Besimi i Krishterë Orthodhokse - Zyra e Katekizmit Kryepiskopata e Tiranës - Historia Kishtare

HISTORIA KISHTARE (P.31) ADMINISTRIMI I KISHAVE TË PARA TË KRISHTERA

Thu, 15 Dec 2022 10:06:00 +0000

Autori: Vasil Skiadha

Kleri dhe sinodet

A) Kleri. Meshtarët kishtarë

Në kohën kur jetuan Apostujt, me bekimin e Perëndisë Kishat e krishtera shtoheshin vazhdimisht. Administrimin e të gjitha kishave në fillim e kishin vetë Apostujt. Por më vonë Apostujt duke patur administrimin e të gjitha këtyre kishave, nuk do të mund të kryenin veprimtarinë e tyre apostolike. Kishin nevojë edhe për ndihmës dhe bashkpunëtorë të tjerë. Ata u quajtën meshtarë kishtarë dhe me kalimin e kohës u ndanë në dy rangje: karizmatikët dhe meshtartët e përhershëm kishtarë. A) Karizmatikët. Në këtë rang hynin të gjithë ata që nga Perëndia kishin marrë një dhunti të veçantë. Përveç gradës Apostolike, ata ishin Ungjilltarë ose predikues të Ungjillit dhe Profetë. Ungjilltarët, ashtu si edhe Apostujt, kishin si detyrë kryesore udhëtimin nëpër vende të ndryshme dhe themelimin aty të kishave të reja. Ndërsa Profetët udhëtonin nëpër Kishat që ishin themeluar dhe forconin besimtarët në jetën e krishterë. B) Meshtarët e përhershëm kishtarë. Ishin ata që qëndronin vetëm pranë besimtarëve. Μe kalimin e kohës u ndanë në tre shkallë, dhjakonët presviterët dhe episkopët, të cilët përbëjnë edhe klerin e shenjtë.

Klerikët dhe veprimtaria e tyre

Klerikët në fillim u hirotonisën prej Αpοstujve. Kështu u hirotonisën shtatë dhjakonët në Jerusalem. A) Dhjakonët. Fillimisht ndihmonin në ushtrimin e filantropisë. Por mbizotëronte edhe zakoni që të ndihmonin edhe në Liturgjinë Hyjnore. B) Presviterët. U kufizuan në detyrat e tyre priftërore. Më të rëndësishmet prej tyre ishin: Celebrimi i të gjithë mistereve, përveç priftërisë, të kryenin të gjitha shërbesat e shenjta, përveç shenjtërimit të miros dhe shenjtërimit të kishave, të baritonin popullin e Perëndisë dhe të predikonin fjalën hyjnore. C) Episkopët. Apostujt, pushtetin për administrimin e Kishës, e kaluan më pas tek episkopët. Tashmë episkopët do të vijonin veprimtarinë e Apostujve. Pushtetin e tyre, episkopët jua kaluan pasardhësve të tyre. Kështu me një transmentim apostolik të pandërprerë ka arritur deri më sot hiri hieratik (priftëror). Episkopët, në veçanti vijuan që të hirotonisin klerikë të tjerë dhe të celebrojnë të gjitha misteret dhe shërbesat e shenjta. Vazhduan që të predikojnë edhe Fjalën Hyjnore dhe të administrojnë Kishën. Ishin dhe janë “goja” dhe përfaqësues të rregullt të Kishës.

B) Sinodet, lokale dhe krahinore

Në Kishën e hershme, shumë herë në të njëjtën zonë ekzistonin edhe zona të tjera edhe më të vogla me episkopë të veçantë. Por të gjithë ata përbënin shoqërinë kishtare. Shumë herë shfaqeshin çështje me interes të përbashkët, të cilat zgjidheshin prej Sinodeve lokale. Në këto Sinode merrnin pjesë episkopët e një zone, bashkë me episkopët e zonave fqinje. Merrnin pjesë edhe klerikë dhe laikë të tjerë. Kryetar ishte episkopi i qytetit më të rëndësishëm. Sinodet lokale me ndriçimin e Perëndisë zgjidhnin çështjet që shqetësonin Kishën. Pas vitit 325 nisën të zhvilloheshin edhe Sinodet krahinore. Në këto Sinode merrnin pjesë episkopët e së njëjtë zonë me kryetar episkopin e qytetit më të rëndësishëm, që tashmë filloi të quhej “mitropolit”. Prej mitropolitëve të qyteteve të mëdha disa u quajtën eksark apo kryepiskop. Që prej shekullit V kryepiskopët e Romës, Kostandinopojës, Aleksandrisë, Antiokisë dhe Jerusalemit u quajtën Patriarkë.

HISTORIA KISHTARE (P.30) Ungjillor Llukai

Mon, 12 Dec 2022 11:23:00 +0000

Autori: Vasil Skiadha

Lukai, mjeku i dashur

Lluka ishte me origjinë nga Antiokia e Sirisë. Njihte shumë mirë gjuhën greke dhe kishte studiuar shkencën mjeksore. Si njeri i shkrimeve, Llukai, e dallonte me shumë lehtësi mësimin e krishterë prej mashtrimit të idhujtarisë. Besoi shpejt tek Krishti dhe e kushtoi jetën e tij në përhapjen e Ungjillit. U bë, siç dimë, bashkpunëtor i ngushtë i Apostull Pavlit. Llukai e ndoqi Apostullin e Kombeve në turneun e dytë të tij prej Troadës. Ndoqi, gjithashtu, Pavlin në fund të turneut të tretë, duke udhëtuar bashkë me të në Romë. Aty qëndroi bashkë me të në burgimet e tij dhe si mjek vizitonte të krishterët dhe më tepër mësuesin e tij, Pavlin. Për këtë arsye Pavli e quan “bashkpunëtor” dhe “mjek i dashur”.

Llukai, shkrimtar i frymëzuar nga Perëndia

Llukai i shenjtë ishte shkrimtari i frymëzuar nga Perëndia i dy librave të Dhjatës së Re: Ungjillit të shenjtë të tretë dhe i Veprave të Apostujve. Në Ungjillin e tij na tregon shumë prej jetës së Zotit, që nuk janë të shkruara prej Ungjillorëve të tjerë. Këto informacione, ai i mblodhi prej Apostujve dhe prej të afërmve të Joan Pararendësit dhe sigurisht prje Hyjlindëses. Më veprën tjetër të tij, në Veprat e Apostujve, na rrëfen mrekullinë e madhe të përhapjes së Kishës së parë të krishterë. Kështu ai u tregua historiani kryesor për 30 vitet e para të Kishën sonë.

Llukai pas vdekjes së Pavlit

Sipas traditës së Kishës, Llukai, pas vdekjes së Pavlit predioi Ungjillin në Gali, në Dalmaci, në Itali dhe Greqi dhe nëpër vende të tjera. Tregohet se vdiq në mënyrë martirike në Tebë të Beotisë. Kisha jonë nderon kujtimin e tij më 18 tetor.

HISTORIA KISHTARE (P.29): Apostull & Ungjillor Mark

Wed, 07 Dec 2022 11:25:00 +0000

Autori: Vasil Skiadha

Marko ishte jude prej Jerusalemit. Ishte i biri i grua së devotshme Maria dhe nip i apostull Varnavës. Babai i tij mesa duket kishte vdekur shpejt. Nëna e vyrtytshme e Markos e hapi shtëpinë e saj të madhe për grumbullimin e të krishterëve. Kështu Marko u rrit brenda një mjedisi të bekuar. Të gjitha këto e ndihmuan që të bëhej një bashkpunëtorë i ngusht i Apostujve dhe të tregohej një presonalitet i rëndësishëm. Emri i tij i parë, si hebre ishte Joan. Por sipas zakonit të asaj periudhe mori emrin romak Marko. Me këtë emër të ri, “Marko Ungjillori” u bë i njohur në Kishën tonë.

Bashkpunëtor i Apostujve

Markoi shkoi në Antioki bashkë me Pavlin dhe xhaxhain e tij Varnavën. Ai i ndoqi në turneun e tyre të parë, në Qipro. Bashkë me Varnavën ai udhëtoi nëpër Qipro dhe në vonë bashkpunoi ngushtë me apostujt Petro dhe Pavlo.

Shkrimtar i frymëzuar nga Perëndia

Marko ishte nxënës dhe interpretues i Petros. Perëndia e denjësoi Markon për të shkruar Ungjillin e shenjtë të dytë. Në këtë Ungjill ai shkroi kryesisht sa dëgjoi prej Petros. Më tepër përshkruan mrekulli me një stil konçiz dhe të qetë. Tradita e lashtë kishtare na thotë se Marko predikoi Ungjillin në Egjipt, në Libi dhe në Pentapojë. Dhe se u bë i pari Episkop i Aleksandrisë. Βaritoi Kishën e Aleksandrisë për 20 vite dhe vuajti aty një vdekje martirike. Më vonë, gjatë periudhës bizantine, tregtarët venedikas e transferuan lipsanin e tij të shenjtë në Venedik, ku është edhe shenjt mbrojtës i këtij qyteti. Për nder të tij u ndërtua një kishë madhështore. Kujtimi i tij kremtohet më 25 prill.

HISTORIA KISHTARE (P.28) Tetë Apostujt e tjerë

Mon, 05 Dec 2022 09:44:00 +0000

Autori: Vasil Skiadha

Apostujt e tjerë

Dimë se 12 Apostujt pas zbritjes së Shpirtit të Shenjtë u bënë predikues të tërëfuqishëm të fjalës Hyjnore dhe nisën veprimtarinë e tyre apostolike. Por veprimtari apostolike përveç 12 Apostujve dhe apostull Pavlit, bënë edhe ndihmësit dhe bashkpunëtorët e tyre. Deri tani njohëm apostull Pavlin dhe apostujt Petro, Joan dhe Andrea. Pamë se në vitin 44 Jakovit, të birit të Zevedheut ju pre koka. Tani na mbetet për të parë se çfarë bënë tetë apostujt e tjerë.

Veprimtaria e Apostujve të tjerë

Tetë Apostujt e tjerë përbëjnë një fenomen unik në historinë e njerëzimit. Këta njerëz të thjeshtë dhe të parëndësishëm Perëndia i bëri të denjë dhe të aftë që të shembnin idhujt. I tregoi si ndriçues të botës. Madje i denjësoi që të vulosnin predikimin e tyre me jetën e tyre. Kështu sipas traditave të vjetra mund të ndjekim veprimtarinë e gjithësecilit.

1. Filipi

Ishte me origjinë nga Betsaida e Galilesë dhe ishte prej nxënësve të parë të Zotit. Predikoi Ungjillin në Frigji të Azisë së Vogël, ku edhe u martirizua. E nderojmë më 14 nëntor. Një ditë para fillimit të kreshmës së Krishtlindjeve.

2. Nathanaili apo Bartholomeu

Ishte me origjinë nga Kana e Galilesë. Zoti e quajti Izrailit të vërtetë, pa ligësi. Nathanaili sipas traditës së Kishës, predikoi Ungjillin në Indi dhe në Armeni. Vujati edhe ai një vdekje martirike.

3.Thomai

Ishte ai, që mungoi, kur Zoti ju shfaq nxënësve të Tij për herë të parë pas Ngjalljes së Tij. Megjithatë, Thomai i tha, “Zoti im dhe Perëndia im” kur e pa edhe ai Zotin pas tetë ditësh. Këtë ngjarje e kujtojmë të Dielën e parë pas Pashkës. Atëherë nderojmë edhe kujtimin e tij. Thomai predikoi Ungjillin në Parthë dhe në Indi, ku edhe u martirizua. Për këtë arsye të krishterët e Indisë quhen “Thomaitë”.

4. Mattheu

Ishte me origjinë nga Galilea. Ishte tagrambledhës, pra mblidhte taksat në Kapernaum. Mattheu ndoqi me dëshirë Zotin, kur e ftoi për t’u bërë nxënës i Tij. Fillimisht predikoi tek judenjtë e Palestinës. Shkroi edhe Ungjillin e parë dhe të frymëzuar nga Perëndia për të Krishterët, të cilët më parë ishin judenj. Më pas predikoi tek Parthët dhe tek Etiopasit. Edhe ky u martirizua për Krishtin.

5. Jakovi, biri i Alfeut

Quhej edhe i vogël, për t’u dalluar nga Jakovi, i biri i Zevedheut. Predikoi Ungjillin në Egjipt, ku edhe u martirizua.

6. Tade Leviu

Ky quhej edhe Juda dhe ishte i biri i Jakovit. Predikoi Ungjillin në Siri, në Armeni, në Arabi dhe në Persi. Vdiq në mënyrë martirike.

7. Simon Kananiti apo Zelloti

Ky Apostull, sipas traditës predikoi në Mauritani dhe nëpër vende të tjera të Afrikës. Thuhet se shkoi edhe në Britani të Madhe, ku edhe vdiq në mënyrë martirike.

8. Matthia

Dimë se ky, zuri vendin bosh të Judë Iskariotit në gradën apostolike. Thuhet se predikoi në Egjipt dhe në Etiopi, ku gjeti edhe vdekje martirike. Kisha jonë nderon në veçanti çdo Apostull, por i nderon edhe të gjithë bashkë më 30 qershor.

HISTORIA KISHTARE (P.27) Andrea i Parëthirruri

Fri, 02 Dec 2022 10:58:00 +0000

Autori: Vasil Skiadha

Andrea, i pari që pranon gradën aspostolike

Andrea ishte vëllai i vogël i Petros dhe ushtronte bashkë me të profesionin e peshkatarit. Të dy vëllezërit, prej zellit besëmirë shkuan pranë Shën Joan Pararendësit dhe u bënë nxënës të tij, bashkë me dy vëllezërit e tjerë, Jakovin dhe Joanin. Kur Zoti i thirri që ta ndjekin, Andera i pari pranoi me gëzim ftesën hyjnore. Për këtë arsye quhet edhe i “Parëthirruri”. Më pas, pranë Zotit solli edhe vëllanë e tij Petron, në mënyrë që tashmë të bëhen “peshkatarë njerëzish”. Dmth., tani, me rrjetën e predikimit do të tërhiqnin njerëzit pranë Perëndisë.

Andrea drejton edhe të tjerët tek Krishti

Andrea solli tek Krishti edhe bashkëqytetarin e tij dhe apostullin e mëvonshën, Filipin. Dikur disa grekë besëmirë, që donin të shikonin Jisuin, zbuluan këtë dëshirë të tyre tek Filipi. Dhe ai bashkë me Anderan i paraqitën ata përpara Zotit. Më vonë, Andrea predikoi dhe vdiq në Greqi. Shikojmë pra se Andrea, jo vetëm ishte i pari që ndoqi Jisuin, por u kujdes që të drejtonte edhe të tjerë pranë Perëndisë. Kjo gjë tregon zellin e tij të madh hierapostolik.

Andrea udhëton dhe vdes për Krishtin

Sipas traditave kishtare të lashta, pas Pentikostisë, Andrea udhëtoi dhe predikoi nëpër vende të ndryshme. Shkoi në Siri, në Kapadhoki, në Vithini, në Skithi, etj. Në qytetin e Bizantit hirotonisi dhe caktoi episkopin e parë, Stahin. Për këtë arsye ai përmendet si themelues i Kishës së madhe të Krishtit në Kostandinopojë.

Prej Bizantit, Andrea shkoi në Trakë, në Maqedoni, në Epir dhe përfundoi në Patra të Ahaisë. Në Patra, Apostull Andrea bëri shumë mrekulli dhe predikoi Ungjillin. Rezultatet ishin të mrekullueshme. Shumë besuan tek Zoti, duke përbërë kështu Kishën e krishterë aty. Mes tyre ishte edhe bashkëshortja e guvernatorit të Ahaisë, Maksimilla dhe vëllai i saj. Kjo gjë acaroi guvernatorin, i cili urdhëroi që të kapnin dhe të burgosin Andrean. Pak më vonë ai e dënoi me vdekje në kryq. Pamë se Andrea ishte i pari që ndoqi Krishtin. Tani shikojmë se ai denjësohet që ta ndjekë Zotin edhe në Kryq. Në moshë të moshuar, rreth 80 vjeç, duroi me burrëri vdekjen në kryq, i cili kishte formën e një X-i.

Kisha nderon apostull Andrean

Lipsani i shenjtë i apostull Andreas, në shekullin IV u transferua në Kostandinopojë dhe u vendos në Kishën e Apostujve të Shenjtë. Në Patra ai konsiderohet si mbrojtës i qytetit. Sot, në Patra ruhet edhe “koka e nderuar” e Apostullit. E gjithë bota e krishterë dhe në veçanti Kostandinopoja dhe Skocia, nderojnë Shën Andrean e Parëthirrur. Kujtimin e tij e nderojmë më 30 nëntor.

HISTORIA KISHTARE (P.26) APOSTUJT E TJERË

Thu, 01 Dec 2022 12:05:00 +0000

Autori: Vasil Skiadha

Joani, nxënësi i dashurisë

Joani ndjek Zotin

Joani ishte me origjinë nga Galilea dhe kishte prindër Zevedheun dhe Salomën. Ishte vëllai i Apostull Jakovit. Joani pasi mori formimet e para, bashkë vëllanë e tij Jakovin ndoqën profesionin e të atit të tyre. U bënë peshkatarë në liqenin e Gjenisaretit, duke partur edhe varkën e tyre të peshkimit. Prej prindërve të mirë të dy vëllezërit mësuan që të nderojnë Perëndinë. Joani përpara se të bëhej nxënës i Zotit, ishte nxënës i Joan Pararendësit. Aty pranë pagëzorit njohu Jisunë. Kur Zoti e ftoi që të bëhej nxënës i Tij, Joani pa asnjë hezitim la babain e tij bashkë me rrjetat dhe ndoqi Jusinë me përkushtim dhe dashuri.

Joani bëhet nxënës i dashurisë

Ζoti e donte dhe e nderonte në mënyrë të veçantë Joanin. Dhe me të vërtetë ishte i denjë për dashurinë hyjnore. Në “Darkën Mistike” ai pati guximin që të binte në krahun e Mësuesit të tij dhe me agoni ta pyeste, se cili ishte tradhëtari. Ai bashkë me Petron e ndoqën Zotin në oborret e kryepriftërinjve. Βashkë me disa gra besëmira u gjendën poshtë Kryqit të Zotit. Për këtë arsye edhe Perëndinjeriu Jisu besoi tek ai Nënën e Tij të Tërëshenjtë. Joani tashmë, si një bir i dashur, do të kujdesej për të. Por edhe pas Ngjalljes, ai ishte i pari nga nxënësit që arriti në varrin bosh të Golgothasë. Kështu Joani u tregua si nxënës i dashurisë.

Joani predikon Krishtin

Më pas me zbritjen e Shpirtit të Shenjtë tek Apostujt, Joani filloi që të predikonte me guxim Krishtin. Pamë se bashkë me Petron predikuan Ungjillin në Samari. Aq i madh ishte zelli dhe kujdesi i tij për Kishën e parë, saqë u quajt “shtyllë” e saj. Më vonë Joani predikoi Ungjillin në Azinë e Vogël me qendër Efesin. Prej andej gjatë përndjekjes së Dometianit u internua në Patmo, ku prej Perëndisë pranoi Zbulesën. Këtë Zbulesë e shkroi në librin e tij profetit “Zbulesa”, që është libri i fundit i Dhjatës së Re. Pas vdekjes së Dometianit Joani u rikthye në Efes, ku jetoi edhe për disa vite.

Jeta e Joanit në Efes, vdekja e tij

Shkrimtarët e lashtë kishtar na tregojnë se Joani në Efes mbrojti një të ri të mirë. Porositi edhe episkopin e qytetit që të kujdesej për të. Por më vonë ky i ri, kur Joani mungonte, u josh prej imoralitetit dhe ngadalë-ngadalë u largua prej rrugës së Perëndisë.

Arriti deri në atë pikë sa të bëhej kryetar i një bande kusarësh lart në male. Joani u hidhërua aq shumë kur u informua për sjelljen e keqe të këtij të riu, saqë vendosi që të shkonte dhe ta gjente. Edhe pse tashmë ishte plak u ngjit në male dhe pasi e gjeti, e luti me lot në sy që të pendohej, që të shpëtonte. Kusari u mund prej dashurisë së madhe të Apostullit të nderuar. La shoqëruesit e tij, u pendua sinqerisht dhe ndoqi Joanin. Kështu shpëtoi edhe një dele e humbur.

Shën Jeronimi na tregon se në Efes të Krishterët për të qarkulluar nëpër tubime plakun Joan, e mbanin në duart e tyre. Dhe pasi nuk mund që të predikonte më me shumë fjalë, përsëriste frazën: “Bijtë e mi, të doni njëri-tjetrin”, dhe plotësonte, “Ky është urdhëri i Zotit tonë dhe kur të bëni këtë, mjafton”. Joani vdiq në një moshë të madhe, 101 vjeç. Por edhe sot na predikon mke shembullin e tij dhe me pesë librat e tij të frymëzuar nga Perëndia. Ungjilli sipas Joanit, tre Letrat e Përgjithshme dhe Zbulesa. Joani, duke qenë se Birin e Perëndisë e quajti “Fjalë”, ishte i pari që u quajt prej Kishës “Theolog”. Kujtimin e tij e nderojmë më 26 shtator dhe më 8 maj.

HISTORIA KISHTARE (P.25) Petro në burg, lirimi nga burgu, udhëtimet dhe vdekja e tij (Veprat e Apostujve 12. 1-17)

Fri, 25 Nov 2022 10:52:00 +0000

Autori: Vasil Skiadha

Petro në burg

Mbret i judenjve nga viti 41 deri në vitin 44 ishte Herod Agripa, nip i Herodit që theri foshnjat gjatë Lindjes së Zotit. Ai, pra që të zbuste antipatinë e hebrenjve kundër tij, pasi i qeveriste në mënyrë tiranike, nisi një përndjekje kundër të krishterëve. Me urdhërin e tij në vitin 44 Apostull Jakovit, vëllait të Joanit ju pre koka. Ai ishte i pari nga Apostujt që dha jetën e tij për besimin e Krishtit. Herodi pa se ky veprim kënaqi shumë hebrenj dhe vendosi të vijojë dënimet me vdekje. Kështu, gjatë ditëve të Pashkës, arrestoi Apsotull Petron dhe e mbylli në burg të lidhur rreptësisht. Ditë dhe natë 16 ushtarë e ruanin duke qëndruar 4 ushtarë për turn. Dëshironte që ta vriste pas Pashkës. Petro e ja besoi veten e tij mbrojtjes së Perëndisë. Por edhe të krishterët i luteshin me zjarr Zotit që ta shpëtonte. Derisa sa arriti mbërmja e fundit, para ekzekutimit të Apostullit.

Petro shpëton

Shumë të krishterë, në atë moment kritik të natës u mblodhën në shtëpinë e Marisë, nënës së Ungjillorit Marko. Gjithë natën u lutën për shpëtimin e Petros. Dhe ja përgjigja për lutjet e tyre të nxehta: Ëngjëlli i Zotit u shfaq në burg, zgjoi Petron dhe i tha të bëhej gati. Në të njëjtën kohë në një mënyrë të mrekullueshme ranë zinxhirat nga duart e Petros. Dyert e burgut u hapën dhe kaloi, Ëngjëlli bashkë me Petron, përpara rojeve, pa u vënë re prej tyre. Pasi u larguan nga burgu, Ëngjëlli u zhduk. Nuk kishte më rrezik. Atëherë Petro erdhi në vete dhe kuptoi se kishte shpëtuar nga goja e ujkut. Shpejt shkoi në shtëpinë ku luteshin besimtarët. Si e panë, të gjithë u gëzuan dhe falenderuar Perëndinë. Mësuan kështu, përsëri, se Perëndia dëgjon lutjen e besimtarëve dhe ju fal mbrojtjen e tij. Petro menjëherë u largua për një vend tjetër. Kështu shmangu maninë e Herodit si edhe do të predikonte Ungjillin nëpër vende të tjera.

Udhëtimet dhe vdekja e Apostull Petros

Petro pas vdekjes së Herodit u rikthye në Jerusalem. Μë pas u takua përsëri me Apostull Pavlin në Antioki. Bëri udhëtime dhe predikoi Ungjillin në Galati, në Bitini, në Kapadoki, etj. Por tradita e vjetër e Kishës na thotë se Roma ishte vendi i fundit i veprimtarisë hierapostolike të Apostullit Korife. Aty gjatë përndjekjes së Neronit arrestuan Petron dhe e vranë në mënyrë martirike. Sipas traditës Petro u kryqëzua me kokën poshtë. Kështu me vdekje kryqi mbaroi jeta e Petros, një jetë që u karakterizua prej dashurisë she përkushtimit për Zotin.

Por Petro vazhdon që të na predikojë edhe sot me anën e dy “Letrave të tij të Përgjithëshme” të frymëzuara nga Perëndia. Kështu quhen Letrat e Dhjatës së Re, të cilat ju drejtohen të gjithë të krishterëve. Kisha jonë i nderon bashkë Apostujt Korifenj, Petron dhe Pavlin, më 29 qershor.

HISTORIA KISHTARE (P.24) Petro në Qesari (Veprat e Apostujve 10.1-48)

Wed, 23 Nov 2022 10:41:00 +0000

Autori: Vasil Skiadha

Korneli, oficeri besimtar

Në qytetin bregdetar të Qesarisë ishte rezidenca e administratorit romak të Palestinës. Për këtë arsye aty gjendej edhe një fuqi ushtarake e madhe me shumë ushtarë dhe oficerë. Midis tyre dallohej për devotshmërinë dhe veprat e tij të mira kryeqindëshi Kornel. Ai edhe pse ishte idhujtar, besoi tek Perëndia i vërtetë, përdelleu të varfërit dhe ju lut Perëndisë që ta ndriçonte. Shembulli i mirë i Kornelit e kishte sjellë të gjithë familjen e tij drejt Perëndisë së Vërtetë.

Korneli fton Petron

Një ditë, rreth orës tre të pasdites, ndërsa Korneli po lutej, pa në një vizion Ëngjëllin e Zotit që t’i thotë: “Kornil, lutjet e tua dhe përdëllimet e tua arritën në fronin e Perëndisë, për t’i kujtuar shembullin tënd. Dërgo pra burra në Jopë dhe fto këtu Simonin, që quhet Petro. Ai është duke qëndruar në shtëpinë e Simonit, që përpunon lëkurë dhe banon pranë detit”. Më pas Ëngjëlli u zhduk. E kishte bërë detyrën e tij. Kornili, i mbushur tashmë me gëzim dhe mirënjohje për Zotin për nderin që i bëri, zbatoi menjëherë urdhërin hyjnor. Dërgoi në Jopë dy shërbëtorë të tij bashkë me një ushtar të devotshëm dhe ftoi Petron që të vijë në Qesari.

Vizioni i Petros

Gjatë kohës kur Petro qëndronte në shtëpinë e Simonit, pa një vizion. Ishte mesditë dhe gjendej në pjesën e sipërme të shtëpisë dhe po lutej. Papritur pa që prej qiellit të zbriste diçka që ngjasonte me një çarçaf. Varej prej katër cepave dhe brenda tij gjendeshin të gjitha kafshët e tokës, bisha, zvarranikë dhe shpendë. Shumë prej tyre judenjtë nuk i hanin si ushqime të papastra. Me ato simbolizonin idhujtarët, të cilët duhet t’i shmangnin, që të mos tërhiqeshin prej tyre në mëkat. Njëkohësisht Petro dëgjoi një zë që i thoshte: “Merr nga këto Petro, ther edhe ha”. Por Petro u përgjigj: “Kurrë, Zot, nuk do të ha kafshë të papastër, sikurse nuk kam ngrënë deri më tani”. Por përsëri u dëgjua i njëjti zë: “Ato që ka pastruar Perëndia, mos mendo se janë të ndotura”. Pasi kjo gjë u përsërit tre herë, çarçafi me kafshët u zhduk drejt qiellit. Petro i habitur po mendonte, se çfarë nënkuptonte ky vizion i çuditshëm? Mos ndoshta me atë Perëndia donte që të tregonte ndonjë të vërtetë të madhe?

Petro në Qesari, pagëzimi i Kornelit

Atëherë arritën njerëzit e Kornelit dhe i treguan Petros qëllimin e udhëtimit të tyre. Shpirti i Shenjtë e ndriçoi që të kuptojë se çfarë nënkuptonte vizioni dhe që t’i ndiqte këta njerëz. Kështu ditën tjetër u nisën për në Qesari. Aty Petron e priti Korneli besëmirë bashkë me të afërmit e tij dhe me miqtë e tij të ngushtë. Korneli e priti Petron me respekt të madh madh dhe i tregoi të gjitha sa kishte dëgjuar prej Ëngjëllit. Më pas Petro ju tha se, edhe pse ishte jude, erdhi tek këta paganë se ky ishte vullneti i Perëndisë. Në vijim me mirësi dhe dashuri ju foli për Zotin dhe për mënyrën e shpëtimit. Ky mësim i rëndësishëm i Petros kishte rezultate mahnitëse. Ndërsa Petro ishte duke folur, Shpirti i Shenjtë “zbriti mbi të gjithë ata që e dëgjonin”. I bëri edhe ata të aftë për të folur gjuhë të huaja dhe të lavdërojnë Perëndinë. Të gjithë mbetën të mahnitur. Tashmë e panë qartësisht se Perëndia ftonte edhe paganët në çlirim dhe në shpëtim. Në vijim Petro i pagëzoi në emrin e Zotit. Ishin prej paganëve të parë që pranuan Pagëzimin e shenjtë. Të gjithë ata dhe në veçanti Korneli, me gëzim dhe ngazëllim e ftuan Petron që të qëndronte me ta edhe për disa ditë. Më pas Petro shkoi në Jerusalem, ku tregoi aty përpara “të krishterëve judenj” se ishte vullnet i Perëndisë që besimi i ri të përhapet edhe tek kombet. Të gjithë u gëzuan dhe lavdëruan Perëndinë.

HISTORIA KISHTARE (P.23) APOSTULL PETRO

Mon, 21 Nov 2022 10:55:00 +0000

Autori: Vasil Skiadha

Mësimi dhe mrekullitë e Petros (Veprat e Apostujve 9.31-43)

Petro, nxënës i Zotit

Petro ishte i bir i Jonait dhe vëlla i Apostull Andreas. Me origjinë ishte nga Betsaida e Galilesë dhe ishte peshkatar në liqenin Gjenisaret. U bë një prej nxënësve të parë të Zotit, të cilin e ndoqi me përkushtim dhe dashuri. Petro shumë herë foli edhe në emër të Apostujve të tjerë. Dallohej për guximin e tij. Por edhe Zoti e donte në mënyrë të veçantë Petron, së bashku me vëllezërit Jakov dhe Joan. Petro e mohoi Mësuesin e tij në oborrin e kryepriftit, por e lau këtë mëkat me lotët e pendimit të tij të sinqertë. Zoti, Perëndisë i dashurisë, e fali Petron dhe e çmoi pendimin e tij madhështor. Për të rikthyer dinjitetin e tij përpara syve të nxënësve të tjerë dhe për ta rivendosur në gradën apostolike, ju tha grave miroprurëse, që Petron ta njoftonin veçmas për Ngjalljen e Tij. E njëjta gjë edhe në liqenin Gjenisaret, përpara nxënësve të tjerë, e urdhëroi për të predikuar fjalën hyjnore.

Petro predikon dhe bën mrekulli

Pamë se gjatë ditës së Pentikostisë peshkatari i dikurshëm, Petro, me rrjetën e fjalës hyjnore solli tek Krishti tre mijë besimtarë. E pamë që të predikonte edhe në Samari dhe shumë besuan tek Zoti. Guximi dhe zelli i Petros nxitën edhe të tjerët në veprën e Perëndisë. Përndjekja kundër të krishterëve, që u bë pas vrasjes së Stefanit, kishte ndaluar. Të krishterët të pashqetësuar më përparuan në devotshmëri dhe shtoheshin vazhdimisht. Gëzimin e të gjithëve e rriti akoma edhe më shumë turneu i Petros në Palestinë. Shën Joan Gojarti shkruan se:”Petro si një gjeneral i mire shkonte gjithandej dhe inspektonte rrjeshtat e të krishterëve. Atëherë Petro shkoi edhe në qytetin Lida, ku forcoi besimtarët në vullnetin hyjnor. Aty me fuqinë e Perëndisë shëroi dikë, që quhej Enea, i cili ishte tetë vite i paralizuar. Me këtë mrekulli shumë besuan tek Zoti.

Petro ngjall Tabitën

Në qytetin e bukur bregdetar të Jopës, Jafën e sotme, kishte shumë besimtarë. Mes tyre, si një pemë e lulëzuar e mbushur me fryte dallohej për veprat e saj të mira, vajza e devotshme Tabita. Një ditë, Tabitaja u sëmur rëndë dhe megjithë kujdesin e besimtarëve, vdiq. Atëherë shpresa e të gjithëve u kthye nga Petro, që gjendej në qytetin fqinj të Lidës. Ai me ndihmën e Perëndisë, a nuk do të mund ta ngjallte? Pa hezitim dërguan në Lidë dy burra, të cilët ju lutën që të shkonte në Jopë. Petro shkoi dhe u prek shumë kur pa jetimët dhe vejushat që ta lutnin me lotë për Tabitën. Tregonin edhe rrobat, që ajo ju kishte përgatitur. Atëherë kërkoi që të gjithë të dilnin jashtë dhomës së të vdekurës. Dhe pasi u gjunjëzua ju lut Zotit nxehtësisht. Në një moment e ndaloi lutjen e tij dhe thirri “Tabita, ngrihu”. Mrekullia, që të gjithë prisnin u bë. Gëzimi i tyre ishte i papërshkrueshëm. Mrekullia u përhap si një shkëndijë dhe u bë shkak që të besonin tek Zoti shumë judenj dhe idhujtar.

HISTORIA KISHTARE (P.22) Turneu i katërt i Pavlit, vdekja e tij

Fri, 18 Nov 2022 09:31:00 +0000

Autori: Vasil Skiadha

Pas lirimit nga burgu

Veprat e Apostujve nuk na thonë se shkoi Pavli pas lirimit të tij nga burgu. Por nga ato që vetë ai shkruan nëpër Letra dhe prej informacioneve të shkrimtarëve të lashtë të Kishës, biem në konkluzionin se ai kreu edhe një turne të katërt. Atëherë nuk ishte më i ri. Vitet dhe mbi të gjitha vuajtjet e shumta e kishin plakur. Por zemra e tij kishte të njëjtën gjallëri edhe pse gjendej në perëndim të jetës së tij. Për këtë arsye vendosi që të vizitonte përsëri shumë prej kishave të tij të dashura.

Turneu i katërt

Kreta, siç duket, ishte stacioni i tij i parë. Kretanët, që kishin parë mrekullinë e Pendikostisë, ishin hierapostujt e parë të ishullit. Por të krishterët e paktë, që gjendeshin aty, nuk dinin shumë për krishtërimin. Për ata mbi të gjitha predikoi Krishtin, bashkë me bashkpunëtorin e tij Titin. Madje, Titin e la edhe si episkop të Kretës, për të plotësuar dhe për të vazhduar veprën e tij. më pas, Pavli, pasi kaloi nga Korinthi, shkoi në Azinë e Vogël dhe vizitoi Miletin, Efesin, Trodën dhe qytete të tjera. Kudo të krishterët, pas kaq shumë vitesh e pritën me një gëzim të papërshkrueshëm. Por edhe kënaqësia e Pavlit ishte shumë e madhe, pasi po ritakonte të krishterët e tij të dashur. Por kuptoi se gjendej në perëndim të jetës së tij. Për këtë arsye caktoi bashkpunëtorët e tij për të vijuar veprën e tij. Këtë bëri, kur vendosi duart e plagosura të tij mbi kokën e nxënësit të tij të denjë Timotheut dhe e bëri atë episkop të Efesit. Më pas vazhdoi turneun e tij në Maqedoni dhe arriti në Nikopojë të Epirit, për të përfunduar përsëri në Romë.

Arrestimi i dytë i Pavlit në Romë

Pozita e të krishterëve në Romë ishte shumë e vështirë. Në vitin 64 kishte nisur një përndjekje e egër zyrtare prej shtetit romak. Perandori Neron, kishte djegur pjesën më të madhe të Romës. Dëshironte që të ndërtonte aty pallatin e tij dhe një qytet të ri, të quajtur “Neronopoli”. Por si pa zemërimin e popullit, me punëtorët e oborrit të tij ngriti mashtrimin sikur të krishterët ishin përgjegjës për zjarrin. Njëkohësisht thoshin për të krishterët edhe lloj lloj shpifjesh. Kështu zemërimi u kthye kundër të krishterëve. Të krishterët e pafajshëm u përndoqën shumë prej turmës romake. Atëherë Pavli u arrestua përsëri dhe u mbyll në një burg të tmerrshëm.

Fundi martirik i Pavlit

Pavli, pas dy gjyqesh, u dënua me vdekje, sikur të ishte keqbërës. Dikur në Damasku uli kryet e tij përulësisht për të pranuar bekimet e Ananisë. Kështu edhe tani uli kokën e tij të bekuar, por për t’ja prerë shpata e xhelatit. Në vitin 64 apo 67 për disa të tjerë pas një lutjeje të zjarrtë drejtuar Zotit, Pavli, Apostulli i Kombeve dha frymën e tij të fundit. Me të drejtë e quajtën “I Pari pas Njëshit”. Me të drejtën thanë se rëndësia e veprës së tij ishte unike për historinë botërore. Kisha jonë e nderon apostull Pavlin bashkë me apostull Petron më 29 korrik.