Besimi i Krishterë Orthodhokse - Zyra e Katekizmit Kryepiskopata e Tiranës - Krishtlindja: Lindja Trupore e Zotit Jesu Krisht

Predikim për Lindjen e Krishtit nga Shën Lukai i Krimesë

Sun, 05 Apr 2026 17:02:00 +0000

Që nga koha e lashtë e historisë së njerëzimit ndjenja fetare e të gjithë popujve gjendej në një errësirë të tmerrëshme. Dhe kjo ishte diçka e natyrshme, sepse ishte ishte e pamundur për njeriun e kaluar që të gjente zgjidhjen e problematikave të vështira mbi origjinën e botës dhe burimet e së mirës dhe së keqes. Nevojitej zbulesa hyjnore. Vetëm ajo do të mundte që të jepte përgjigje. Ekzistonte vetëm një popull i zgjedhur i Perëndisë, populli i Izraelit, tek i cili kjo zbulesë u dha madje edhe në kohën më të lashtë të historisë së tij.

Por edhe ky popull i zgjedhur i Perëndisë, si çdo popull tjetër, përbënte një masë, e cila në Shkrimin e Shenjtë quhej “popull i tokës”. Por ekziston edhe një grup i vogël të të zgjedhurve të vërtetë të Perëndisë, grupi i paraetërve “Nga Adami e deri tek Josifi, i fejuari i Hyjlindëses së Tërëshenjtë”, të cilët Kisha jonë e Shenjtë i nderon në dy të Diela, të cilat i paraprijnë Lindjes së Krishtit. Vetëm këta të zgjedhur të Perndisë e mbajtën zbulesën hyjnore, ndërsa “populli i tokës”, shumë shpesh u dha në idhujtari dhe nuk dalloi shumë prej popujve të tjerë, që gjendeshin në errësirë dhe të cilët nuk morën prej Perëndisë asnjë zbulesë.

Shumica prej jush nuk e njohin historinë e feve, për këtë arsye do t’ju them me dy fjalë se deri në çfarë pike marrëzie dhe errësire arritën popujt, të cilët me fuqinë e tyre u munduan që të të kuptonin misteret më të thella të fesë. Prej popujve të lashtë, më të qytetëruarit ishin Egjiptianët. Megjithatë vendin e parë në fenë e tyre e kishte ashurimi i kafshëve. Bartës të fuqisë hyjnore dhe të denjë për nderim konsideroheshin demin Apis, lopën, krokodilin, dhinë, macen, majmunin, qenin, skifterin, madje edhe miun, gjarprin dhe bretkosën.

Lumi i madh Nil, i cili përshkon të gjithë Egjiptin, konsiderohej perëndi. Mbreti i Egjiptit, Faraoni, konsiderohej gjithashtu si pasardhës i perëndive dhe i ofronte flijime vetes. Këta perëndi të rremë përshkruheshin në formën e një njeriu dhe kokën e një prej kafshëve të shenjta. Tempujt e lashtë egjiptianë u ndërtuan jo si vende lutjeje për njerëzit, por si banesa të kafshëve të shenjta.

Adhurimi i kafshëve mungonte në fenë e grekëve dhe romakëve të lashtë. Zota të shumtë mishëruan në fytyrat e tyre fuqinë, vlerën dhe cilësitë më të mira të njeriut. Por atyre u atribuoheshin të gjitha pasionet njerëzore: kishin urrejtje për njëri-tjetrin, ishin imoralë, hakmerreshin ashpër ndaj armiqve të tyre, siç bëri edhe perëndia suprem i panteonit grek, Zeusi, i cili u hakmor ndaj Prometeut, që i vodhi zjarrin dhe shpërndau atë tek njerëzit.

Mendoj se mjaftojnë këta pak shembuj nga historia e fesë egjiptiane dhe greke për të kuptuar se sa e errët ishte ndërgjegjja fetare e popujve që jetonin në atë kohë në tokë. Atëherë ndodhi ngjarja më e rëndësishme në të gjithë historinë e njerëzimit, të cilën e kremtojmë sot, Lindja trupre e Zotit dhe Perëndisë dhe Shpëtimtarit tonë Jisu Krisht, Birit të Perëndisë, i cili zbriti prej qiejve dhe u trupëzua prej Shpirtit të Shenjtë dhe Virgjëreshës Mari.

Me hyrjen e Krishtit në botë të gjithë sa jetonin në errësirë dhe nuk njihnin Perëndinë e vërtetë, morën zbulesën hyjnore. Të gjithë i ndriçoi “drita e dijes”, siç thotë përleshorja e të kremtes së madhe të sotme: “Lindja jote i Krisht Perëndia ynë, i lindi botës, dritën e dijes...”.

Le të mendojmë më mirë kuptimin e kësaj fjale të madhe “drita e dijes”. Mos ndoshta blhet fjalë për dritën e mendje? Jo, jo kuptimi është më i thellë. Nuk ndriçohet çdo mendje nga drita e së vërtetës. Madje edhe mendja e admirueshme e filozofëve më të mëdhenj Platonit dhe Aristotelit nuk ndriçohej prej dritës së të vërtetës, ndërsa mendja e disa filozofëve të tjerë ishte kaq shumë e errësuar, sa që mohuan edhe të vërtetat më të mëdha shpirtërore.

Mendja e djallit dhe instrumntave të tij është pakrahasim më e madhe se sa mendja njerëzore.

Por ata janë të privuar prej çdo komunikimi me Perëndinë dhe kështu përbëjnë një burim të errësirës më të thellë.

Dija, pra, të cilën Zoti ynë Jisu Krisht solli në botë është e pandarë prej dritës hyjnore, e cila ndriçon botën. Në shpellën e vogël të Betlehemit, atë ditë të madhe të Lindjes së Krishtit u ndez për ne kjo dritë hyjnore, e cila sa më shumë rritej Krishti, duke arritur në moshë burrërore, aq më shumë shkëlqente dhe përfundimisht arriti në pikën që shkëlqimi i saj të ishte shumë herë më i ndritshëm nga shkëlqimi i diellit. Sepse drita e Perëndinjerit Jisu, i cili është Dielli i Drejtësisë është dritë hyjnore.

Në Shkrimin e Shenjtë vetë Perëndia dhe Biri i Tij quhen dritë. Në letrën e parë të përgjithshme të apostull Joanit, Theologu thotë:

“Edhe ky është lajmi që kemi dëgjuar nga ai, edhe ju lajmërojmë ju, se Perëndia është dritë, edhe nuk ka asnjë errësirë tek ai” (1Joan. 1.5). Dhe në kapitullin e pestë të së njëjtës letër shkruan: “Por e dimë se i Biri i Perëndisë erdhi, edhe na dha kuptim që të njohim të vërtetin; edhe jemi në të vërtetin, në Birin e tij Jisu Krisht. Ky është Perëndia i vërtetë dhe jeta e përjetshme” (1Joan. 5.20).

Vetë Zoti ynë Jisu Krisht tha: “Unë kam ardhur dritë në botë, që të mos mbetet në errësirë kushdo që të më besojë” (Joan. 12.46), dhe një tjetër të vërtetë të madhe për esencën e Perëndisë, na zbuloi Joan Theologu, duke thënë se “Perëndia është dashuri” (1Joan. 4.16).

Pra, drita e dijes, e cila ndriçoi në botën e kombeve me trupëzimin e Birit të Perëndisë prej Virgjëreshës Mari, është njëkohësisht edhe drita qiellore e dijes së Perëndisë që shfaqet në veçantitë më të rëndësishme të esencës së Tij, të cilat janë drita hyjnore dhe dashuria e përsosur. Me mësmin e Tij dritëprurës, të cilin gjithmonë e vërteton me mrekullitë dhe me urdhërimet e Tij, Zoti Jisu Krisht tregoi se është Dielli i Drejtësisë, dhe me vdekjen e Tij mbi kryqin e frikshëm tregoi se është edhe dashuri e pafund hyjnore.

Le të lexojmë edhe njëherë tjetër përleshoren e Krishtlindjeve:

“Lindja jote o Krisht Perëndia ynë, i lindi botës, dritën e dijes së hyjëshme, se ata që adhuronin çdo yll në qiell, si sot prej yllit po mësoheshin ty të të adhurojnë, Diellin e drejtësisë, dhe të të njohin si lindjen që lartazi, o Zot lavdi më ty”.

Në Lindje, në një vend të largët, ku jetonin të urtët, të cilët studiuan rrjedhën e yjeve dhe në injorancën e tyre hyjnizuan trupat qiellorë, shkëlqeu drita hyjnore. Magëve u bëri përshtypje pamja e një ylli të paprecedentë, i cili ndoqi një kurs të pazakontë dhe dukej se do t'i çonte diku. Rruga ishte e gjatë dhe më në fund ylli u ndal mbi një shpellë në Betlehem, ku magët panë Diellin e Drejtësisë, i cili ndriçoi botën dhe i’u falën Atij. Le të ndjekim edhe ne magët dhe të shkojmë me ta me frikë në shpellën e Betlehemit dhe t'i ofrojmë Atij zemrat tona të pastra dhe plot besim. Amin.

DITA E DYTË E KRISHTLINDJES: MBLEDHJA PËR NDERIMIN E HYJLINDËSES SË PËRMBISHENJTË (26 DHJETOR)

Mon, 26 Dec 2022 08:00:00 +0000

Më 26 dhjetor Kisha jonë kremton Mbledhjen e Hyjlindëses së Përmbishenjtë. Është zakon që me lindjen e një fëmije, gjatë ditëve të para nëna të pranojë urime prej të afërmve dhe miqëve. Të gjithë njerëzit e saj nxitojnë që të shprehin dashurinë dhe gëzimin e tyre për nënën dhe për të parë të porsalindurin, duke e mirëpritur atë në jetë. Këtë kuptim ka më së shumti edhe e kremtja e Mbledhje së Hyjlindëses.

Si një njeri i përsosur Krishti merr pjesë në të gjitha shfaqjet e jetës njerëzore. Maria është nëna natyrale e Jisuit njeri. Gëzohet dhe pranon urime dhe vizita prej besimtarëve dhe himnuesve të Lindjes Hyjnore. Kështu edhe Kisha jonë nxiton që të urojë Nënën e Perëndisë, t’i shprehë mirënjohjen e saj, ta urojë për Lindjen e Perëndinjeriut dhe të shohë Çliruesin e saj të porsalindur.

Çdo e kremte e Kishës sonë shërben si një mundësi shpirtërore. Përfitimi më i madh është rivendosja e marrëdhënieve me personat që kontribuojnë në shpëtimin tonë, në radhë të parë me Jisuin tonë të Dashur. Gjatë të kremtes së Krishtlindjeve përjetojmë zbritjen e Perëndisë në histori. Biri dhe Fjala e Perëndisë bëhet njeri për hir të hyjnizimit tonë. Krishtin tonë e sjell Hyjlindësja në Betlehem. Rreth saj, i gjithë njerëzimi e përgëzon dhe e falënderon.

***

Mund të thuhet pa ekzagjerim, se nderimi i Kishës për të Tërëshenjtën, nga një farë e vogël që ishte, u rrit dhe u bë një pemë e madhe, duke filluar që nga grazhdi në Betlehem. Në këtë natë absolutisht unike për të krishterët, kur lindi Jezu Krishti, ikona e Nënës dhe e Birit u bë –dhe mbetet për gjithmonë- ikona më e thellë dhe më e gëzueshme e besimit tonë... Të gjitha të kremtet, lutjet dhe dashuria, që Kisha i drejton Hyjlindëses, e kanë rrënjën në të kremten e Lindjes së Krishtit.

Në kohën e lashtë, kur nuk ishte evoluar akoma kalendari kishtar, e vetmja e kremte që i kushtohej të Tërëshenjtës ishte dita e dytë e Krishtlindjeve, 26 dhjetori, e njohur me titullin e lashtë si, “Mbledhja për nderimin e Hyjlindëses së Përmbishenjtë”. Saktësisht këtu, në të kremten e Kishës për Lindjen e Krishtit, në uratat dhe himnet e Krishtlindjeve, gjejmë nivelin më të thellë të mendimit të krishter për sa i përket Hyjlindëses, lidhjen tonë me të, kuptimin e shembullit të saj, personin e saj dhe vendin e saj në jetën tonë fetare.

Një çështje që lidhet me të gjitha festimet e Krishtlindjeve është se Kisha e përjeton Hyjlindësen si dhuratë të botës për Perëndinë, si dhuratë të njeriut për Atë që vjen në botë si dhuratë për njeriun. Në një ndër himnet e Krishtlindjeve bëhet pyetja: “Çfarë të të blatojmë, o Krisht, që u duke mbi dhe si njeri për ne”. Dhe më pas vjen përgjigja: “Se cilado nga krijesat e bëra prej teje të sjell përhirim: Ëngjëjt-himnin, qiejtë-yllin, Magët-dhuratat, barinjtë-çudinë, dheu-shpellën, shkretëtira-grazhdin, dhe ne-nënën Virgjëreshë”!

Kuptimi i thellë i këtij himni të denjë është që bota dhe e tërë krijesa nuk ka etje thjesht për bashkimin me Perëndinë, as edhe pret ardhjen e Tij: është përgatitur për atë, kështu në mënyrë që takimi i Perëndisë me njeriun, të gjendet në zemrën e besimit të krishterë, me liri dhe dashuri. Veshi modern, i tharë nga racionaliteti sipërfaqësor, dëgjon fraza si “takimi i qiellit me Perëndinë përmes dhurimit të një ylli”, ose për tokën që ofron si dhuratë shpellën dhe grazhdin, dhe i konsideron thjesht si metaforë poetik, sepse poezia, “siç e dinë të gjithë”, nuk ka kuptim “objektiv” dhe është krejtësisht e parëndësishme për realitetin.

Ajo që mendja jonë racionale nuk mund të kuptojë është ajo që vetëm poezia mund të shohë, dëgjojë, të ofrojë dhe të na zbulojë: kuptimin më të thellë, ose më saktë, thellësinë e madhe që qëndron në çdo fenomen, në çdo realitet, në këtë bërthamë të fshehtë të fuqisë dhe të së vërtetës që është e fshehur nga mendja patetike dhe e vetëkënaqur që pushtohet ekskluzivisht nga dukuritë e jashtme. Qielli i ofron Krishtit yllin si dhuratë! Kjo sigurisht mund të nënkuptojë se gjithçka, duke filluar nga vetë bota në të gjithë universalitetin dhe harmoninë e saj, është krijuar për të zbuluar një kuptim më të lartë, se vetë bota nuk është një aksident absurd i historisë, por, përkundrazi, është simbol i Perëndisë, një nostalgji për Perëndinë.

“Qiejtë tregojnë lavdinë e Perëndisë”! (Psalmi 19.1). Poezia e di ashtu siç edhe besimi. Për këtë arsye, në Lindjen e Krishtit, poezia dhe besimi shikon Krishtin jo vetëm që të vijë në botë, por edhe botën që të dalë jashtë dhe ta takojë: ylli, shkretëtira, shpella, grazhdi, ëngjëjtë, barinjtë, magët. Dhe në zemrën e ndritëshme të kësaj litanie, si qendër dhe si përmbushje, gjendet e Tërëshenjta, fryti më i bukur dhe më i mirë i krijesës. Është sikur besimi t’i thotë Perëndisë: “Përmes dashurisë Tënde për ne, dhe Birin Tënd. Dhe ne për dashurinë tonë për Ty, të ofrojmë Marinë, Hyjlindësen”. Bota u bashkua me Perëndinë si rezultat i dashurisë së tyre reciproke. Ungjilli thotë: “Sepse Perëndia aq e deshi botën, sa dha Birin e tij të vetëmlindurin, që të mos humbasë kushdo që t’i besojë atij, po të ketë jetë të përjetshme” (Joani 3.16).

Dhe Kisha përgjigjet me të njëjtë mënyrë: “Bota kaq shumë e deshi Perëndinë, sa që i dha atë që bukuria dhe pastërtia e saj zbulon kuptimin dhe përmbajtjen e botës...”. Biri i Perëndisë me anën e saj, bëhet Bir i Njeriut, një ndër ne, që të na bashkojë me Veten e Tij, dhe me anën e Tij të na bashkojë me Perëndinë.

Në zemrën e natës së Krishtlindjeve gjendet ikona e Nënës dhe Birit me një dritë verbuese.Këtu ribashkohet gjithçka që u nda nga mëkati, armiqësia dhe mendjemadhësia e njeriut: qielli dhe toka, Perëndia dhe njeriu, natyra dhe shpirti. Bota bëhet një himn lavdërimi, fjalët bëhen një këngë dashurie, materia bëhet dhuratë dhe e gjithë natyra bëhet një grazhd. Në ikonën e Nënës dhe Birit, dashuria e përjetëshme e Perëndisë për botën dhe dashuria e përjetëshme e botës për njeriun bashkohet, përmbushet dhe fiton. Duke parë këtë ikonë dhe duke ndjerë gëzim për të, ne vëzhgojmë në këtë ikonë të vetme autentike të botës reale, të jetës reale, të njeriut të vërtetë.

PËRCAKTIMI I TË KREMTES SË KRISHTLINDJES MË 25 DHJETOR

Sun, 25 Dec 2022 08:00:00 +0000

Përgatitur nga Zyra e Katekizmit Kryepiskopat e Tiranës

Krishtlindjet, përbëjnë për të gjithë të krishterët një ditë gëzimi dhe kremtimi. Jisui Perëndinjeri lindi në një shpellë të përulur në qyteti e vogël të Betlehemit të Judesë dhe solli shpresën dhe shpëtimin për botë. Por, pse e kremtojmë Lindjen e Zotit më 25 dhjetor? Pasi në asnjë vend nuk përmendet kjo datë, ose ndonjë datë tjetër si datë lindje e Krishtit.

Kisha, përgjatë tre shekujve të parë, kishte për zakon të kremtonte vetëm fjetjen e Shenjtorëve të saj. Dita e lindjes natyrore (dies natalis) nuk kishte ndonjë rëndësi të veçantë për të krishterët e parë. Veçantërisht, nëse mendojmë se Kishës së lashtë i është dashur të përballet me shumë herezi, mund të justifikojmë plotësisht interesin e saj për zgjidhjen e çështjeve të besimit dhe kristalizimin e dogmave, duke mos u marrë me kërkimin e një date e cila nuk konsiderohej kaq shumë e rëndësishme.

Në atë mjedis, disa donin t'i vendosnin Krishtlindjet në pranverë, si stinë pjellorie dhe vegjetacioni, e të tjerë në verë. Këtë gjë e theksonte edhe dëshmia e Apostull Lukait, i cili pa përmendur datë dhe muaj, shkruan se Kirishti lindi në vitin e regjistrimit të parë të popullsisë, që kishte urdhëruar Oktavian Augusti, kur administrator i Sirisë ishte Kirineu. Përfundmi që del është se nuk mund bëhej një regjistrim në dimër, sepse populli që do të duhej të udhëtonte për t’u regjistruar, si në rastin e Josifit, do të vështirësohej. Gjithashtu gjatë natës së Lindjes, barinjtë ruanin natën tufën e tyre, gjë që tregon se ishte koha ose e pranëverës, ose e verës.

Nga ana tjetër, bota e kombeve, kishte disa festa të mëdha, të cilat karakterizoheshin prej fenomeneve natyrore. Solstici dimëror, dmth., koha kur dita fillon që të zgjerohej duke marrë nga nata, festohej me një madhështi të veçantë, sepse konsiderohej edhe si fitore e dritës kundër natës. Ishte dita një festë që i kushtohej Diellit të Pamposhtur (Sol Invictus). Në Lindje gabimisht festohej më 6 janar, ndërsa në Romë festohej saktë më 25 dhjetor. Kisha u mundua që të ndryshonte ndërgjegjen e besimtarëve të saj, shumë prej të cilëve ishin konvertuar nga idhujtaria, të ndryshonte festat e kombeve, duke ju dhënë atyre festave përmbajtje tjetër ose duke i zëvendësuar me festa të tjera.

Para Kishës zyrtare, herezia e Gnostikëve kishte filluar që ta festonte Lindjen e Krishtit më 6 janar, në një festë të quajtur “Epifani”. Por kjo festë, nuk kishte lidhje me lindjen natyrale të Krishtit, por me “Lindjen në Jordan”, gjatë së cilës Gnostikët besonin se Hyjnyshmëria hyri tek njeriu Jisu. Sipas besimit të Gnostikëve, Jisui lindi vetëm me natyrë njerëzore dhe gjatë Pagëzimit ai u bë Perëndi.

Rreth vitit 300, Kisha e Krishterë, futi në adhurimin e saj një të kremte me emrin e njëjtë “Epifani”, e cila kremtohej gjithashtu më 6 janar, por ishte një e kremte që i kushtohej si Lindjes trupore, ashtu edhe pagëzimit të Jisu Krishtit. Kjo e kremte duket se ka nisur në Kishën e Aleksandrisë dhe më pas është përhapur në të gjithë Lindjen. Në Romë, konkretisht datën 25 dhjetor, të krishterët e zëvendësuan ditën e festimit të Sol Invictus që kremtohej atë datë me ditën e kremtimit të Lindjes trupore të Perëndinjeriut, rreth vitit 335. Ky ishte përcaktimi i parë i së kremtes së Krishtlindjeve si një e kremte më vete dhe më pas u përhap edhe në Lindje. Ashtu siç kremtimi i Krishtlindjeve më 25 janar u transmentua nga Perëndimi në Lindje, ashtu edhe kremtimi i Epifanisë më 6 janar u tansmentua nga Lindja në Peërndim.

Por kur u përcaktua kremtimi i Krishtlindjeve në Lindje? Dimë se Shën Joan Gojarti, në një predikim të tij në Antioki më 386, thotë se kanë kaluar 10 vite nga përcaktimi i së kremtes së Krishtlindjeve. I referohet dmth., vitit 376. Në lidhje me faktin se në cilat Kisha të Lindjes u miratua së pari kremtimi i Krishtlindjeve, ekzistojnë dy mendime. Sipas të parit, është miratuar prej Shën Vasilit të Madh të Qesarisë. Sipas mendimit të dytë, i cili besohet si më i mundshmi, është miratuar në vitin 376 në Antioki, prej Evstathianëve, episkopi i të cilëve njihej si kanonik prej Romës dhe kishte lidhje të ngushta me të. E kremtja ndeshet përsëri edhe në vitin 386 prej Meletianëve të Antiokisë. Në Kostandinopojë, e kremtja e veçantë është miratuar prej Shën Grigor Theologut në vitin 379, në Aleksandri në vitin 433 dhe në Jerusalem në fund të shekullit të gjashtë.

RËNDËSIA E LINDJES SË KRISHTIT PËR NJERIUN

Sun, 25 Dec 2022 06:00:00 +0000

Autori: Joan Karavidhopulos, Profesor i Teologjisë në Universiteti e Selanikut.

Përktheu Dhjak: Arbër Pandeli Zeneli

Pasazhi ungjillor i të dielës para Krishtlindjeve, shkëputur prej fillimit të Ungjillit sipas Mattheut, përfshin gjeneologjinë e lindjes trupore të Krishtit dhe në vijim ekonominë e Perëndisë për Lindjen e tij prej Shpirtit të Shenjtë dhe Virgjëreshës Mari. Le të kthejmë pak vëmendjen tonë drejt rëndësisë së kësaj ngjarjeje për çdo njeri.

Në një atmosferë gëzimi dhe hareje, Kisha jonë çdo vit kremton Lindjen e Krishtit dhe i këndon himne të bukura Perëndisë që u bë njeri dhe ripërtëriti natyrën e rënë njerëzore. Himnografia dhe theologjia orthodhokse vlerësojnëm rëndësinë e madhe antropologjike të mishërimit hyjnor. Dashuria e Perëndisë, që merr mish dhe kocka brenda në histori përmes personit të Jisu Krishtit shpëton njeriun nga prishja dëshpëruese dhe nga kaosi i urrejtjes shkatërruese dhe jo vetëm e çliron prej shkatërrimit të sigurt, por edhe e drejton në “bukurinë e vjetër”, e hyjnizon, sipas terminologjisë së famshme atërore.

Atë, të cilën njeriu i nënshtruar prej fuqisë demonike të prishjes dhe të mëkatit nuk mund ta arrinte kurrë, ofrohet tashmë prej Atij që lindet prej Shpirtit të Shenjtë dhe Virgjëreshës Mari. Pikërisht, origjina e Shpëtimtarit prej Shpirtit të Shenjtë tregon në mënyrë elokuente se shpëtimi nuk mund të vinte nga rrënojat dhe mbeturinat e njerëzimit të dënuar në mënyrë të pashmangshme me vdekje, por nga qielli, nga Shpirti i Perëndisë, nga burimi i jetës.

Ne flasim për transformimin e rëndësishëm antropologjik që nënkupton Lindja e Krishtit sikur të ishte vetëm një situatë objektive e lidhur me ne, por edhe e pavarur prej nesh, dhe harrojmë të lidhemi drejtpërdrejt dhe gjallërisht, dinamikisht dhe ekzistencialisht secili veç e veç me ngjarjen e rëndësishme të Lindjes. Ne duhet të pranojmë se në këtë dështim personal të secilit ndikon kontraditka tragjike, sipas të cilës, ndërsa Krishti lindi për të shpëtuar njeriun prej prishjes së mëkatit dhe të vdekjes, njerëzit çdo ditë prishen, shkatërrohen dhe shkatërrojnë të tjerët, ndërsa ëngjëjt psalim mesazhin e gëzueshëm se “Lindi Shpëtimtari” dhe erdhi “paqja mbi tokë”, në të njëjtën kohë, mjetet e komunikimit dhe informacionit na sjellin lajme të trishta për luftëra dhe fatkeqësi.

Lindja e Krishtit merr kuptim si një ngjarje ekzistenciale e çdo njeriu në veçantinë dhe në specifikën e tij, në problemin personal dhe në agoninë e tij, në frikën e tij nga zhdukja dhe në shpresën e tij për jetën. Nëse “dielli i drejtësisë” nuk lind brenda në shpirtin e çdo njeriu, atëherë, me pa të drejtë ai pret ndriçimin e njerëzimit në përgjithësi, nëse shpëtimi nuk bëhet ngjarje e tij personale, atëherë e pajustifikueshme do të jetë protesta e tij për mbizotërimin e përgjithshëm të urrejtjes, krimit dhe luftës dhe nëse Lindja e Krishtit mbetet thjesht një ngjarje e rëndësishme dhe e largët historike ose vetëm një festë emocionuese e Kishës dhe nuk ndodh brenda çdo njeriu, atëherë më kot do të kërkojmë rrjedhojat e dukshme të saj.

Perëndia i dashurisë dhe i paqes mishërohet brenda në histori duke e përshkuar atë me vendosmëri si një pikë referimi ndriçuese në errësirën parakristiane dhe në dritën e krishterë, në urrejtjen parakristiane dhe në dashurinë e krishterë, në një atmosferë parakristiane të “erës së vdekjes” dhe në një shpresë të krishterë të ngjalljes. Nëse jeta e njerëzve sot përmban karakteristikat parakristiane të mësipërme, shkaku nuk gjendet jashtë tyre. Lindja e Krishtit nuk nënkupton mbizotërim të detyruar të dashurisë dhe paqes, por përbën një pikënisje për dialog, një mundësi për të ndryshuar njeriun në atë mënyrë që, nëse ai dëgjon dhe përqafon mesazhin hyjnor, ai do të ndryshojë rrënjësisht. Do të pushojë së pari të afërmin e tij si armik, kundër të cilit vazhdimisht mbrohet dhe madje sulmon shumë herë për të siguruar më tej qenien e tij, por do ta shohë atë si një vëlla për të cilin, gjithashtu lindi, u kryqëzua dhe u ngjall Biri i Perëndisë.

Shumë theologë të huaj e karakterizojnë Kishën Orthodhokse si “Kisha e Ngjalljes”. Dhe është e drejtë. Por është po aq e drejtë se Etërit dhe Theologët e Kishës sonë i kthejnë vazhdimisht mendimet e tyre rreth “misterit” të mishërimit, që së pari, përbën themelin dhe epiqendrën e theologjiës së tyre, së dyti, përbën kushtin e shpëtimit të njerëzve, që do të thotë ndryshim dhe rinovimi i gjithçkaje.

Por përtej formulimeve theologjike, sigurisht të dobishme për misterin e mishërimit të Fjalës, përtej njohjes së rëndësisë së tij antropologjike dhe fuqisë rigjeneruese, përtej dhe brenda atmosferës kremtuese të himneve të bukura Kishtare, ajo që nevojitet për shfaqjen e rrjedhojave të Lindjes së Kishtit është gjunjëzimi i përulur personal i gjithë secilit përpara grazhdit, vendimi i dialogut ekzistencial me Shpëtimtarin e lindur dhe gjithmonë të pranishëm në botë.

SI DUHET TË JETOJMË LINDJEN E KRISHTIT

Sun, 25 Dec 2022 05:00:00 +0000

Nga: Nikolla Mitropoliti i Mesogaiasë

Cili është kuptimi i vërtetë i Krishtlindjeve? Si duhet ta jetojmë Lindjen e Krishtit? Mos ndoshta diçka duhet ta bëjmë ndryshe. Mos ndoshta kujdesi për festime disa herë mbulon thelbin e të kremtes?

“Perëndia u shfaq në mish”, i shkruan Apostull Pavli Timotheut (1Tim. 3.16). Perëndia bëhet njeri, jo ëngjëll apo diçka tjetër, vesh natyrën tonë, njerëzore, atë e nderon dhe e përmbilartëson. Dhe këtë gjë e bën, “që të ringrejë Adamin”, që njeriu të bëhet perëndi. Ai është destinacioni ynë. Në këtë logjikë është e integruar Kisha jonë. Me këtë realitet në sfon kuptohet edhe Krishtlindja. Shpesh për veten tonë themi në mënyrë që të justifikohemi: “eh, njeri jam edhe unë”. Sa shumë i gabuar është një mendim i tillë! Qëllimi ynë nuk është që të mbetemi njerëz, por të shartojmë pemën e egër të natyrës njerëzore, në mënyrë që të lulëzojë pema e frytshme e njeriut të krishterë, e njeriut që ka karakteristika hyjnore.

Pra, duhet që shpirti jonë të bëhet më pak i lehtë, që të ngjitemi pak më lart. Gjithmonë Kisha, kur dëshiron që të na njohë me botën shpirtërore, na nxit që të “lartësohemi hyjnisht”, të largohemi na gjendja në të cilën gjendemi dhe të ngjitemi në maja shpirtërore. Na fton që të hedhim tej disa prej peshave tona, dhe pesha të tilla janë mëkatet tona, pasionet tona, errësira e zemrës sonë. Gjatë kësaj periudhe le të shkojmë në rrëfim, jo thjesht që të themi se kështu duhet, por sepse shpirti ynë ka nevojë që të prehet mbi petrahilin e priftit dhe të rrëfejë përpara Krishtit mëkatet dhe gabimet e tij.

Të shkojmë me pendim përulësisht dhe të hapim zemrën tonë përpara Perëndisë. Të themi ato që janë të mëdha dhe skllavërojnë shpirtin tonë, ato që ne i konsiderojmë të vogla dhe si tinëzare, ato që zakonisht nuk i rrëfejmë as përpara vetes sonë, të cilat i fshehim, duke u frikësuar se mos zhgënjehemi. Të shkojmë dhe të rrëfejmë se si jetojmë, çfarë ndjejmë, mendimet që trazojnë gjendjen e shpirtit tonë, se nuk mund të tërhiqemi, se vazhdimisht gjykojmë, se ndihemi superiorë, jemi të lehtë për të gënjyer, të dobët në besim, të papastër në prirje... Përpara Perëndisë, “ballë për ballë”, gjëja e parë, që duhet të hedhim tej janë mëkatet tona.

Ekziston edhe gjëja e dytë, që duhet të largojmë, janë kujdeset (shqetësimet) tona. Mendja jonë është e mbushur me mendime shqetësuese. Vazhdimisht mendojmë gjëra të pabesueshme dhe i zmadhojmë ato sikur të mendojmë se me shumë mendim do të gjejmë edhe zgjidhjen. Nuk është kështu. Duke menduar shumë ne e humbasim zgjidhjen. Perëndia nuk afrohet prej atyre që mendojnë. Perëndia afrohet prej atyre që luten, për ata që besojnë, që prekin me zemrën e tyre mbi Të.

Për këtë arsye na kërkon që të mos jemi shqetësohemi shumë. Do të vijnë Krishtlindjet dhe kërcënimi i shqetësimeve do të jetë shumë i madh: Si do të festojmë? Çfarë do të gatuajmë? Çfarë dhurata do të blejmë? Të gjitha këto detaje duhen rregulluar një orë më parë në mënyrën më të thjeshtë, që të shmangim, duke u shqetësuar dhe kujdesur për këto, humbjen e gjërave më të mëdha. Pra, së bashku me barrën e mëkateve tona duhet të lëmë mënjanë barrën e shqetësimeve tona. “Le të largojmë prej nesh çdo kujdes për jetën”, psalim në Liturgjinë Hyjnore. Le ti lëmë pra për pak mënjanë këto gjëra, në mënyrë që të qëndrojmë tek ato më bazike dhe më të nevojshme.

Dhe një gjë e tretë, shumë e rëndësishme. Të gjithë sa mundemi, dhe të gjithë mundemi pak a shumë, të mendojmë për të afërmin tonë. Për atë që mund të mos ketë mundësi punësimi, që mund të jetë i sëmurë... Sa gjë e bukur është që të mos mjaftohemi thjesht me frazën “Eh, do ta ndihmojë Perëndia”, apo me frazën “le ta ndihmojnë të tjerë”, por nevoja e tij të kalojë nga xhepi ynë! Sa bekim i madh është të përballojmë sadopak barrën materiale të të tjerëve, nëse mundemi dhe nëse e kemi këtë mundësi! Sa gjë e bukur që në vend se të shpërdorojmë thesarin e kursimeve tona me dhuratat kozmike majtas djathtas, të ofrojmë përmes tij pak ndjesi dashurie për kauzat e shenjta, për vëllezërit tanë që kanë më tepër nevojë, në mënyrë që të bëjmë diçka edhe për shpirtin tonë.

Pra, kjo periudhë e bekuar që hapet para nesh, shpaloset si një mundësi unike për secilin prej nesh. Na mbetet vetëm të hapim sytë, si edhe disi të zgjerojmë dëgjimin për të dëgjuar mesazhet shpirtërore, që një ditë të gjendemi mendërisht në Betlehem, të gëzojmë me gjithë qenien tonë Lindjen e Krishtit, Zotit dhe Perëndisë sonë. Dhe atëherë këto Krishtlindje do të vërtetojnë se Perëndia është “me ne”, se gjendet në mesin tonë, “sepse ja mbretëria e Perëndisë tek është në mes jush” (Lluk. 17.21).

PRITJA DHE PËRJETIMI I KRISHTLINDJES

Sat, 24 Dec 2022 08:00:00 +0000

Autori: Harallamb Bushias, Himnograf i Madh i Kishës së Aleksandrisë

Pritja e ëmbël e të Kremtes së Madhe të Krishtlindjeve, të Nënës së të Kremteve, siç e quan Shën Joan Gojarti, sjell në mendjen tonë fjalët e Shkrimit të Shenjtë: “Dhe ai pritja e kombeve” (Gjen. 49.10). “Populli që ecte në errësirë pa një dritë të madhe, mbi ata që banonin në hijen e vdekjes doli një dritë” (Is. 9.1), dhe ajo Dritë që ndriçoi krijesën ishte Fjala e mishëruar e Perëndisë së Lartë, Dielli i drejtësisë, i cili “nga mirësia dhe filantropia e skajshme” mori majanë njerëzore, që ta ndriçonte, ta hyjnizonte dhe ta risillte në lavdinë e saj të vjetër, në Mbretërinë e Qiejve.

Bota pret ditën e çlirimit prej prangave të vdekjes, siç pret i burgosuri ditën e lirimit të tij dhe emigranti ditën e rikthimit në atdhe. Dhe kjo ditë erdhi dhe gëzimi mbushi të gjithë krijesën, kur shpella e thjeshtë e Betlehemit priti Krijuesin e qiellit edhe tokës, Krishtin Mbret. Ai erdhi dhe bashkoi qiellin dhe tokën, atëherë kur Ëngjëjt lavdëronin, barinjtë e himnonin dhe Magët i sollën Dhuratat e nderuara. Ato momente, momente unike në historinë e shpëtimit të njerëzimit, janë momente, që pushtojnë shpirtrat e të krishterëve në shekuj, të gjithëve ne që bashkojmë zërat tanë me himnimin e Ëngjëjve të Shenjtë duke psalur: “Lavdi Perëndisë në më të Lartat dhe mbi dhenë paqe dhe mbi njerëzit mirëdashje” (Lluk. 2.14).

Prej njëzet shekujsh ne kremtojmë tashmë Lindjen e Krishtit Shpëtimtar dhe çdo vit e presim këtë festë të gëzueshme me zell dhe interes të pashuar. Pritja jonë është kthyer nga ardhja e Shpëtimtarit tonë Krisht dhe ne presim ndriçimin dhe hyjnizimin tonë me nxitim, “duke pasur nga një anë dëshirën të iki e të jem bashkë me Krishtin” (Filip. 1.23). Por, a shoqërohet pritja jonë me një përjetim të pëlqyeshëm nga Perëndia? Jeta jonë, sikurse jeta e çdo të Krishteri të ndërgjegjshëm, a është kristocentrike? A rrotullohet rreth Krishtit, siç rrotullohet toka rreth diellit? Ne e dimë se nëse forca kohezive, qëndrore që ruan rrotullimin e tokës rreth diellit dobësohet, atëherë universi do të shpërbëhet, sepse kjo forcë, e cila stabilizon universin, nuk ndryshon, nuk çrregullohet, nuk modifikohet. Çdo ndryshim, qoftë edhe më i vogli, do të thotë fundi i botës, pasi këtë nuk e parashikon ligji i fizikës, ligji i krijimit.

Jeta jonë këtu në tokë është e kufizuar. Mbaron shumë shpejt, aq sa nuk e kuptojmë se kur është ditë e kur është natë. Ne jemi të prishshëm! Ne i nënshtrohemi prishjes, vdekja na pret, e megjithatë, në vend që të vrapojmë për të takuar Çlirimtarin tonë, ne vrapojmë drejt mëkatit, të cilin sinergjia e të ligut e ka hyjnizuar. Dhe ndërsa vrapojmë drejt mëkatit, ngadalësojmë në gjërat shpirtërore, dobësohet forca qëndrore që na bashkon me Diellin e Drejtësisë, Krishtin tonë, dhe rrezikojmë, që nga momenti në moment të humbasim në kaos, si yje të goditur për t’u zbehur dhe për të gjetur veten në errësirën e përjetshme, ku dielli nuk do të shkëlqejë kurrë, për të na rigjallëzuar dhe për të na ngrohur. Mjerë ne! Nuk ndërgjegjësohemi, në mënyrë që të themi bashkë me Pavlin: “Mjerë unë njeriu! Kush do të më shpëtojë nga ky trup i vdekjes?” (Rom. 7.24).

Në ato pak dekada që Perëndinjeriu Jisu ka lejuar që ne të përpiqemi në fazën e jetës së tashme shikojmë dhe hidhërohemi prej ndryshimeve dhe tjetërsimeve të botës dhe sigurisht i të K rishterëve. Për fat të keq, “dashuria është larguar, vigjilenca është zvogëluar, besimi është dobësuar”. Bëhemi gati që të kremtojmë Krishtlindjet në mungesë të Foshnjes Jisu. Nuk kujdesemi për përsosmërinë shpirtërore, për pastërtinë e shpirtit tonë, në mënyrë që Zoti ynë të gjejë aty një vend për të banuar. Shqetësohemi për shijimet materiale dhe neglizhojmë shpirtëroret. Ne zëvendësojmë Diellin Krisht me kurora të ndritshme dhe me ndriçime në rrugë dhe nëpër shtëpitë tona. Ne planifikojmë ekskursionet, argëtimet, pirjen e verës dhe ushqimet e pasura. Ne po planifikojmë një Krishtlindje pa Krishtin.

Foshnja e përulur e Betlehemit nuk na emocionon. Në fytyrat e vëllezërve tanë nuk shikojmë vetë Zotin. Nuk e duam. Na intereson vetëm vetja jonë dhe shërojmë vetëm nevojat tona. E gjithë bota rrotullohet rreth nesh. Jemi bërë egocentrikë dhe jo kristocentrikë. Mjerë ne, do të dalim nga shinat dhe me një dallgë do të gjendemi në zjarrin më të thellë. Le të përpiqemi që pritja jonë të na orientojë drejt pranisë së fortë të Krishtit në jetën tonë, me kujdesin për përmbushjen tonë shpirtërore, me simpati për të vuajturit, me devotshmëri ndaj Foshnjës Hyjnore, Çliruesit tonë Jisu, që të rilindim dhe të jetojmë në përputhje me vullnetin e Tij. Trajektorja e jetës sonë të jetë e qëndrueshme rreth Dritës së Tij, “që të mos ju zërë errësira” (Joan. 12.35), në mënyrë që të jetojmë brenda dritës së paarritshme të Hirit Hyjnor të drejtuar pa pushim prej yllit të gjithëndritshëm të Betlehemit, ylli i lumturisë pa fund.

Dijetarët (Magët) e lindjes drejtohen në drejtim të qytetit të Betlehemit

Sat, 24 Dec 2022 07:00:00 +0000

Autori: Murgesha Paraklitiki, Doktor në Theologj

Edhe për një herë tjetër na jepet mundësia për të kushtuar pak kohë për të studiuar Lindjen e Krishtit në jetën tonë si po afrohemi drejt të kremtes së madhe despotike të Krishtlindjeve. Na jepet mundësia të shikojmë se si e jetojmë ardhjen personale të Krishtit, në shtëpitë tona, në manastiret tona dhe kudo tjetër që jemi, por mbi të gjitha në shpirtrat tanë!

Ka shumë tema që mund të komentohen dhe studiohen në lidhje me mishërimin e Krishtit. Për shembull, nëse do të shikonim me kujdes ikonën e Lindjes së Krishtit, do të shihnim disa persona dhe disa pozicione. Dhe siç do të ftonim një fëmijë që të merrte pjesë në ikonë, të imitonte një person, për ta ndihmuar atë që të jetojë lindjen e tij personale, kështu mund të bëjmë edhe ne.

Më 15 nëntor ne nisëm 40 ditëshin. Në librin e vogël dhe shpirtëror të atë Lev Gillet (Lindi Krishti), autori na fton që të themi një lutje të bukur si parapërgatitje: “Eja Zot Jisu”! Duke thënë këtë lutje, dhe njëkohësisht duke parë magët në ikonë, mendojmë se çfarë udhëtimi bënë ata për të takuar foshnjën hyjnore, T’i faleshin atij dhe T’i ofronin dhuratat.

Vendimi i udhëtimit ishte personal për secilin prej tyre, por njkohësisht edhe i përbashkët. Nisi me njohurinë dhe u forcua me guxim nga besimi përjetues se ekziston një mesazh personal pas kësaj ngjarje të mrekullueshme me yllin e mrekullueshëm. Ata nuk qëndruan vetëm në vëzhgim sepse besimi i tyre i shtyu në kërkim.

Mesazhi i shpëtimit nga Mishërimi nuk është një mesazh i ofruar nga Perëndia nëse nuk vendosim me të njëjtën urtësi të të urtëve të Lindjes të lëmë vendin tonë dhe të shkojmë në vendin e Foshnjës Hyjnore. Magët, pas studimit dhe dijes, pasi diçka preku botën e tyre të brendshme, nuk mund të mbeteshin në një gjendje indiference pas zbulesës që ata jetuan. Duke biseduar mes tyre se çfarë ndodh me yllin, mori njëri nga tjetri guximin dhe bashkë vendosën që të bëjnë atë udhëtim.

Në shtëpitë tona dhe kudo ku jeton secili prej nesh, le të pyesë veten se çfarë lloj diturie e prek atë? Sa besim vendimtar përjeton ai? Çfarë guximi i jep tjetrit, të afëmit të tij? Udhëtimi për të cilin po flasim ka nevojë për unitet, vullnet dhe zemër ose me fjalë të tjera një zemër dhe një shpirt ku besimi i vërtetë dhe i përjetshëm thërret Shpirtin e Shenjtë që bashkon. Çfarë vlere ka dituria dhe besimi pa unitet dhe pa vendime të përbashkëta? Si mund të jetojë një familje pa vendime të përbashkëta? Mos ndoshta nuk është familje?

Sidomos në ditët e sotme jetojmë në një kohë plot përçarje. Si do të udhëtojmë të gjithë së bashku në Betlehem për të dhënë dhuratat? Së pari nuk e dimë nëse ndarjet do të na lejojnë zbulimin e yllit!

Që të gjithë bashkë të shikojmë yllin dhe që secili të bëhet një yll për tjetrin, një yll i vërtetë, që do të orientojë vëllain e tij dhe të afërmin e tij në grazhdin e Betlehemit. Që dikush të ngushëllojë vetminë e tjetrit, se sot lindi Shpëtimtari dhe me asgjë nuk jemi vetëm, Shpëtimtari i cili përqafon dhe shpëton, ngroh dhe mirëpret çdo të huaj, çdo të lënduar dhe çdo të vuajtur. Që t’i tregojë njëri tjetrit me dashuri e tij dritën e grazhdit, që të gjithë të marrim fuqi nga foshnja e shenjtë. Që të mësojë të vigjilojë njëri për tjetrin për problemin e tij, që të mos jemi të verbër midis nesh, duke mos parë dhimbjen e tjetrit ose duke mos dëgjuar se nga çfarë vuan. Për t'i treguar njëri-tjetrit mirëkuptim dhe pranim të thjeshtë njerëzor, pasi të gjithë jemi në të njëjtin rrugëtim të jetës. Ne jemi të gjithë të përkohshëm këtu dhe të mos e harrojmë këtë!

Kush udhëton i vetëm në vetminë dhe trishtimin, që janë dy karakteristika të kësaj epoke, le të thotë, kam një atë, një vëlla, një njeri me të cilin do të shkoj që t’i falem foshnjës hyjnore. Ndoshta kështu na denjëson Perëndia që të arrijmë në grazhd dhe të përjetojmë ikonën e Lindjes, jo teorikisht me mësime theologjike por brenda përvojës së Kishës.

Magët, kushtuan një farë kohe për t’u parapërgatitur për takimin me Krishtin, siç thotë Shën Joan Gojarti, dhe udhëtimi i tyre zgjati rreth dy vite e gjysëm. Një ndjenjë misioni dhe kuptimi mbushi dhe forcoi zemrat e tyre në të gjithë udhëtimin. Një mision, një vepër, ka sukses përderisa bëhet me një frymë dashurie, besimi të vërtetë dhe mbështetje të vërtetë vëllazërore. Çfarë është ajo që na përçan dhe na ndan? A është zbrazëtia që ekziston dhe nuk e dimë si do të plotësohet? A e kemi humbur orientimin e vërtetë në kërkimin e kuptimit të ekzistencës sonë? Në udhëtimin e 40 ditëshit të Krishtlindjeve, nga e kemi kthyer zemrën dhe mendjen tonë? A jemi të mbushur dhe të udhëhequr nga kërkimi i foshnjës hyjnore apo vendosim me vetëdije dhe pa vetëdije prioritete të tjera? A jemi në gjendje të lajmë enët në kuzhinë dhe të themi lutjen “eja Zoti Jisu” në shtëpinë tonë, në marrëdhëniet tona, në bisedat tona? Kush ka vlerë? Larja e pjatave apo thirrja e Krishtit? Gjithçka varet nga kuptimi dhe qëllimi që kam në dhe për jetën time.

Magët, sëbashku nisën udhëtimin e tyre, bashkë arritën, dhe bashkë ju falën Krishtit dhe dhuruan atë që kishin. Për shkak të yllit, dijes dhe besimit të tyre ata e kishin kuptuar se ku do të shkonin dhe Kujt do t’i faleshin. Ata ju falën personit të Krishtit, jo si një ide apo si një falje e përkohëshme dhe emocionale. Ishte një lëvizje e zemrës së tyre! Kjo zemër kishte një qëndrim drejt personit të Krishtit, falja është një rrëfim që, po, unë të besoj dhe të ndjek, do të dua atë që ti do dhe do të mendoj atë që ti mendon! Falja është një angazhim për një marrëdhënie personale me Shpëtimtarin! Zemrat e tyre kishin hapësirë të lirë për të akomoduar sa më shumë hir nga falja. Pas faljes ata u mbushën me dritën e vërtetë të yllit. Ata kishin parë dritën dhe drita i udhëhoqi! Pasi u falën dhe përkulën zemrat e tyre, drita hyri në to dhe ata u bënë yje të ndritur dhe të urtë për ne!

Le të vëmë re me kujdes kuptimin e Krishtlindjes (P.3)

Fri, 23 Dec 2022 07:00:00 +0000

Me emocion presim që të arrijnë ditët e shenjta të 12 Ditëshit që përfshijnë kremtimin e Lindjes së Perëndinjeriut Jisu Krisht, të kremten e Shën Vasilit të madh (Viti i Ri), dhe Theofaninë dhe kujtimin e Pararendësit të nderuar, që të na shenjtërojnë dhe të na falin ngrohtësinë që rrezatojnë këto ditë hyjnore.

Fatkeqësisht, shpesh dëgjojmë se Krishtlindjet janë kthyer në një festë komerciale, duke injoruar kuptimin e vërtetë shpirtëror të festës. Të mos harrojmë rëndësinë thelbësore të festës. Krishtlindja na ndihmon të përjetojmë mishërimin e Krishtit jo si një ngjarje e asaj kohe, por si një realitet të sotëm. Sepse do të thotë unë festoj - e lë kohën dhe vendin tim dhe hyj në orën e përjetshme të Perëndisë, për ta jetuar historinë e tij si historinë time.

“Sot Krishti lindet”, psal Kisha jonë duke thyer kufijtë kohor dhe vendor duke i tranferuar besimtarët në një të tashme të vazhueshme.

Këtë mundësi e ofron vetëm Kisha. Është si të na marrë prej dore dhe të na çojë në Betlehem, të na vendos brenda në shpellë dhe të na gjunjëzojë para grazhdit. Aty, kur ne me përulësi pranojmë që të bëhemi nxënës të Tij, na mëson ngjarjen e madhe, se Perëndia u bë njeri.

Ndoshta Krishtlindjet kanë humbur kuptimin e tyre dhe për këtë arsye shumica e njerëzve shikojnë thjesht fasadën e këtyre ditëve dhe jo kuptimin e thellë të tyre... Për këtë arsye le të kalojmë pak kohë fillimisht me vetë Krishtin brenda çdo Kishe, veçantërisht në Liturgjinë hyjnore të Krishtlindjeve, brenda në shpellën e natës dhe më pas të kalojmë pak kohë me njerëzit tanë të dashur. Le të tregojmë praktikisht dashurinë tonë. Le të mendojmë njerëzit që nuk janë kaq me fat sa ne dhe që kanë nevojë. Le të besojmë në gjërat e bukura dhe le të thërrasim në mendjen tonë kohën kur kqmi qenë fëmijë të vegjël, duke pritur si e si të vinin Krishtlindjet. Le të lëmë që mesazhi i dashurisë të prekë zemrat tona dhe të ngrohë shpirtin tonë me mirësi, paqe dhe gëzim. Le të lëmë dritën e yllit që të na drejtojë tek Perëndia.

Me rrëfim dhe Kungatë Hyjnore është e sigurtë që do të kalojmë Krishtlindjet më të mira.

Kuptimi esencial i Krishlindjes (P.2)

Fri, 23 Dec 2022 06:00:00 +0000

Në një atmosferë festive, me drita vezulluese, me dhurata për të dhënë e për të marrë, me festa dhe ushqime, me gjithçka që dikton shoqëria jonë konsumatore dhe jeta jonë e laicizuar e krishterë, ne festojmë Krishtlindjet!

Një mendim disi më shpirtëror do t’i shikonte Krishtlindjet si ngjarjen e “Paqe përmbi dhe” që solli Perëndia me ardhjen e Tij.

Dhe akoma një mendim më shpirtëror dhe më theologjik, do të thotë se Krishti u bë njeri “që të na shpëtojë prej mëkateve”, duke marrë si bazë për këtë ngjarje të frikshme të mishërimit të Perëndisë mëkatin, pra diçka negative.

Në këtë konfuzion kozmik, shpirtëror dhe teologjik, ku mund të gjendet një vend për të zbuluar kuptimin thelbësor të festës së madhe të Krishtlindjes? Dhe pse, nxitojmë, ta dimë? A nuk na arrijnë problemet, konceptet dhe gabimet tona, të cilat na konsumojnë kaq shumë fuqi? Çfarë na duhet angazhimi teorik me “kuptimin e Krishtlindjes”?

Por, zbulimi i kuptimit, i bazuar në mendimin Patristik, dhe pranimi i tij në jetën tonë, do të na çlirojë prej shqetësimeve të jetës, ankthi si edhe gjërat e tjera negative dhe do të na drejtojë në një jetë të re, në Jetën e Tij, që ka gëzim dhe paqe dhe Jetë të përjetëshme.

Shën Isaak Siriani thotë: “Perëndia u bë njeri, jo që të na çlirojë prej mëkateve apo për ndonjë arsye tjetër, por vetëm e vetëm që bota të njohë dashurinë që Perëndia ka për krijesën e Tij”.

Nëse ndjenja e dashurisë së një njeriu fal fuqi dhe gëzim, sa të plotë do të ndihemi në zemër, kur të ndjejmë dashurinë e Perëndisë sonë të madh? Një dashuri, sigurisht, që nuk kufizohet nga dashuria jonë e papërsosur apo nga besimi dhe veprat tona. Domethënë, nuk na do, sepse “jemi të Tijët”, apo sepse ne e duam Atë.

Secili prej nesh ka nevojë të ndjejë deri në thellësi të ekzistencës së tij këtë dashuri pa kufi dhe kushte. Të ndjejë se Perëndia na do edhe pse jemi mëkatar dhe “që nuk duron që të jetojë pa ne”.

Pastaj, i përgjigjemi dashurisë së Tij, duke e dashur Atë, i flasim – lutemi, bashkohemi me Të – kungohemi me pendim, jetojmë siç Ai dëshiron – ruajmë urdhërimet e Tij.

Dhe Ai vjen tek ne, lind në zemrat tona, dhe na fal paqen e Tij, prehjen e Tij, gëzimin e Mbretërisë së Tij, tani dhe në të ardhmen.

Rreth kuptimit të Krishtlindjes (P.1)

Fri, 23 Dec 2022 05:00:00 +0000

Shtrembërimi i kuptimit të Krishtlindjes (p.sh. nga komercializimi i festës) nga vetë të krishterët, zakonisht, është një ngjarje tragjike e vërtetuar pandërprerë shumëvjeçare dhe në fakt duket se konfirmohet në vitet e mëvonshme. Kjo sepse për ne njerëzit është e vështirë të ndryshojmë, edhe pas Krishtit, diçka që Zoti e shprehu shumë qartë, sidomos me nxitjen e Tij “mos kij frikë o grigjë e vogël”. Të krishterët, të vërtetë dhe të shenjtë, në çdo epokë janë ndoshta shumë pak. Ato ekzistojnë, por nuk i gjen në me shumicë.

Duke filluar me kushtin se duam që t’i përkasim nxënësve të pakët për të vërtetë të Krishtit dhe besimtarëve të Kishës, do të përpiqemi që të shikojmë disa mendime të misterit të së kremtes, të “Nënën së të kremteve” sipas shën Joan Gojartit, duke ndjekur hapat bazik të llogjikës njerëzore, sigurisht jo për hetimin e misterit.

Kush i feston Krishtlindjet? Sigurisht, jo kompanitë e lodrave, as agjencitë e udhëtimit, jo... jo... jo..., por Zoti Jisu Krisht, i Cili është personi i dytë i Trinisë së Shenjtë. Por këtu duhet kujdes, sepse duke thënë që, “u trupëzua Perëndia, disa nënkuptojnë trupëzimin e Trinisë së Shenjtë. Pra, jo Trinia e Shenjtë, por një person i Trinisë u bë njeri. A marrin pjesë personat e tjerë të Trinisë së Shenjtë në ngjarjen e Krishtlindjeve? Sigurisht që marrin, sepse çfardolloj gjëje që bëhet si energji e Perëndisë është një energji e përbashkët e të tre personave. Një është natyra e Perëndisë, tre janë hipostazat e Tij, dhe një është energjie e përbashkët e Tij. “Ati me anën e Birit në Shpirtin e Shenjtë i bën të gjitha”. “Deshi Ati dhe Fjala u bë trup dhe Virgjëresha lindi Perëndinë që u bë njeri”. Por, Biri dhe Fjala e Perëndisë u trupëzua.

Çfarë kremtojmë konkretisht? Lindjen e Birit dhe Fjalës së Perëndisë si njeri, “prej Shpirtit të Shenjtë dhe Virgjëreshës Mari”. “Dhe Fjala u bë mish dhe banoi ndër ne” (shën Joan Theologu). Disa vërejtje të nevojshme:

-Bëhet njeri i Biri i Perëndisë, dmth., merr diçka që Ai nuk e kishte, por pa ndaluar së qeni Ai që ishte. Biri dhe Fjala e Perëndisë bëhet edhe njeri. Për këtë arsye Ai është “Emanuil, që domethënë Perëndia është me ne”. Krishti është Perëndinjeri, por jo me kuptimin e një personi mitologjik, por si “Perëndi i përsosur dhe njeri i përsosur pa mëkat”. (Sepse mëkati nuk i përkiste natyrës njerëzore në vetvete, ai përbën një pasojë për arsye të përdorimit të keq të lirisë së njeriut. Njeriu mëkatoi, dhe kështu në gjininë njerëzore hyri edhe vdekja).

-Duke thënë që Biri i Perëndisë mori natyrën njerëzore nënkuptojmë që mori trup dhe shpirt, elementet bazë të natyrës njerëzore. Pra, Krishti ka dy natyra, hyjnore dhe njerëzore. Siç psal edhe Kisha jonë: “Dy natyra, por një person”. Çfarë do të thotë kjo gjë? Natyra njerëzore e Krishtit bashkohet me natyrën Hyjnore të Tij në një Person të Tij. Siç u vendos në Sinodin IV të Kalqedonisë natyrat e Krishtit ishin të “papërziera, të pandryshuara dhe të pandara”. Si përfundim: Për shkak të personalitetit të Tij të vetëm, Ai jep edhe dhuratat e hyjnyshmërisë së Tij edhe natyrës së Tij njerëzore, për këtë arsye, Krishti edhe si njeri është unik dhe i papërsëritshëm.