dhe t’u mësonte të krishterëve të skllavëruar Shkrimet e Shenjta. Por, e konsideronte veten të përulur dhe të pamundur për të marrë përsipër një detyrë të tillë. Me zbulesë hyjnore shkoi në Kostandinopojë, ku takoi vëllain e tij Krisanthin, i cili ishte mësues. Ai i bëri disa mësime oratorie, që do ta ndihmonin Kozmain në predikime. Më pas, pasi mori leje nga Patriarku Serafim shkoi për t’i mësuar “rajasë” fjalën e Perëndisë.

Kështu, Shën Kozmai, fillimisht predikoi në Kostandinopojë dhe në vazhdim shkoi në Etolokarnani. Me një leje të re shkoi edhe në ishujt Dhodhekanezë dhe në Malin e Shenjtë. Në vazhdim shkoi në Selanik, Veria dhe në të gjithë Maqedoninë. Më vonë arriti në Himarë, u kthye pastaj në Epirin e Jugut dhe prej andej u hodh në Lefkadhë dhe Qefalonia. Shkoi edhe në Zakinth, Korfuz dhe më pas rikthehet në Shqipërinë e Jugut.

Kudo ku kaloi, ndërtoi shkolla, kisha dhe një mori njerëzish u mblodhën dhe “thithën nektarin” e mësimit të tij të shenjtë.

Përfundimisht, zilia e Hebrenjve, në bashkëpunim me osmanët, kishte si rezultat varjen e Shenjtit në Kolkondas të Shqipërisë së Jugut në vitin 1779. Lipsanin e tij e hodhën në ujërat e lumit Seman. Pavarësisht gurit të lidhur në qafë, lipsani notoi mbi ujë. U gjend nga prifti Marko dhe u varros në Manastirin e Hyjlindëses në Kolkondas.

Njohja e tij kanonike si shenjt u bë më 20 prill 1961 nga Patriarkana Ekumenike, përveç shërbesës dhe jetës së tij të shkruar në gjuhën greke, Shërbesa dhe jeta e tij u shkruajtën në shqip edhe nga Kryepiskopi i parë kanonik i Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shipërisë, Kristofor Kissi. Shumë shkrimtarë të mëvonshëm janë marrë me jetën dhe veprën e këtij shenjti të madh. Shumë ikona dhe afreska në nder të tij tregojnë për nderimin dhe mirënjohjen e të krishterëve për yllin e ndritshëm të Malit të Shenjtë.

Fjalët e tij ishin profetike, të mbushura me hir hyjnor dhe thjeshtësi. Dikur ju tha banorëve të një fshati. “Erdha në fshatin tuaj dhe ju predikove. Pra, është e drejtë të më paguani për veprimtarinë time. Me para të më paguani? E për çfarë më duhen ato? Pagesa ime është që ju të vendosni fjalët e Perëndisë në zemrat tuaja, që të fitoni jetën e përjetëshme”.

Shën Apostoli, Zaharia dhe Dhimitri, Martir i ri : 21 gusht

Sun, 21 Aug 2022 04:00:00 +0000

Familjet e krishtera të fshatit Mulion të Kretës u detyruan që të largohen nga fshati sapo shpërtheu revolucioni i vitit 1866 kundër sundimit osman. Familjet e Neomartirëve u strehuan në një grykë mbi malin Zaro në Agjios Nikolaos. Kur arritën në vendin e quajtur Muliano Poro, u ndeshën me një patrullë osmane. Ushtarët e patrullës i kapën dhe i çuan në zonën e Agjios Vasilios. Tre Shenjtorët nuk mbanin armë dhe nuk krijuan probleme, por ata u arrestuan menjëherë. Pasi refuzuan që të ndryshonin besimin e tyre ju nënshtruan torturave. I rrahën pa mëshirë, ua prenë duart, hundën dhe veshët, u nxorën sytë dhe në fund i masakruan. Zaharia mbeti i fundit për të parë torturat e të tjerëve dhe për t'u përkulur. Por ndodhi e kundërta, ndaj pasi i kaluan një litar rreth belit, e lidhën në shalën e një kali dhe e tërhoqën zvarrë me shpejtësi mbi shkëmbinj dhe degë. Pasi u mbajt nga trungu i një dardhe të egër ushtarët i prenë të dyja duart me shpatë. Aty e goditën shtatë herë në kokë. Shenjat e goditjeve me shpatë vërehen në kafkën e tij.

Pranë vendit ku u martirizuan dy shenjtorët e parë, gjendej një përrua. Në shtratin e tij, ku dheu është i butë disa të krishterë shpresëtar i varrosën që të tre. Çdo mbrëmje në atë vend shfaqeshin mbi varret e tyre tre drita. Rrjedha e përroit ndryshoi që të mos shkatërronte varret e tyre dhe të mos merrte lipsanet e tyre të shenjta. Më vonë shenjtorët zhvarrosen që aty dhe lipsanet e tyre vendosen në Kishën e Apostujve të Shenjtë. Kështu lipsanet e tyre i vendosën në një sënduk në Hieroren e Kishës, ku me kalimin e kohës filloi që të shfaqet mbi sëndukun një pamje paradoksale, u shfaq një rrjetë merimange që trashej dita-ditës dhe mbi të formoheshin fytyrat e shenjtorëve.

Pas martirizimit, osmanët nuk ishin qetësuar, për këtë arsye u shkaktonin vuajtje familjeve të Shenjtorëve, si psh., rrëmbyen një nga tre vajzat e martirit Zaharia, që quhej Papadhja, të cilën e shitën si skllave në Kostandinopojë. Aty u martua me një të krishter dhe bëri familje. Ajo në gjumë pa babain e saj, i cili i tha se brenda në vendin ku kishin vendosur fillimisht lipsanet e shenjta, sepse do të gjenin ajazmë me anën e të cilës do të bëheshin shumë shërime. Papadhjaja u kthye nga Kostandinopoja dhe rrëfeu ëndrrën e saj. Me të vërtetë, në dy metra thellësi, u gjend ajazmë dhe shumë të sëmurët vinin nga shumë vende të Kretës dhe shëroheshin. Ky vend i ajazmës sot është një vend i mbrojtur.

Shën Theohari Neapoliti nga Azia e Vogël : 20 gusht

Fri, 19 Aug 2022 22:00:00 +0000

Në vitin 1740 kur sulltan ishte Ahemit III dhe bejlerbej i Azisës së Vogël ishte Ibrahim Pasha, doli një dekret për të mbledhur djemtë e krishterë në kampet e përqendrimit. Brenda këtyre kampeve gjendej edhe jetimi Theohar. Por një ditë, kadiu i Neapolit (Nevshehir) të Kapadokias, pa Theoharin në kamp, i pëlqeu dhe e mori në shtëpinë e tij për t’u kujdesur për kafshët e tij.

Devotshmëria dhe bukuria e Theoharit, bënë që kadiu t’i kërkonte atij ta bënte dhëndër të tij, por pasi më parë të bëhej mysliman. Theohari me guxim ju përgjigj: “Efendiu im, unë linda i krishter dhe nuk mund ta mohoj besimin e Shpëtimtarit tim dhe të etërve të mi”. Kadiu osman u fye nga kjo përgjigje dhe e kërcënoi me tortura. Atëherë Theohari vrapoi për tek Kisha e Shën Gjergjit dhe u kungua me Misteret e Shenjta. Kur kadiu i bërë përsëri ofertën për martesë me vajzën e tij, Theohari refuzoi në mënyrë të patundur. Atëherë pas torturave të ashpra e nxorrën jashtë qytetit të Neapolit, ku e qëlluan me gurë dhe më pas e varën mesditën e 20 gushtit 1740.

Në vitin 1923 lipsanet e Shën Theoharit u sollën në Selanik dhe u vendosën në Kishën e Shën Ekaterinës, ku gjendet edhe sot.

Shën Agapi nga Galatista Martir i ri : 18 gusht

Thu, 18 Aug 2022 04:00:00 +0000

Hieromartiri i shenjtë Agapi nga Galatista lindi nëm qytezën Galatista të Halkidhikisë rreth vitit 1710. Në atë kohë Galatista ishte qendër episkopale dhe kishte edhe një shkollë ku shenjti mori mësimet e përgjithëshme.

Në moshë të re shkon për pelegrinazh në Vendet e Shenjta në Jeruzalem, ku qëndron dhe qethet murg duke u bërë anëtar i Vëllazërisë Agjiotafike (të Varrit të Shenjtë). Më vonë hirotoniset prift nëm Varrin e Tërëshenjta nga Patriarku i Jerusalemit Partheni (1737-1766).

Më pas dërgohet si prift ikonom në metoqin e Varrit të Tërëshenjtë në Selanik, ku ishte kisha e të Tërëshenjtë së re pranë Levko Pirgo, ku ekziston edhe në ditët e sotme. Gjatë qëndrimit aty dha mësim në Shkollën Astike në Selanik.

Në vitin 1743 patriarku i Jeruzalemit Parthen e dërgon arkimandritin Agapio në Moskë për mbledhjen e fondeve për shlyerjen e borxhit të madh të Varrit të Tërëshenjtë ndaj kreditorëve të Patriarkanës. Agapi, për shkak të problemeve të shumta dhe të ndryshme, qëndroi në Rusi deri në vitin 1747 dhe u kthye me një shumë të mjaftueshme për të shlyer borxhin.

Kur u kthye në Selanik, vazhdoi punën e mësimdhënies në shkollën e atjeshme. Më pas dha mësim si profesor në Akademinë Athoniadha, pranë manastirit të Vatopedhit. Me sugjerimin e mësuesit të urtë Evgjenios Vulgaris, shenjtori u emërua nga Patriarkana Ekumenike Drejtor i Athoniadhës.

Më 18 gusht 1752 Arkimandriti i vyrtytshëm dhe i urtë i Varrit të Tërëshenjtë, Drejtori i Shkollës së Athoniadhës, Agapio Agjiotafiti vritet në mënyrë martirike jashtë Selanikut nga Jeniçerët keqbërës kur po vinte nga Galatista në Selanik.

Dimë se në atë kohë ushtria e jeniçerëve të dhunshëm në këtë zonë bënte grabitje, përdhunime dhe gjakderdhje kundër popullit orthodhoks. Nuk e dimë se çfarë ndodhi gjatë arrestimit dhe martirizimit të Agapit. Nuk e dimë gjithashtu se ku u varros dhe çfarë ndodhi me lipsanet e tij të çmuara.

Kremtimi i parë për nder të shën Agapit u bë në vitin 1977 në vendlindjen e tij nga mitropoliti i Jerisosë, Malit të Shenjtë dhe Ardhamerit Nikodhimi. Ikona e Shenjtorit u pikturua nga hieromonaku agjiorit Benedikt Neoskioti në vitin 1997 dhe u vendos në kishën e shenjtë të Tërëshenjtës Galatistas. Në vendlindjen e tij u ngrit edhe kishë për nder të tij. Shërbesën e tij të shenjtë e kompozoi himnografi Harallamb Bushas. Kujtimi i tij nderohet më 18 gusht.

Shën Mattheo Martir i ri : 18 gusht

Thu, 18 Aug 2022 04:00:00 +0000

Mattheo lindi rreth vitit 1670 në Gjeraki Amariu të Episkopatës së Lampis dhe Sfakion. Kreta në atë kohë ishte skllavëruar nga pushtuesit turq, të cilët persekutonin dhe torturonin të krishterët. Babai i Mattheos ishte prift dhe kjo gjë e ndihmoi Mattheon e vogël që të rritej me vlerat dhe vyrtytet e krishtera.

Djalli ziliqar i uurente vyrtytet e Mattheos dhe e drejtoi atë drejt një veprimi jo të mirë. Kështu myslimanët e zgjodhën atë që të martohej me osmanen Aishe, që të konvertohej në islam.

Por pas pak kohësh ai e kuptoi gabimin e tij të tmerrshëm, u pendua thellë dhe u rikthye në besim dhe në Kishën e tij, si kriptokristian.

Por duke qenë se Mattheo nuk mund ta fshihte besimin e tij, dhe çdo mëngjes dhe mbrëmje bënte kryqin e tij, i dha shkak bashkëshortes së tij turke që të zemërohej dhe ta akuzonte atë tek kadiu turk i qytetit Rethimno. Kadiu turk e thirri për të kërkuar falje para tij.

Shenjti qëndroi me maturi përpara kadinjve barbarë dhe pohoi me guxim dashurinë e tij për Krishtin. Gjykata vendosi ta dënonte me vdekje, me prerje koke. Shenjti e dorëzoi veten tek Zoti më 18 gusht 1697. Kjo ditë, që atëherë përbën ditën e kujtimit dhe nderimit të Shën Mattheos.

Trupin e tij martirik e sollën në vendlindjen e tij në Gjeraki, disa të krishterë besëmirë, të cilët e varrosën me nderime në vendin që deri më sot quhet “varri i Mattheos”. Në të njëjtin vend u ngrit edhe një kishë për nder të martirit.

Shën Kostandini nga Kapua : 18 gusht

Thu, 18 Aug 2022 04:00:00 +0000

Në kohën e sundimit osman, siç njihet tashmë edhe nga histori janë martirizuar mijëra të krishterë. Njëri prej tyre është edhe neomartiri i shenjtë i Kapuas thesaliane Kostandini, i cili para se të pagëzohej dhe të bashkohej në gjirin e Kishës ishte bir mysliman i një zyrtari turk. Në moshën 20 vjeçare mësoi për dogmat e krishtera nga një murg i shquar i manastirit Shën Nikolla i Kapuas. Ky murg kur gjykoi se tek ky djalë mysliman ishte ndërtuar besimi tek Krishti, e pagëzoi në manastir dhe nga Saim, që ishte emri i tij, u quajt Kostandin.

Reagimi i zyrtarit turk, babai i neomartirit Kostandin, ishte i shpejtë dhe dinamik. Donte që të dënonte me vdekje të tre murgjit e manastirit të Kapuas por nuk ja arriti, sepse arritën të arratiseshin dhe të strehoheshin në Meteora, ku kërkuan mbrojtje nga murgjit atje. Zemërimi i babait arriti kulmin dhe i vuri zjarrin manastirit. I indinjuar nga qëndrimi dhe sjellja e vendosur e të birit, ai urdhëroi ushtarët e tij që ta mbyllnin në burg dhe të mos e nxirrnin jashtë nëse ai nuk kthehej në besimin e të atit.

Ushtarët vepruan sipas urdhrave të babait. Ata e mbyllën Kostandinin në një qeli të errët dhe çdo mëngjes dhe mbrëmje e pyesnin nëse ishte penduar për apostazinë e tij. Por, Kostandini ju përgjigjem me qëndrueshmëri dhe ëmbëlsi: “Krishtin tim nuk do ta mohoj kurrë, çfardolloj gjëje që të më bëni, nuk kam frikë nga asgjë, ai është krah meje dhe më forcon”. Kufijtë e durimit të babait ishin shteruar dhe i tërbuar urdhëroi ushtarët që ta torturonin më ashpër dhe nëse nuk bindej sërish, ta çonin në trekëmbësh. Torturat e tjera dhe të reja më të ashpra nuk ishin në gjendje të përkulnin mendjen dhe besimin e Kostandinit. Atëherë ushtarët i njoftuan vendimin e të atit për ta varur, si kërcënim i fundit, por përsëri morën përgjigje: “Ju them përsëri, asgjë nuk mund të më ndajë nga Krishti im. E dua kaq shumë, sa nuk më intereson nëse për dashurinë e tij jap edhe jetën time”.

Ushtarët, sipas urdhërit të babait, e çuan jashtë qytetit Kapua, në vendin ku është ndërtuar fshati i sotëm Kapa. Këtu hodhën një litar në një dege të trashë të “rrapit të madh” që ekzistonte në këtë vend, dhe aty varën Kostandinin. Por mrekullia ndodhi, litari u këput tre herë dhe xhelatët më pas u detyruan, me urdhër të babait, t’i prisnin kokën. Shpirti i shenjtë i të riut Kostandin fluturoi pranë Krishtit, dashurisë së tij të përjetëshme. Lipsanin e tij të nderuar, të krishterët e varrosën pranë vendit të martirizimit të tij, në vendin e quajtur “Tria Dhendra”. Kostandini u martirizua më 18 gusht 1610.

Shën Dhimitri, Murg nga Samarina e Pindit : 17 gusht

Wed, 17 Aug 2022 04:00:00 +0000

Dhimitri lindi në Samarina të Pindit në fund të shekullit 18. U bë murg në manastirin e Atdheut të tij, ku me lutje dhe me kreshmë mbajti pastër trupin dhe shpirtin e tij. Pas shtypjes nga Ali Pasha të revolucionit që nisi atë Evthimios Vlahavas në vitin 1808, Dhimitri doli nga manastiri i tij dhe shkoi përreth fshatrave për të predikuar fjalën e Perëndisë dhe duke i mësuar që të duronin në dhimbje. Pas një akuze të rreme u kap nga Ali Pasha, që e mbylli në burg. Më pas urdhëroi tortura të rënda për të.

Kështu xhelatët me thumba kallamishte ia shpuan krahët dhe më pas ia futën në thonjtë e duarve dhe të këmbëve. Pastaj ia shtrënguan kokën dhe më pas pasi e varën me kokë poshtë dhe e dogjën me zjarr nga poshtë. Një mysliman duke parë trimërinë e Dhimitrit, besoi tek Krishti dhe më pas u martirizua. Më pas Ali Pasha e murosi Dhimitrin brenda në një mur, duke lënë jashtë vetëm kokën e tij për të zgjatur torturat. Martiri duroi kështu për 10 ditë. Përfundimisht dorëzoi shpirtin e tij tek Perëndia në vitin 1808. Për martirizimin e tij ka shkruar konsulli francez në Janinë Pouqueville.

Shën Apostoli i Ri : 16 gusht

Mon, 15 Aug 2022 22:00:00 +0000

Shën Apostoli i Riu, lindi në Agjio Laurentio të Pilios në vitin 1667. Babai i tij quhej Kosta, kurse nëna Melo. Në moshën 15 vjeçare mbeti jetim dhe në vitin 1682 shkoi në Kostandinopojë ku filloi punë në një tavrenë.

Ndërsa shenjtori kishte katër vite që jetonte në Kostandinopojë, në atdheun e tij të veçantë ndodhi një ngjarje. Banorët e Agjio Laurentit dhe të zonës, pasi shtypeshin ashpër nga taksat e rënda dhe të padrejta, vendosën t'i drejtohen komisionerëve të Sulltanit. Banorët përfituan disa ulje taksash dhe u kthyen. Por Vojvoda nuk i njohu dokumentat e komisionarëve dhe i hodhi poshtë si falsifikime, por edhe arrestoi edhe tre nga përfaqësia e banorëve, që kishin shkuar në Kostandinopojë, i lidhi si keqbërës, dhe vetë ai i çoi në Qytet ku kërkoi ti arrestonin si tradhtarë.

Kur këtë gjë e mësuan bashkëpatriotët e tyre dërguan menjëherë në Qytet një përfaqësi me qëllim që t’i drejtoheshin vetë nënën sulltaneshë që ata të liroheshin. Por duke qenë se nuk e dinin se si dhe se ku do të duhej të drejtoheshin, Shën Apostoli doli vullnetar për t’i ndihmuar, pasi dinte mirë edhe gjuhën turke. Ai madje e mori vetë raportin dhe ia dha një zyrtari të lartë të Sulltanit. Por ky zyrtar ishte palë me vojvodën e Pilios dhe si pasojë urdhëroi menjëherë që Shenjti të arrestohej dhe të dërgohej tek vojvoda për ta dënuar për paturpësinë e tij.

Vojvoda urdhëroi që ta lidhnin me zinxhirë dhe i kërkoi haraçin e katër vjetëvë për aq kohë sa kishte munguar nga fshati i tij. Por duke u trembur se mos ndoshta anëtarët e tjerë të përfaqësisë do të ankoheshin tek nëna sulltaneshë, po mendohej që t’i linte të lirë të katër të burgosurit. Por një bashkëpatriot i Shenjtit, një plak xheloz, nga zilia që një fëmijë i parëndësishëm dhe i varfër do të konsiderohej dashamirës i vendit të tij, e përgojoi sikua ai e kishte nxitur të gjithë këtë çështje dhe se nëse do të lirohej, sigurisht që do ta denonconte vojvodën tek nëna sulltaneshë. Kështu vojvoda urdhëroi që Shenjtin ta torturonin mizorisht deri në vdekje.

Ndërsa Shenjti torturohej pa mëshirë një ditë, ai arriti të çlironte njërën nga këmbët e tij dhe u përpoq të arratisej. Por ata e kuptuan nga zhurma e zinxhirëve dhe e arrestuan. Më pas erdhi Voevodas dhe filloi ta rrahë me sëpatë. Shenjti i tha: “Pse më godet kaq ashpër? A nuk e di se jam më i mirë se ty dhe se shërbëtorët e tu?”

Kjo frazë konsiderua si pohim besimi, sikur Shenjti tha se është muhamedan më i mirë se ata dhe menjëherë vojvoda urdhëroi që ta rreprenin. Shenjti kundërshtoi trimërisht duke thënë: “Unë jam i krishter dhe nuk e mohoj besimin tim”. Atëherë e torturuan dhe e mbyllën në burgun e keqbërësve. Më pas e çuan tek drejtuesi i lartë fetar i myslimanëve dhe tek zyrtarë të tjerë të cilët filluan përpjekjet për islamizimin e tij me joshje dhe premtime për grada, pasuri dhe ndere. Por pasi Shenjti mbeti i patundur në besimin e tij e çuan tek veziri, i cili u përpoq edhe ai që ta islamizonte martirin me premtime akoma edhe më të mëdha.

Shenjti as nuk i dëgjonte fjalët e tyre dhe ju tha: “Mos vononi dhe humbni kohën tuaj, çfarëdo që të bëni, bëjeni shpejt. Çfarëdolloj vdekjeje që të më jepni do ta pranoj me shumë dëshirë për hir të Krishtit tim. Pra mos u vononi. Doni të më digjni? T’i mbledh unë drutë dhe të përgatit zjarrin. Doni që të më varni? Ta përgatit unë me dorën time lakun. Doni të më prisni kokën? Ma jepni mua shpatën ta mpreh aq sa duhet.

Duke mos mundur që ta duronin më, veziri urdhëroi prerjen e kokës së tij. Pasi gjatë gjithë asaj nate e torturuan, para se të gdhinte e çuan tek vendi i ekzekutimit. Disa të krishterë që i ndeshi rrugës i përshëndeti përulësisht dhe ju kërkoi falje. Ata e kuptuan arsyen e ekzekutimit dhe e ndoqën nga larg të trembur dhe ishin dëshmitarë okularë të fundit të tij. Në portën e Jeni xhamisë Shenjti u gjunjëzua dhe priti xhelatin. Të pabesët u përpoqën për herë të fundit ta bindin që të islamizohej, por mëm kot. Xhelati, për ta bërë më të dhimbshëm ekzekutimin, e goditi tri herë me shpatë në qafë dhe më pas, i preu kokën. Ishte 19 vjeç.

Ndërsa grupi i ekzekutimit ishte ulur pak përtej lipsanit të shenjtë, një yll nga qielli zbriti, qëndroi mbi lipsanin e shenjtë dhe formoi një kryq. Njëkohësisht një grup njerëzish u shfaq dhe rrethoi martirin. Duke menduar se ata njerëz janë të krishterë, që erdhën për të grabitur lipsanin, ushtarët turq u lëshuan drejt tyre, por duke u afruar nuk panë asgjë përvep lipsanit të shenjtë të Shenjtit.

Për shkak se ishte gdhirë dhe filloi lëvizja, xhelatët kishin frikë se të krishterët do të kuptonin se çfarë po ndodhte dhe do të kërkonin ta merrnin shenjtorin për ta varrosur dhe për ta nderuar. Menjëherë e hodhën trupin në det dhe kokën ia çuan vezirit si dëshmi të ekzekutimit. Në vend që të fundosej, lipsani doli duke notuar nga Briri i Artë por është mbetet i panjohur vendi ku u vendos. Përmes Patriarkanës të krishterët që e kishin takuar në rrugë kërkuan kokën e tij të shenjtë, gjoja për ta varrosur. Pasi e morën, e vendosën në një arkë të argjendë dhe e vendosën në kishën e Shën Dhimitrit në Tatavla.

Më vonë Dhosithe Selevkias, bashkëpatriot i martirit, e dërgoi në atdheun e tij të veçantë, në shtëpinë e tij, ku kishin ndërtuar një kishë, pas një nxitjeje të mrekullueshme të vetë Shenjtorit.

Shën Stamati nga Volos : 16 gusht

Mon, 15 Aug 2022 22:00:00 +0000

Neomartiri i shenjtë Stamat, ishte me origjinë nga fshati Agjios Gjeorgjis i Volos, në zonën e Dhimitriadhos.

Njëherë rastisi që të vinte një aga në zonën e tij për të mbledhur taksën e haraçit. Ky aga ishte shumë shtypës në mbledhjen e taksës, arbitrar dhe i padrejtë ndaj të krishterëve. Të dëshpëruar banorët vendosën të dërgojnë një delegacion në Kostandinopojë, te Porta e Lartë, për të parë nëse do të gjenin të drejtën e tyre.

Mes anëtarëve të delegacionit ishte edhe Stamati. Kështu ata u paraqitën te veziri dhe filluan t'i ankohen për padrejtësitë e agait.

Por Veziri, ngaqë ishte mik i taksambledhësit, urdhëroi që t'i nxirrnin jashtë duke i shtyrë dhe i rrahur. Disa nga delegacioni, duke përfshirë edhe shenjtorin, protestuan fuqishëm dhe thërritën për padrejtësinë që po bëhej.

Atëherë disa zyrtarë turq të pranishëm, miq të agait, e veçuan shenjtorin dhe e çuan tek veziri duke pseudodëshmuar dhe duke shpifur për të sikur ishte bërë mysliman dhe tani ishte shfaqur si i krishter. Natyrisht shenjtori e mohoi këtë akuzë përpara vezirit. Por ai e dërgoi te kadiu përgjegjës për këto çështje, ku kur u mor në pyetje, shenjtori e mohoi përsëri akuzën duke thënë se ishte shpifje. Atëhere kadiu i thotë: “Edhe nëse nuk je bërë mysliman, bëhu tani”. Martiri i shenjtë me zë të lartë ju përgjigj: “Mos u bëftë që të bëhem kaq shumë i marrë dhe të mohoj Krishtin tim. Më mirë të vdes dhe të jem me Krishtin tim, sesa të jetoj në këtë botë me mijëra kënaqësi dhe lavdi”.

Kadiu duke parë qëndrueshmërinë e martirit e dërgoi tek veziri, i cili u përpoq me shumë mënyra, joshje, premtime, nderime dhe grada që ta bindte martirin. Madje i premtoi se do ta bënte asistentin e tij. Shenjtori për herë të dytë me zë të lartë rrëfeu me vendosmëri besimin e tij në Krishtin duke thënë: “Unë pasur dhe lavdi dhe nderim kam Krishtin tim, i cili më jep banesë në qiej, lavdi dhe jetë të përjetëshme. Nderimet dhe lavditë e tua janë të prishme dhe të kota dhe shumë shpejt humbasin bashkë me ata që i gëzojnë ato”.

Veziri urdhëroi që të arrestohet dhe të torturohet. Pas disa ditësh urdhëroi që ta sillnin përsëri përpara tij, ku përsëri u përpoq ta bindte që të konvertohej. Martiri për herë të fundit ju përgjigj: “Edhe me mijëra vdekje të më dënosh, Krishtin tim nuk e mohoj. Jam i gatshëm që të torturohem për emrin e Tij gjatë gjithë jetën time”.

Atëherë veziri i egërsuar e dorëzoi tek administratori i zonën për ta ekzekutuar. I prenë kokën më 16 gusht 1680, ditën e hënë, para pallatit mbretëror, në Shën Sofi.

Shën Simeoni nga Trapezunda, argjendari : 14 gusht

Sun, 14 Aug 2022 08:37:00 +0000

Shën Simeoni ishte me origjinë nga Trapezunda, por jetonte dhe ushtronte profesionin e argjendarit në Kostandinopojë. Njëherë u gjend mes një përleshje midis të krishterëve dhe hebrenjve myslimanë, dhe për të u shpif sikur kishte goditur me thikë një hebre mysliman. Kështu e arrestuan dhe e mbyllën në burg, ku qëndroi 40 ditë. Me përmirësimin e shëndetit të hebreut mysliman të plagosur, Simeoni u detyrua t'i paguante atij 280 grosh për shtrimin në spital. 10 ditë pasi Simeoni ishte liruar nga burgu, hebreu mysliman, megjithë përmirësimin e shëndetit të tij, u dorëzua para plagëve të tij. atëherë Simeoni arrestohet përsëri dhe kadiu e nxiti që të bëhej mysliman në mënyrë që t’i shpëtonte dënimit me vdekje. Por martiri u përgjigj me guxim: “Edhe nëse mijëra vdekje të më jepni, nga besimi dhe dashuria e Jisu Krishtit, Zotit tim dhe Perëndisë tim, nuk ndahem”. Atëherë më 14 gusht 1653 e varën poshtë një peme në Kostandinopojë.